Memleket basshysy osy jyldy «Jumysshy mamandyqtary jyly» dep jarııalady. Bul baǵytta óndiristi óńir aldyna birqatar mindet qoıdy. Bastysy, jumysshy mamannyń bedelin arttyryp, tehnıkalyq, kásiptik bilim júıesin reformalaý maqsatynda jumys toby quryldy, jospar bekitildi.
– Ataýly jyldyń biz úshin mańyzy erekshe. Mindet – eńbekshiler bedelin arttyrý. Eńbektengen jannyń qoǵamda laıyqty qurmetke ıe ekenin árbir adam bilýi qajet. Bizdiń oblysta tıisti jospar ázirlendi, oǵan jumys berýshiler, bilim berý mekemeleri men jastar arasyndaǵy belsendi ózara is-qımylǵa yqpal etetin 100-den astam is-sharalar kirdi, – dedi óńir basshysy Ermaǵanbet Bólekpaev.
Aımaǵymyzda 52 kolledj 126 mamandyq boıynsha jumysshy kadrlardy daıarlaıdy. Onda 33 myńnan astam stýdent bilim alyp, biliktiligin jetildirip jatyr. Memlekettik tapsyrys únemi ósip keledi. Bıylǵy jyly kolledjder memlekettik tapsyrys kólemin 1100 orynǵa kóbeıtip, 9 244 adamdy qabyldaǵan.
Sýretti túsirgen – Jangeldi ÁBDIǴALYM
– Túrli salalardaǵy ınnovasııalar, jetistikterdi, sondaı-aq mansaptyq ósýdiń tabysty mysaldaryn kórsetetin jumysshy mamandyǵy jetistikteriniń oblystyq kórmesin ótkizýge daıyndyq jumystary júrip jatyr. Bul jastardyń jumysshy mamandyǵyn tańdaýyna qosymsha yntalandyrý bolmaq. О́ńirdegi iri kásiporyndardyń sońǵy tehnologııalardy qarqyndy engizýin eskere otyryp, birinshi kezekte tehnıkalyq, kásiptik bilim berý júıesin reformalaý arqyly «Jumysshy mamandyqtary» jyly aıasynda dýaldy oqytýdy damytý kózdelgen. Bul rette kásiporyndarmen ózara tıimdi yntymaqtastyqtyń jańa formatyn engizip, kolledjderdi iri bıznestiń qamqorlyǵyna berý mańyzdy. Jumys berýshilerdiń qatysýymen bilim berý baǵdarlamalaryn jańartý jumystaryn jalǵastyrý kerek, – dep atap ótti aımaq basshysy.
Kolledjderdi klasterleý 8 jetekshi baǵytta júrgizilip jatyr. Atap aıtsaq, bilim berý, qurylys, kólik, energetıka, IT, baılanys, taý-ken óndirý, jeńil ónerkásip, aýyl sharýashylyǵy salasy bar.
Bilim basqarmasynyń basshysy Gúlbaqyt Júnisova óńirdegi bilim mekemelerinde jańa mamandyqtar atlasy ázirlengenin aıtady. Osyǵan oraı bıyl «Polımerlik óndiris tehnologııasy», «Jyljymaıtyn múlikti basqarý», «Gazben jabdyqtaý júıelerin paıdalaný», «Gıdrotehnıkalyq qurylys», «Gıdrotehnıkalyq melıorasııa» mamandyqtary ashylady.
Sonymen qosa, oblys kolledjderinde zamanaýı jabdyqtarmen jaraqtandyrylǵan 2 zamanaýı quzirettilik ortalyǵy, 10 sheberhana qurylady.
– Biz bul baǵytta «Qarmet» AQ, «KazakhmysSmelting», «QazTehna», «KamaTyresKZ», «Silk Road Electronics» JShS, óńirdiń basqa da iri kásiporyndarymen belsendi jumys jasaımyz. Monoqalalarda, aýyldyq jerlerde ornalasqan kolledjderdiń qyzmetine erekshe nazar aýdaryp, Balqash, Temirtaý qalalarynda ornalasqan shaǵyn kolledjderdi iri kolledjderge qosý arqyly irilendirý jumysyn júrgizdik. Bul iri kolledjderdiń resýrstary arqyly shaǵyn kolledjderdiń áleýetin kóterýge múmkindik beredi. Bıyl atalǵan ǵımarattarda óńirlik suranysqa saı sý sharýashylyǵy, týrızmge qatysty zamanaýı sheberhanalar men zerthanalar ashylatyn bolady, – dedi Gúlbaqyt Serikjanqyzy.
Kásiptik baǵdar berýdiń jumys berýshilermen tyǵyz qarym-qatynasta júzege asyrylýy asa mańyzdy. Mundaı jumysqa mektep jasyna deıingi búldirshinder de tartylady. О́ńirlik WorldSkills chempıonaty aıasynda «Jas Skills», sondaı-aq alǵashqy ret «Bóbek Skills» kásibı sheberlik konkýrsy ótkiziledi. Oqýshylar úshin jergilikti kásiporyndarǵa ekskýrsııalar, «mansaptyq aptalar» uıymdastyrylady. Profıldi synyptar qurý jumystary jalǵasady.
Mektepterde qyzmet kórsetý, avto, agro, qurylys, IT, basqa da baǵyttarda 50 profıldi synyptar qurylyp jatyr. Jazda kolledjderdiń bazasynda profıldi lager uıymdastyrylady. Sonymen qatar bıyl stýdentter sany az aýyldyq kolledjderdiń bazasynda kásiptik baǵdarlaýdan bastap, eresekterdi oqytatyn ortalyq qurý josparlanyp otyr. Bul joba aýyldaǵy búldirshinder, jasóspirimder ǵana emes, 10-11 synyp oqýshylarynyń, eresek azamattardyń jumysshy mamandyqtardy ıgerýine múmkindik beretin zamanaýı orta bolmaq.
Bıyl «Jumys tap» jobasy jalǵasyp, túrli jastaǵy azamattarǵa arnalǵan baǵdarlamalar kolledj bazasynda júzege asyrylady. «Jastar praktıkasy», «Áleýmettik jumys oryndary», «Qoǵamdyq jumystar», «Birinshi jumys orny», «Qysqa merzimdi kásiptik oqytý» sııaqty negizgi memlekettik baǵdarlamalardy, «Kúmis jas», «Altyn jas» sııaqty túrli jas toptaryn qoldaýǵa baǵyttalǵan jobalardy qamtýǵa erekshe nazar aýdarylady.
Qazirgi ýaqytta Temirtaý, Qaraǵandy qalalarynda ornalasqan eki joǵarǵy polıtehnıkalyq kolledjdiń halyqaralyq akkredıtteýden ótý máselesi pysyqtalyp jatyr. Munymen qosa, óńirdiń jetekshi kompanııalarynda ótken túrli kásibı saıystardan júldeli oryn alǵan 50 úzdik túlek mamandyǵyna sáıkes jumysqa turady.
Eńbek adamynyń oń ımıdjin qalyptastyrý maqsatynda jumyskerler arasynda kásibı sheberlik baıqaýlary uıymdastyrylyp, ardagerler, úzdik sheberler men jas jumysshylar týraly shaǵyn serıaldar men áleýmettik rolıkter jasalady. Osylaısha, «Eńbek adamy» úzdik beınesin anyqtaıtyn baıqaý ótkizý arqyly jumysshy mamandyqtarynyń bedelin arttyrý josparlanyp otyr.
Qaraǵandy oblysy