Arqanyń alty aı qysy qyr astynda. Aýyldaǵy aǵaıyn kómir tıelgen júk kólikteriniń jolyn tosyp júr. Qara otyn túsirip, qysqa qamdanyp alý kerek. Al qaladaǵy satý núktelerinde kezek kútken júk kólikteri qara altyndy tıeýge saqadaı saı.
Aımaq turǵyndaryn qara otynmen qamtamasyz etýge arnalǵan 740 myń tonnadan astam kómir qory bar. Búginde 55 satý núktesinde saýda qyzý. Onyń 41-i temirjol tuıyǵynda, al 14-i qoımadan satylyp jatyr.
Qazirgi ýaqytta aımaq turǵyndary kómirdi satyp alýda belsendilik tanytyp otyr. Satý núktelerinde jumys shtattyq tártippen uıymdastyrylady. Kún yzǵarlanǵan saıyn suranys ta artyp keledi. Bul iske jaýapty mamandar kómir qorynyń jetkilikti ekenin aıtady.
– Qazir qorda 43 myń tonna kómir bar. Onyń 17 myń tonnasy – Qaraǵandy qalasynda. О́ńirdi kómirmen qamtamasyz etýde eshqandaı másele joq. Shubarkól kómiriniń tonnasy orta eseppen 19 myń teńgeden. Máselen, Prıshahtınskidegi satý núktesindegi baǵa – 14 750 teńge. Aıta keteıik, kómir baǵasynyń ózgerýine tasymaldaý núkteleriniń qashyqtyǵy da áser etedi, – deıdi ónerkásip jáne ındýstrııalyq-ınnovasııalyq damý basqarmasy basshysynyń orynbasary Aqdıdar Rymbek.
Jylyna 150 myń tonna ónim óndiretin «Rapıd» kómir shahtasynda jumys qyzý. Bul kómirdiń túri basqalardikindeı emes, jerasty ádisimen óndiriledi. Sáıkesinshe, baǵasy da joǵary. Atap aıtsaq, bir tonnanyń baǵasy 24 myń teńgeden bastalady. Soǵan qaramastan kúnine 15 júk kóligi tıelip, jetkizilip jatyr.
– Bul kómir shahtasy sonaý ótken ǵasyrdyń 20-30 jyldary jumys istep turyp, 1968 jyly jabylyp qalǵan. 2001 jyly Úkimetpen kelisimshart jasasyp, 2032 jylǵa deıin jalǵa aldyq. Ári qaraı jalǵa alý ýaqytyn sozý múmkindigi de bar. Ol jyldary tehnıka damymaǵan. Tipti arnaıy kómir óndirýge arnalǵan quraldar da bolmaǵan. Ata-babalarymyz osy shahtadan múmkindiginshe qajetti kómir qoryn ıgerip, jaýyp ketken. Qazir biz sol kisilerden qalǵan qordy arnaıy tehnıkanyń kómegimen óndirip jatyrmyz. Sol sebepti bizdiń jyldyq mólsherimiz az ári qymbat, – dedi «Rapıd» JShS dırektory Andreı Belov.
Al Prıshahtınskidegi «Teplo v dom» kómir qoımasynda tek Shubarkól kómiri satylady. Qoımadan bir tonna kómir alatyn bolsańyz – 19 myń teńge. Dál osy kómir túrin «Shubarkól Kómir» AQ razreziniń ózinen baryp satyp alsańyz, ondaǵy baǵa 8 790 teńgege shyǵady. Al Qaraǵandydaǵy satý núktelerindegi baǵa – 14 750 teńge. Iаǵnı baǵa ózgergenimen, bekitilgen shekti somadan aspaıdy.
– Kúnine qoımaǵa 24 vagon kómir túsedi, 30-50 júk kóligi kelip kómir tıep alyp shyǵady. Eshqandaı másele týyndap jatqan joq. Kúni-túni jatyp kezek kútetinder joq ázirge. Qoıma qyzmetkerleri jaqsy qyzmet kórsetedi. Sońǵy tutynýshyǵa deıin úzdiksiz jumys istep jatyr. Qarbalas áli alda. Byltyr eldiń bári sońynan alyp edi. Sol kezde kezek kútip qalǵan júk kólikteri kóp bolǵan. Bıyl da sol jaǵdaı qaıtalanatyn syńaıly. Sondyqtan aımaq turǵyndaryn erterek qam jasaýǵa shaqyramyn, – deıdi «PSV86» JShS kómir qoımasynyń dırektory Nıkıta Anosov.
Qaraǵandyda qara otynnyń qory jetkilikti. Alańdaýǵa negiz joq. Al baǵaǵa ákimdik tarapynan turaqty monıtorıng júrgizilip otyr.
Qaraǵandy oblysy