«Sokolov-Carybaı ken baıytý óndiristik birlestigi» (SSKО́B) jylyna 35 mln tonna ken, 9 mln tonna konsentrat jáne 8 mln tonna shekemtas óndiredi. О́nimder ishki naryqqa, sosyn Reseı men Qytaıǵa eksporttalady. Biz barǵan Sokolov kenishinde (1954 jyldan beri úzdiksiz jumys istep tur) óndiris aralas ádispen júrgiziledi. Mundaǵy ken shamamen 170 metr tereńdikte ornalasqan.
Tereń óńdeýden soń temir úlesi artady
Táýligine 10 myń tonna ken óndiretin kenish ishine kóz salǵanymyzda aýyr tehnıkalar noqattaı bolyp kózge shalynyp, tynymsyz qozǵalyp jatty. 3 ekskavator, 5 «BelAZ» bar eken.
О́ndirilgen temir keni aldymen qoımaǵa jetkizilip, keıin arnaıy tehnıkamen fabrıkaǵa aparylyp, sol jerde bastapqy separasııa men óńdeý úderisine túsedi. Ken quramyndaǵy temirdiń bastapqy mólsheri 34% bolsa, fabrıkada bul kórsetkish 63%-ǵa deıin arttyrylady. Sodan keıin túıirshiktelip, satylymǵa jiberiledi. Kenniń bir bóligi konsentrat retinde óńdelip, 66%-ǵa deıin temir úlesi joǵarylaıdy. Konsentrat arnaıy keptirgish arqyly qurǵatylady. Qurǵaq konsentrat hımııalyq baıytý sıklinen ótedi. Sońynda 68%-dyq sapadaǵy taza konsentrat alynady.
Aılyq jospar – 400–800 myń tonna aralyǵy
Zaýyttyń aılyq óndiristik jospary 400 myń tonnadan 800 myń tonnaǵa deıin jetedi. Buǵan jumys istep turǵan mashınalardyń sany men tutynýshy tarapynan suranys tikeleı áser etedi. Munda barlyǵy 12 kúıdirý mashınasy bar. Alaıda qazir onyń ekeýi konservasııada, bireýi kúrdeli jóndeýde, sondyqtan 9 mashına ǵana jumys istep tur.
Suranys azaıdy, jaýapkershilik kóbeıdi
SSKО́B bas dırektory Sergeı Kýzmenko geosaıası daǵdarystyń kompanııa qyzmetine teris áser etkenin jasyrmaıdy.
«Biz Reseıge buryn 50%-dan astam ónimimizdi jóneltetinbiz. Alaıda negizgi tutynýshymyz sanksııalyq shekteýlerge ushyraǵannan keıin, shamamen 60% kólemindegi ónim suranyssyz qaldy. Bizge dereý balama naryq tabý, logıstıkany beıimdeý jáne ónim sapasyn jańa talapqa sáıkestendirý qajet boldy. Budan bólek, baıytý ýchaskesinde eki seksııany jańǵyrtý arqyly ónim quramyndaǵy temir úlesi 66%-dan 68%-ǵa deıin kóterildi. Bul sapalyq ózgeris alys naryqtarǵa jetkizýge múmkindik berdi. Jalpy, geosaıası qysym óndiristi jańǵyrtýǵa ıtermeledi. Qyzmetkerlerdiń de kásibı biliktiligi, uıymshyldyǵy artty. Qazir kásiporyn tolyq qýatta jumys istemegenimen, shamamen 56–60% deńgeıinde turaqty jumys istep tur», deıdi bas dırektor.
Kásiporynnyń tarıhı rekordy – jylyna 17 mln tonna konsentrat. 2021 jyly bul kórsetkish 15 mln tonnadan asqan. Qazir josparly óndiris kólemi – 12,4 mln tonna. Degenmen satý qarqyny burynǵy deńgeıde bolmaǵandyqtan ónimniń bir bóligi qoımalarda saqtaýly.
Al naryqtyq baǵyt úshke bólingen: Qytaı – eksporttyń 50%-yn enshileıdi. Reseıge 25%-y jiberiledi jáne ishki naryqqa 25%-y jóneltiledi.
Jańǵyrtý jańa beleske jol ashady
Kýzmenkonyń aıtýynsha, kásiporynnyń basty shıkizat kózi sanalatyn «Qashar» ken ornynda 800 mln tonnadan astam ken qory bar. Qazir bul aımaqta aýqymdy «Qashar kenishin qaıta jańartý» jobasy júzege asyrylyp jatyr.
Ken ornyna «Hıtachı EH4000» júk kólikteri men «EX5600» ekskavatorlary jetkizilgen. Bul – elimizdegi eń iri tehnıkalyq park. Ekskavator shómishi – 29 tekshe metr, jyldyq óndiristik qýaty – 15–16 mln tonna. Bolashaqta bul kórsetkishti 26 mln tonnaǵa deıin jetkizý josparlanǵan.
Zaýyttaǵy fabrıkalyq keshen de jańǵyrtylyp jatyr. Qazirdiń ózinde №11 seksııa tolyq jańǵyrtýdan ótken. №14 seksııanyń jumystary mamyrda támamdalady dep josparlanǵan. Bul ózgerister temir konsentratynyń quramyn 2%-ǵa arttyrýǵa múmkindik berdi. Nátıjesinde, ystyq brıkettelgen temir jobasy úshin qajet sapaly shıkizat paıda boldy.
Aıtpaqshy, qazir basshylyq qytaılyq óndirýshiler tájirıbesine súıene otyryp ónimdiligi joǵary, shyǵyny az qurylǵyny óndiriske engizýdi oılastyryp otyr. Mashınanyń jańa túrleri óndiriste jumys isteı bastasa, jylyna 5 mln tonna ónim alý múmkin bolmaq. Bul qazirgi kórsetkishten 5 ese artyq.