Kógildir otyn arqyly óńirdiń ekonomıkalyq múmkindigin arttyryp, ekologııany buzbaýǵa bolady. Osy maqsatta Jetisý oblysynyń keshendi gazdandyrý aımaqtyq baǵdarlamasy jolǵa qoıylǵan. Sonyń nátıjesinde halyqtyń 60%-ǵa jýyǵy gazǵa qosylyp úlgerdi. Aldaǵy 4–5 jylda 358 eldi mekenniń 192-sin tabıǵı gazben qamtamasyz etý josparǵa engizilgen. Jańa jyl qarsańynda taǵy 6 myńǵa jýyq turǵyn tabıǵı gazǵa qol jetkizdi.
2030 jylǵa deıin oblys ortalyǵynan tysqary jatqan shalǵaı aýyldarǵa gaz jetkiziledi. Belgilengen jospar sheńberinde 2024 jyly Kóksý, Qaratal, Eskeldi aýdandary, Taldyqorǵan qalasyn alǵanda, 11 eldi meken kógildir otynmen qamtamasyz etildi. Jaqynda Eskeldi aýdanynyń Shymyr, Abaı aýyldaryna kópten kútken kógildir otyn bardy. 5735 turǵyny bar eki aýyldyń turǵyndary gazǵa qol jetkizdi. Bul oblystyń gazdandyrý deńgeıin 56,9%-ǵa deıin arttyrýǵa múmkindik berdi. Aldaǵy ýaqytta taǵy 433 shaqyrymǵa gaz taratý jelileri salynady.
«Búginde Eskeldi aýdanynyń 14 eldi mekeni gazdandyryldy. Gazǵa 39 myń adam nemese 10 354 abonent qol jetkizdi. Kókjazyq, Terekti, Qaratal, Jastar, Aqtasty aýyldarynda gaz jelilerin salý jumystary júrgizilip jatyr. Bıyl Qaınarly, Jalǵyzaǵash aýyldaryn gazdandyrý jumystary josparlanǵan», dedi oblystyq energetıka jáne turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyq basqarmasy basshysynyń orynbasary Azamat Beıisbaev.
Gazdandyrý jobalaryn iske asyrýǵa 2024 jyly oblys bıýdjetinen 12 mlrd teńge, respýblıkalyq bıýdjetten 6,8 mlrd teńge bólindi. Qarajattyń kúni búginge deıin 6 mlrd-qa jýyǵy ıgerildi. Jergilikti bıýdjetten bólingen 5,2 mlrd teńgeniń 817 mln teńgesi jumsaldy. Qosymsha qarjylandyrý 10,4 mlrd teńgeni quraıdy. Ol qarajattyń «Samuryq-Qazyna» AQ dıvıdendterinen túsetinin atap ótý mańyzdy.
Aıta keteıik, Eskeldi aýdanynyń Shymyr, Abaı aýyldarynda gaz qubyrlaryn salý jumystary 2023 jyldyń qarasha aıynda bastalǵan. Gaz qubyrynyń jalpy uzyndyǵy – 47 km. 2024 jyldyń qyrkúıeginde 24 eldi mekende qurylys-montaj jumystaryn oryndaýǵa sharttar jasaldy. Bul ınfraqurylymdy odan ári jedel damytýǵa múmkindik beredi. Ashyqtyq pen tıimdilikti qamtamasyz etý maqsatynda taǵy 18 eldi mekenge jobalaý-smetalyq qujattama ázirlendi, olardyń saraptamasy jańa jyl qarsańynda aıaqtaldy.
Taǵy bir qýanyshty jańalyq, Kóksý aýdanyna qarasty «Qazaqstan» aýylyna gaz kelip, turǵyndar kópten kútken kógildir otynǵa kózaıym boldy. Osy kúnge deıin júzge jýyq úı kómir jaǵyp kelgen edi. Jalpy, Kóksý aýdanyndaǵy 34 eldi mekenniń 26-sy gazdandyrylady. Gazǵa qosylǵan 18 aýyldyń 3,5 myń turǵyn úıi kógildir otyn qyzyǵyn kórip otyr. Qalǵan 7 eldi mekende qurylys jumystary júrgizilip jatyr. Gaz jelileriniń qurylysyn bıylǵy jyly kezeń-kezeńmen aıaqtaý josparlanǵan.
«Gazdandyrý jergilikti turǵyndardyń turmysyn jeńildetip qana qoımaı, aýyldyń odan ári ósýine qýatty serpin beredi. Biz aýdannyń árbir turǵynyna qolaıly jaǵdaı jasaý jónindegi jumystardy jalǵastyryp jatyrmyz. Gazdy qosý óńirlik ınfraqurylymdy damytýda, aýyldaǵy ómir súrý jaǵdaıyn jaqsartýda sheshýshi ról atqarady», deıdi Kóksý aýdany ákiminiń orynbasary Mádı Karbaev.
О́ńir ákimi baspasóz qyzmetiniń málimetinshe, bıyl 21 nysannyń qurylysy jalǵasyp, taǵy 42 nysannyń qurylysy bastalady. Máselen, jyl sońyna qaraı Kerbulaq aýdanynan Taldyqorǵanǵa deıingi 126 eldi mekenniń barlyǵy gazdandyrylady. Sonyń nátıjesinde gazǵa bes júz myńnan astam turǵyn nemese jalpy halyqtyń 71,4%-y qol jetkizedi.
«Bul kúndi jyldar boıy kúttik. Bastysy, ot jaǵý mashaqatynan qutyldyq. Bul jańalyq ásirese úı sharýasyndaǵy áıelderdi qatty qýantty. О́ıtkeni olar endi otyn tasý, kúl shyǵarý syndy jumystarynan arylady, turmys-tirshilik jeńildeıdi. Bizdiń qajettilikterimizge nazar aýdarǵan aýdan, oblys basshylyǵyna rahmet», deıdi aýyl turǵyny Saparǵalı Smaǵulov.
О́tken jyly 19 tamyzda bastalǵan «Taldyqorǵan – Úsharal» magıstraldy gaz qubyrynyń qurylysy da bıyl aıaqtalady dep kútilip otyr. Sonymen qatar Aqsý, Sarqan, Alakól aýdandarynyń 66 eldi mekenine gaz jelilerin tartý jobasy ázirlenip jatyr. 2029 jylǵa qaraı barlyq 192 eldi mekendi gazdandyrý, 642 myńnan astam turǵynnyń nemese halyqtyń jalpy sanynyń 91,9%-ynyń gazǵa qol jetkizýin qamtamasyz etý josparlanǵan.
Jetisý oblysy