Memleket basshysy ekinshi deńgeıli bankter (EDB) ekonomıkanyń naqty sektoryna qarjy berýdi ulǵaıtýy kerek dep mańyzdy tapsyrma bergen edi. Osyǵan oraı Premer-mınıstr arnaıy keńes ótkizip, onda iri ınfraqurylymdyq jobalardy salý jáne jańǵyrtý baǵdarlamalaryn júzege asyrýǵa nazar aýdaryldy.
Vıse-premer – Ulttyq ekonomıka mınıstri Serik Jumanǵarın EDB aktıvteriniń tek 21,2%-y bıznesti nesıelendirýge tıesili ekenin, 16,5%-dan astamy kepilsiz tutynýshylyq nesıelerdi quraıtynyn, ótimdiligi joǵary aktıvterdiń úlesi 29,6%-ǵa deıin óskenin baıandady. Jańa Salyq kodeksi jobasynda korporatıvtik sektordy nesıeleýden túsetin kirister boıynsha korporatıvti tabys salyǵy mólsherlemesin 20% deńgeıinde saqtaý, al tutyný sektory úshin 25%-ǵa belgileý jáne birqatar qarjylyq operasııaǵa qatysty shamamen 500 mlrd teńgeni quraıtyn qosylǵan qun salyǵy jeńildikterin alyp tastaý usynylady.
Bul sharalar salyq tólemderin ulǵaıtýǵa, salyq júktemesin teńestirýge jáne bank aktıvteriniń qurylymyn teńestirýge, olardyń resýrstaryn naqty ekonomıkaǵa baǵyttaýǵa arnalǵan.
Áleýetti ishki jalpy ónim (IJО́) shegin maqsatty túrde arttyrý strategııalyq maqsat bolýǵa tıis. Bul orta jáne uzaqmerzimdi kezeńde el ekonomıkasynyń ónimdiligin arttyrý úshin ınvestısııalardy qandaı baǵyttarǵa shoǵyrlandyrý kerek ekenin jáne qandaı ınstıtýsıonaldyq qoldaý qajettigin túsinýge múmkindik beredi.
«Báıterek» UBH» AQ basqarma tóraǵasy Rýstam Qaraǵoıshın kásipkerlikti qoldaý men nesıeleýdiń negizgi quraldaryn usyndy. 2024 jyly holdıngtiń ekonomıka sektorlaryn qoldaýǵa qosqan jalpy úlesi shamamen 4 trln teńgeni qurady. 2025 jyly osy maqsattarǵa qol jetkizý úshin qarjylandyrý kólemin 2027 jylǵa qaraı 10 trln teńgege deıin odan ári ulǵaıta otyryp, shamamen 8 trln teńge baǵyttaý josparlanǵan. EDB-ny naqty sektordy qarjylandyrýǵa tartý sheńberinde ótimdilikti arttyrýǵa baǵyttalǵan birqatar shara usynylady.
84 iri ınvestısııalyq jobany iske asyrý kózdelgen. О́ndiris, ınfraqurylym jáne turǵyn úı qurylysy salalaryna basymdyq beriledi. Memlekettik kepildikter ulǵaıtylady, sonyń nátıjesinde qurylys jumystary 13,1 myń shaqyrym avtojoldar men 585 shaqyrym temirjoldardy qamtıdy. Energetıkalyq jáne kommýnaldyq sektorlardy jańǵyrtý jónindegi ulttyq joba sheńberinde 5 jylda 13 trln teńgeden astam, onyń ishinde bıyl 1,2 trln teńge ınvestısııa salynady. Turǵyn úı qurylysynyń rekordtyq kórsetkishi – keminde 19 mln sharshy metr úı salynady dep kútilip otyr. Naqty sektordy qarjylandyrýdy ulǵaıtýǵa baǵyttalǵan bastamalar IJО́-niń ósýine ákeledi.
