Baıǵanınniń baıandy qubylysy

Rýhanı keshke ádebıet­shileri, óner­tanýshy ǵalymdar, mýzeı ma­man­dary men joǵary oqý oryn­darynyń stýdentteri qatysty. Júzdesýde aqynnyń «Qa­ra­saı – Qazı», «Narqyz», «Aq­ken­je» sekildi tanymal das­tan­­da­ry­nyń shyǵý tarıhyna q­a­tys­ty qyzyqty derekter aıtylyp, mýzeı qorynda saqtalǵan foto­qujattary kórermen nazaryna usynyldy.

Is-sharany ashqan Memleket­tik ortalyq mýzeı dırekto­ry­nyń mindetin atqarýshy Ǵalııa Temirton adamgershilik pen adal­dyqty, ádildik pen izgilikti dáriptegen aqyn murasy jas urpaqqa jarqyn úlgi ekenin aıtyp, tulǵalar taǵylymyn nasıhattaý mýzeı jumysynyń basym baǵyttarynyń biri ekenin atap ótti. Jyp-jyly keshte N.Baıǵanın­niń Ekinshi dúnıejúzilik so­ǵys ­týraly jazǵan «Er týraly jyr», «Jıyrma bes» sekildi otty poe­malary jaýyngerlerge jiger bergeni, osylaısha órshil jyraý jalyndy jyrymen Jeńis kúnin jaqyndatýǵa úles qosqany keńinen aıtyldy.

«Halqymyzda jyraý-jyr­shy­lardyń uly tolqyn mektebi bar. Sypyra jyraýdan bastap Asan qaıǵy, Qaztýǵan, Shal­kıiz, Dospambet dep tizbekteı berýge bolady. Osy mektepti jal­ǵastyrǵan arda ónerdiń kórnekti ókilderiniń biri – Nurpeıis Baı­ǵanın. Ýaqyt tynysyn, zamana únin, halyq muńyn jyr­laǵan aqynnyń esi­mi zerdeli urpaqtyń ja­dynan umytylmaýǵa tıis. Ol batyrlyq týraly jyrlarynda aýyz áde­bıetiniń úlgilerin sheber paıdalanyp, ony jazba ádebıettiń bıigine kótere bildi», deıdi professor Ju­mat Tilepov.

Ataýly is-sharada Nur­­peıis Baıǵanın­niń shóberesi Erbolat Baı­ǵanın, M.Áýezov atyn­daǵy Ádebıet jáne óner ıns­tıtýty Qoljazba jáne tekstologııa orta­lyǵynyń dırek­tory, fılolo­gııa ǵylymdarynyń kandıdaty Jumashaı Saı­laýqyzy, profes­sor Serikqazy Qorabaı, pýb­lısıst, ssenarıst Qaldy­gúl Jany­baeva, t.b. qonaqtar jyraý­dyń shyǵarmashylyǵyna, ómir tynysyna qatysty tyń aqpa­rattarmen bólisti.

Nurpeıis Baıǵanın – 1860 jyly Aqtóbe oblysy Temir aýdanynda týǵan. 15-16 jasynda «bala jyrshy» atanyp, aıtysqa túsip, batyrlyq jyrlaryn úırenedi. Shernııaz, Mahambet, Qashaǵan syndy aqyn-jyraýlardyń tol­ǵaýlaryn jatqa aıtyp, olar­dyń shyǵarmashylyǵyn jurt­shy­lyqqa keńinen dáriptep, «Qobylandy batyr», «Alpamys batyr», «Qyrymnyń qyryq batyry» sııaqty 50-den astam epos­ty jyrlap, olardyń eleýsiz qal­maýyna zor eńbek sińirgen.

ALMATY