Dalanyń dámi – qalanyń qamy

Jármeńkedegi saýda tańǵy 6-dan bastap qyzǵan. Ásirese bul ýaqytta «ettiń tańdap jú­rip, táýirin alýshylar» keledi deıdi satý­shylar. Abaı aýdany Aq­bastaý aýy­lyndaǵy «Arqa tańy» sharýa qojalyǵy jemde tur­ǵan bir jylqy men on bes qoı áke­lip­ti.

– Aýyl ákimdiginen jármeńke óte­tinin estip, qýana qatysqymyz keldi. Bıyl alǵash ret et ónimderin jár­meńke sóresine qoıdyq. Buǵan deıin bazarǵa ákep deldaldarǵa ótkizetin edik. Ońtústikten de kelip alyp ketetin. Biraq bul joly ózimiz sattyq. Dál qazir eldiń kúzdik soıatyn ýaqyty ǵoı. Sol sebepti, et alǵan el kóp. Úsh-tórt saǵattyń ishinde ákelgen etimiz ótip ketti. Jylqy etin 2 350 teńgeden, qoı etin 2 100 teńgeden saýdaladyq. Negizi, bul eki tarap úshin de tıimdi der edik. Kelesi jármeńkelerge kelemiz dep otyrmyz, – deıdi Nursultan Seısenov.

Bul kúzgi jármeńkeniń «Global City» saýda ortalyǵynda ótip jat­qanyna da kóp bola qoı­ǵan joq. Mundaǵy orynnyń keń­digi satyp alýshylar men júk tasý­shy­larǵa yńǵaıly boldy. Bir ańǵarǵanymyz, kezek kútkenderde keptelis bolǵan joq.

– Men tańnan turyp, keldim. Muzdatqyshymyzda et azaısa, kóńilimiz túsip ketedi. Kúzdik izdep, jumystan shyǵa almaımyz. Sodan áleýmettik jeliden jármeńke ótetinin kórip qal­dym. Jańaarqanyń etin aldym. Sıyr etiniń kılosy 2 100 teńgeden saýdalandy. Semiz, dalada jaıylǵan maldyń etin tańdap aldym. Jarty sıyrdyń eti ázirge jetedi. Kelin­shegim tushparaǵa, mantyǵa, bálishke tapsyrys qabyldaıdy. Sol úshin de et kerek. Aldaǵy ýaqytta taǵy da jármeńke ótedi eken. Sonda taǵy kelip, soǵym da alamyz dep otyrmyz, – deıdi qala turǵyny Jalǵas Sovetqalıuly.

Osy aptanyń senbisinde Astanada Qaraǵandy oblysynyń jármeńkesi ótedi. 24 qazan, 2 qarashada Qaraǵandy qalasynda, 9 qarashada Balqash, Temirtaý, Shahtınsk, Prıozersk, Saranda ótedi.

– Jylda dástúrli túrde ótetin jár­meńkeniń alǵashqysyna 7 aýdan­nan 100-den asa aýyl sharýa­shy­lyǵy taýaryn ákelip satty. Basqa da óńirimizdegi «Natige» JShS sekildi kásiporyndar da óz ónimderin sórege shyǵardy. Iаǵnı bul saýdanyń tıimdi tusy – taýarlaryn naryqtyq baǵadan 10-15 paıyzǵa tómen baǵamen usynýynda. Birinshi jármeńkede 538 tonna aýyl sharýashylyǵy ónimi, onyń ishinde, 52 tonna et, 340 tonna kartop, 110 tonna kókónis, 16 tonna sút ónimi, 7 tonna balyq pen 175 myń taýyq jumyrtqasy, 10 tonna ózge de ónimder ótti, – deıdi oblystyq aýyl sharýashylyǵy basqarmasynyń basshysy Saıat Mýsın.

Buqar jyraý aýdany Qury­lys aýylynan kelgen Anar Alpys­baı­qyzynyń saýdasy qyzý. Ásirese mamyrda shaıqaǵan sap-sary maıyna suranys kóp.

– Jaz boıǵy eńbegimiz ǵoı. 20 keli maı ákelgenmin. Bári ótip ketti. 5 500 teńgeden sattym. 100 kılo súzbe, 50 lıtr qymyz alyp keldim aýyldan. Bárin óz qolymyzben daıyndadyq. Qoldyń qaımaǵy da tez ótip ketti. Onyń kılosyn 3 000 teń­ge­den ótkizdik. Jazda jaıǵan qurtymyzdy da kóptep satyp aldy. Túske qaraı sóremiz bos qaldy. Eldiń bári qysqy azyǵyn jınap alyp jatyr ǵoı. Onyń ústine alǵashqy jármeńke bolǵan soń da shyǵar saýda kádimgideı qyzý. Bul qala turǵyndary úshin ǵana emes, ózimiz úshin de múm­kin­dik. Aq adal eńbegimizben jı­na­ǵan sóremizdegi sút taýarymyzdy qolaıly baǵaǵa saýda­la­dyq. Qala turǵyndarynyń qal­ta­syn­ da qaqpaıdy. Endi jár­meń­keden qalmaımyn dep otyrmyn. Bizde ónimimizdi saý­dalaý arqyly qajet­timizdi ótep alamyz. Qysqa kómir, shóp túsiremiz degen sekildi sharýalardy tapqan paıdamyzben sheshemiz ǵoı. Aınalyp kelgende barlyǵy eńbek, – deıdi A.Alpysbaıqyzy.

Jármeńkede jergilikti shar­ýa­shylyqtar ákelgen kókónis­ pen jumyrt­qa uzyn-sonar kezek boldy. Ásirese Abaıdan ke­lip, kartop pen pııaz saýdalaǵan «KamAZ» júk kóliginiń qap-qap ónimi túske deıin ótip ketti.

– Munda ótetin ár jármeńkeni qalt jibermeımin. О́ıtkeni aýyl­dyń qazaǵy bolǵan soń, dala­nyń dámin ańsap turamyz. Bala­larymdy ertip keldim. Kókónisti úıip-tógip alamyz. Pııaz, kartop, sábiz, oramjapyraq sekildi as ázirleýge qajetti kókó­nisti qabymen aldyq. Baǵasy bazar­da­ǵydan tıimdi. Munymen qosa, aıran, qymyz aldyq. Barlyq dárý­men osynda. Bul joly et almadyq. Kelesi jármeńkede alamyz. Jylqynyń etin. Bala­larym túıeniń júninen ja­salǵan aıaq kıim syılady. Sol úshin erekshe qýanyshtymyn, – deıdi qala turǵyny Neǵızama Imanǵalıqyzy.

Jármeńkeniń jýan ortasynan oblys ákiminiń aýyl shar­ýa­­shy­­lyǵy jónindegi orynba­sary Baýyrjan Asanov tabyldy. Saýdanyń qalaı ótip jat­qanyn baqylap, baǵalaryn bir qadaǵalap ótti.

– Jármeńkeniń yrysy mol. Sharýalardyń tek taýary ǵana emes, jaz boıǵy eńbegi sórege qo­ıy­lady. Darqan dalanyń dá­min ańsaǵan qala jurty qys­tyń azyǵyn túgendep, qamyn jasaıdy. Bul úrdisti úzbeı­miz. Aýyl sharýashylyq jár­meń­kesine suranys joǵary. Sharýalar tarapynan da, qala tur­ǵyndarynan da, – deıdi Baýyrjan Qońyrbaıuly.

Qaraǵandy oblysy