О́z kezeginde, Qazaqstan qarjygerler qaýymdastyǵynyń tóraǵasy Elena Bahmýtova EDB ekonomıkaǵa nesıe berý kólemin arttyrýdy jalǵastyryp jatqanyn aıtty. 2024 jyly bıznes-qaryz alýshylardyń jalpy sany 441 myńnan 532 myńǵa deıin ósti. Bank sektory jyldyń birinshi aıynda iskerlik belsendiliktiń dástúrli baıaýlaýyna qaramastan, tek qańtar aıynyń ózinde 1,1 trln teńge jańa nesıe berdi.
Otandyq bank sektorynyń ókilderi iri ınvestısııalyq jobalar men strategııalyq salalardy qarjylandyrýǵa baǵyttalǵan «Báıterek» holdınginiń baǵdarlamalaryn iske asyrýǵa belsendi qatysýǵa daıyn ekendikterin bildirdi. Sonymen qatar shaǵyn jáne orta bıznes kredıtterine kepildik berý qoryn kapıtaldandyrý, salyq salý jáne ákimshilendirýdi jetildirý, qarjylandyrýǵa qoljetimdiligi bar salalar tizbesin keńeıtý, kredıt alý jyldamdyǵyn arttyrý úshin sıfrlandyrý, memlekettik organdarmen ózara is-qımyldy jaqsartý máseleleri kóterildi.
«ForteBank» AQ basqarma tóraǵasy Talǵat Qýanyshev, «Eýrazııalyq bank» AQ basqarma tóraǵasy Lázzat Satıeva, «Bank SentrKredıt» AQ basqarma tóraǵasy Rýslan Vladımırov, «Qazaqstan Halyq Banki» AQ basqarma tóraǵasy Úmit Shaıahmetova, «Atameken» UKP Tóralqa tóraǵasy Raıymbek Batalov usynystaryn aıtyp, sóz sóıledi.
Atalǵan usynystarǵa Ulttyq bank tóraǵasy Tımýr Súleımenov, Premer-mınıstrdiń orynbasary – Ulttyq ekonomıka mınıstri Serik Jumanǵarın, Qarjy naryǵyn damytý jáne retteý agenttiginiń tóraǵasy Mádına Ábilqasymova, «Báıterek» UBH» AQ basqarma tóraǵasy Rýstam Qaraǵoıshın túsinikteme berdi. Talqylaý qorytyndysy boıynsha Premer-mınıstr ekonomıkany qarjylandyrý boıynsha jańa tásilderdi birlesip engizýdiń mańyzdylyǵyn atap ótip, bank basshylyǵynyń nazaryn jergilikti qamtý máselesine aýdardy.
«Prezıdent Úkimettiń keńeıtilgen otyrysynda iri ınfraqurylymdyq jobalardy salý jáne jańǵyrtý úshin ekinshi deńgeıli bankter resýrstaryn paıdalaný mindetin qoıdy. «Báıterekti» kapıtaldandyrýdy ulǵaıtý ekonomıkaǵa, onyń ishinde ekinshi deńgeıdegi bankter arqyly joǵary ótimdilikti tartýǵa baǵyttalǵan. Bul osy jáne keıingi jyldary el ekonomıkasynyń damýyna eleýli serpin beredi. Bul baǵdarlama barynsha tıimdi bolýy úshin banktermen birlese, úılesimdi jumys isteý mańyzdy. Biz ashyq jumys isteýge daıynbyz, qarjylandyrý ekinshi deńgeıli banktermen birge júrýi úshin barlyq tetikterin kórsetip otyrmyz, oǵan óz kezeginde damý ınstıtýttary kómektesedi. Biz qoldaıtyn barlyq jobalarda jergilikti qamtýǵa basymdyq beriledi. Árbir jobany jiti qaraımyz: Qazaqstanda óndiriletin taýarlardyń barlyǵy syrttan ımporttalmaı, ózimizde satyp alynýǵa tıis. Bul jumys sıfrlyq formatta júrgizilýi kerek. Memlekettiń kómegimen qandaı da bir jobany jeńildikti mólsherlememen júzege asyryp jatqan kásipker taýardy qazaqstandyqtardan satyp alýy qajet», dep atap ótti Premer-mınıstr.