О́tken aptanyń sońynda Eýropa tórindegi Helsınkı qalasynda «World Dog Show-2025» halyqaralyq ıtter kórmesi ótip, otandyq delegasııa tazyny jeke tuqym retinde tuńǵysh ret jahanǵa tanystyrdy.
Álemniń túkpir-túkpirinen kelgen myńdaǵan asyl tuqymdy ıt baq synaǵan aýqymdy is-sharada qazaqy tazylardyń mańdaıy jarqyrap, qanjyǵamyzǵa bes birdeı júlde baılandy.
Ras, óner tilimen aıtqanda, Helsınkıdegi álemdik premeramyz tazynyń tekti tuqymyn moıyndatyp qana qoımaı, ulttyq qundylyǵymyzdyń halyqaralyq deńgeıge shyǵýyna jol ashyp otyr. Bul súıinshi jańalyqqa Memleket
basshysy Qasym-Jomart Toqaev ta rızashylyǵyn bildirip, qazaqy tazy tuqymyn halyqaralyq deńgeıde ulttyq brend ári qazaq mádenıetiniń ajyramas bóligi retinde nasıhattaýdyń mańyzdylyǵyn atap ótip, Qazaqstan Kınologter odaǵyna quttyqtaý jedelhatyn joldady.
Jalpy, yqylym zamannan beri «qumaı tazy qýǵanyn alady» dep sıdam bitimdi, keń omyraýly, dóńes jondy, sopaq bas súırikteı tazyny jeti qazynanyń biri sanap, ulttyq mádenıetimizdiń ajyramas bólshegine aınaldyrǵan halyqpyz. Sodan bolar Býrabaıda ótken Ulttyq quryltaıdyń tórtinshi otyrysynda Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń: «Qazaqy tazyny zertteý jáne halyqaralyq deńgeıde nasıhattaý jumystary jalǵasýǵa tıis. Bul baǵytta Qazaqstan kınologteri, ǵalymdary men mamandary tyǵyz jumys istep, qazaqy tazynyń álemdik bedelin arttyrýǵa úles qosýy qajet», deýi sol atadan balaǵa mıras bolyp kele jatqan ulttyq qundylyqtyń mańyzyn tipti arttyrdy.
Prezıdenttiń osy bir tapsyrmasynan keıin ıt júgirtip, qus salyp, ań aýlap serýen qurý qanyna sińgen halqymyz qazaqy tazyǵa erekshe kóńil bóle bastady. Máselen, byltyr Halyqaralyq kınologııalyq federasııanyń (FCI) bas komıteti qarny ash bolsa da, ashtyǵyn bildirmeıtin degdar tazymyzdy resmı moıyndap, halyqaralyq deńgeıde asyl tuqymdy ıtter tizimine qosty. Qazaqstan Kınologter odaǵynyń prezıdenti Baýyrjan Serikqalı Helsınkıdegi «World Dog Show-2025» dúnıejúzilik ıtter kórmesindegi jetistik osy bir ıgi jańalyqtyń jalǵasy ekenin aıtady.
Qosh, sonymen álemniń nebir asyl tuqymdy ıtteri dodaǵa túsken áıdik kórmede Temirlan atty tazymyz kóptiń kóńilin jaýlap, «Álemniń jas chempıony» ataǵyn jeńip aldy. Al Lashyn men Arý atty qos tazy Álem jáne Fınlıandııanyń chempıondary atansa, Kókserek pen Pana «Álemniń vıse-chempıondary» bolyp oljaǵa keneldi.
