Jetisý danalarynyń biri – ánshi-sazger, aqyn Pyshan Jálmendeuly. «Balasy Jálmendeniń Pyshan edim» dep jyrlaǵan alyptyń bıyl 140 jyldyq mereıtoıy. Soǵan oraı Taldyqorǵanda respýblıkalyq ǵylymı-tanymdyq konferensııa ótti. Onda belgili ǵalymdar men jazýshylar taýarıh pen uly óner haqynda sóz qozǵap, aqynnyń shyǵarmashylyq murasyna toqtaldy.
«Danagóı babalarymyzdyń biri de biregeıi – Pyshan Jálmendeuly. Nebári 17 jasynda bolys bolyp, el basqarǵan tulǵa. 1921 jyly jala jabylyp, 37 jasynda atý jazasyna kesilip, Shaıqorǵanda jerlengen. Aqynnyń tereń shyǵarmashylyǵy fılosofııalyq oılarmen, adamgershilik qundylyq pen ádildikke umtylysymen erekshelenedi. Onyń óleńderi men ánderi halyq arasynda keń tarap, búginge deıin saqtalǵan», dedi oblys ákiminiń orynbasary Dıas Esdáýletov.
Ǵylymı keńeste Pyshan Jálmendeulynyń shyǵarmashylyǵyna arnalǵan «Pyshan-pyraq» atty kitaptyń tusaýkeser rásimi ótti.
«Pyshan Jálmendeulynyń esimi qazaqtyń Aqan seri, Estaı, Úkili Ybyraı, Birjan sal sııaqty erkin oıly óner dúldúlderiniń qatarynda atalady. О́zi oryssha bilim alǵan saýatty, júırik ustap, qus salǵan saıatshy, dilmar sheshen ári qara qyldy qaq jarǵan ádil bolǵan adam», dedi ǵalym Anarbaı Buldybaı.
«Bala kezimnen Pyshannyń esimine qanyp ósken qazaqpyn. Atam Eshmuhambet Pyshannan 5 jas úlken, jalaıyr elimen quda bolǵan jan», dep sóz bastaǵan Halyq jazýshysy Beksultan Nurjekeuly 1993 jyly shyqqan Balǵabek Qydyrbekulynyń «Qym-qıǵash jyldar» atty kitabynda Pyshannyń ánshiligi, seriligi men «Áshirkúl-Zeınep» ániniń qalaı týǵany haqynda jazylǵanyn baıandady.
Kópke málim suńǵyla sazger Nurǵısa Tilendıevtiń: «Qyz Jibek» fılmindegi Shegeniń áni negizine Pyshan sazger-aqynnyń ánin alǵanbyz. Maqamyn batystyń áýendik ekpin-ıirimine burdyq», degen esteligi el jadynda. Ádebıetshi-ǵalymdardyń zertteýinshe, búginde aqynnyń 10-nan asa áni saqtalǵan. Halyqaralyq «Alash» ádebı syılyǵynyń laýreaty, aqyn Ámire Árin sóz alyp, Pyshan babasyna arnalǵan rýhty poemasynan úzindi oqydy.
«Jetisý aımaǵynyń aǵa sultany dárejesine kóterilgen Jálmende Baıshyǵashulynyń balalary da órshil, óreli edi. Ásirese qazaqtyń aqyndyq, mýzyka óneriniń bıik shyńyna erte kóterilgen Pyshannyń orny tipten bólek», dedi Á.Árin.
Ǵylymı konferensııada «Suńqar edim, sultan edim eldegi» atty dástúrli ánshiler baıqaýy uıymdastyryldy. Bas júldeni D.Raqyshev atyndaǵy oblystyq fılarmonııanyń ánshisi Eshat Nuralı ıelendi. Odan bólek belgili dástúrli ánshiler Erbolat Shaldybekov pen Ermek Shashtaıuly Pyshan ánderin shyrqady.
Jetisý oblysy