«Fınlıandııanyń astanasy Helsınkı qalasynan negizinen úsh jetistikpen oraldyq. Onyń alǵashqysy – Qazaqstan tuńǵysh ret Halyqaralyq kınologııalyq federasııasynyń Bas Assambleıasyna tolyqqandy daýys berýge quqyly múshe bolyp qabyldandy. Ekinshi jetistigimiz – dúnıe júzinen 25 myń ıt qatysqan kórmege segiz tazyny aparyp, onyń beseýi júldege laıyq dep tanyldy. Kórmege alǵash ret qatysyp, birden mundaı jetistikke jetken el joq. Úshinshi oljamyz – Halyqaralyq kınologııalyq federasııanyń (FCI) bas komıteti asyl tuqymdy ıt retinde moıyndaǵan tazynyń resmı tanystyrylymynyń joǵary deńgeıde ótýi boldy», deıdi Qazaqstan Kınologter odaǵynyń prezıdenti B.Serikqalı.
«Biz Helsınkıge rıngte ózindik qasıetterin tanyta alatyn tájirıbeli tazylardy tańdap apardyq. El ishindegi túrli saıystan top jarǵan, arnaıy komıssııanyń irikteýinen ótken, Eýroodaqtyń qatań veterınarlyq talaptaryna saı tazylardy halyqaralyq qaýymdastyqqa tanystyrýda jańasha qadam jasaı aldyq. Osylaısha, jeti qazynamyzdyń biri sanalatyn tazy álem nazaryna iligip otyr», dedi Baýyrjan Serikqalı.
Tazy – qazaq halqynyń maqtanyshy hám eń qundy jádigeri. Búgingi tańda bul sózdi aýyzben ǵana aıtyp qoımaı, naqty qadamdarmen dáleldeı bastadyq. Mysaly, muny 3 qyrkúıekti «Qazaqy ıt tuqymdary kúni» dep jarııalaǵanymyzdan da baıqaýǵa bolady. Tipti qazir tazy halyqaralyq dıplomatııada ózindik orny bar jádiger sanala bastady. О́tken jyldary Memleket basshysy qazaq eline kelgen Fransııa Prezıdenti Emmanıýel Makronǵa qazaqy tazynyń eki kúshigin tartý etkeni, keıin Parıjge barǵan saparynda fransýz basshysy sol tazylardy maqtan etetinin aıtqany osynyń aıǵaǵy bolsa kerek.
Qalaı desek te, tazalyǵymen basyn tik, keýdesin kere tórge ozǵan asyl tekti tazy tuqymy Fınlıandııanyń astanasy Helsınkıde álem nazaryna ilindi. Ol nazar jumyr jer betindegi elderdiń Qazaq eline degen kózqarasyna da oń yqpal eterine senim mol.
Rýslan Jeldibaı,
Prezıdent keńesshisi – Baspasóz hatshysy:
Prezıdent tazy men tóbetti ulttyq brend retinde keńinen nasıhattaý jóninde tapsyrma berdi.
Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev «World Dog Show-2025» dúnıejúzilik kórmesine qatysyp, halyqaralyq arenada laıyqty baǵasyn alǵan qazaqy tazyny ulttyq brend, mádenıetimizdiń ajyramas bólshegi retinde halyqaralyq deńgeıde tolyq tanytý ortaq mindet ekenine nazar aýdardy.
Atap aıtqanda, tazy tuqymyn damytý jáne biregeı qasıetterin saqtaý, júıeli ǵylymı zertteý jumystaryn júrgizý, halyqaralyq kórmelerge turaqty qatysý sııaqty baǵyttardan turatyn bul iske Qazaqstan Kınologter odaǵymen qatar memlekettik organdar da belsendi atsalysýǵa tıis.
Prezıdent Is basqarmasy, Ekologııa jáne tabıǵı resýrstar, Ǵylym jáne joǵary bilim, Aýyl sharýashylyǵy, Syrtqy ister mınıstrlikteri jáne basqa da quzyrly organdar, sondaı-aq jergilikti ákimdikter birlesken júıeli jospar aıasynda tıisti uıymdastyrý sharalaryn qolǵa alýy kerek.
Qasym-Jomart Toqaev tóbet tuqymyn da erekshe qamqorlyqqa alyp, memlekettik organdardyń qoldaýymen dál osy aýqymda jumys atqarý mindetin júktedi.
Atalǵan másele Prezıdent Ákimshiliginiń udaıy baqylaýynda bolady.