Sońǵy jańalyqtar
Zań men Tártip • 19 Jeltoqsan, 2025
Quqyqtyq memlekettiń basty qaǵıdaty – zań ústemdigi. Tártipke baǵynatyn elde ádiletti qoǵam ornaıdy. Osy oraıda jańa ýaqyt talaptaryna saı zańnamanyń jetildirilip otyrýy – úzdiksiz qubylys. Tarıh qoınaýyna engeli turǵan osy jyly da elimizde birqatar jańa zań qabyldandy. Sonyń ishinde quqyq salasyn júıeleıtin zańnamanyń damý barysyna arnaıy toqtalyp, bıyl qoldanysqa engen eń mańyzdy zańdarǵa sholý jasaýdy jón kórdik.
Saıasat • 19 Jeltoqsan, 2025
Keshe Astanadaǵy Kongress ortalyǵy alańynda О́nerkásip jáne qurylys mınıstrligi 2025 jyly atqarǵan jumystarynyń qorytyndylaryn jarııalap, aldaǵy josparlarymen tanystyrdy. Jýrnalıstermen erkin formatta júzdesken vıse-mınıstrler Iran Sharhan, Oljas Saparbekov, Qýandyq Qajkenov jáne Jánnat Dúbirova óz salalaryna qatysty baıandama jasap, buqaralyq aqparat ókilderiniń saýaldaryna jaýap berdi.
Suhbat • 19 Jeltoqsan, 2025
Anar Fazyljan: Mátindi jasandy jadqa tiltanýshylar beıimdedi
Qazaq tilin sıfrlandyrýǵa beıimdeý A.Baıtursynuly atyndaǵy Til bilimi ınstıtýtynda ótken ǵasyrdyń 70-jyldary qolǵa alyndy. Osy kezeńde Qoldanbaly lıngvıstıka bóliminde qazaq sózdikteriniń avtomattandyrylǵan bazasy jasaldy. Araǵa jyldar salyp jandanǵan ulttyq korpýs qazirgi tańda 100 mln-nan astam qazaq sózimen tolyqty. Jasandy ıntellekt dáýirinde úlken tildik modelder osy ulttyq korpýstaǵy sapaly ári júıeli derekkózdi paıdalanady. Ǵalymdar eńbeginiń nátıjesinde kórsetkish keler jyly 200 mln-ǵa deıin ulǵaıady (qazcorpus.kz). Biz búgin ınstıtýt dırektory, fılologııa ǵylymdarynyń kandıdaty Anar Fazyljanmen qazaq tiliniń baı qoryn jasandy jadqa engizý týraly áńgimelestik.
Ekonomıka • 19 Jeltoqsan, 2025
Tıimdilik pen ashyqtyq úılesimi
Memlekettik satyp alý men memlekettik aýdıt salasynda júrgizilgen reformalar bıýdjet qarajatyn tıimdi paıdalanýǵa naqty nátıje berdi.
Aıbyn • 19 Jeltoqsan, 2025
Álem elderi armııalarynyń kúsh-qýatyn salystyryp, jyl saıynǵy reıtıngin jarııalap otyratyn Global Firepower (GFP) atty táýelsiz platformanyń bıylǵy kórsetkishterine zer salsaq, elimizdiń Qarýly kúshteri byltyrǵy deńgeıden bir satyǵa joǵarylap, 57-orynǵa turaqtapty. Buǵan el basshylyǵy men Qorǵanys mınıstrliginiń armııamyzdy zamanǵa saı modernızasııalaý baǵytynda júrgizip jatqan jumystary sebep bolǵany aıan.
Qoǵam • 19 Jeltoqsan, 2025
”Almaty aqshamy” gazeti “Qazaqstandaǵy Jyl tańdaýy” mártebeli marapatyna ıe boldy
“Almaty aqshamy” ujymy jyl boıy atqarǵan eseli eńbegin búgin erekshe marapatpen, úlken abyroımen túıindep otyr. “Qazaqstandaǵy Jyl tańdaýy” (№1 Choice of the ýear in Kazakhstan) ulttyq jobasynyń “Memlekettik tildegi respýblıkalyq qoǵamdyq-saıası gazet” nomınasııasyn jeńip aldy, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Qoǵam • 19 Jeltoqsan, 2025
Aýyl ákimderiniń dıalog-platformasy: Saıası damýdyń jaýapty kezeńi
Elimizdiń áleýmettik-ekonomıkalyq damýynyń jańa kezeńinde aýyldardyń áleýetin arttyrý máselesin de umyt qaldyrmaı, ony ulttyq saıasatymyzdyń basym baǵyttarynyń biri retinde qarastyrýymyz kerek. Osy turǵydan alǵanda, Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń qatysýymen ótken Aýyl ákimderiniń dıalog-platformasy aýyldyq aýmaqtardy damytýǵa tyń serpin bergen aıryqsha mańyzdy oqıǵa boldy.
Ǵylym • 19 Jeltoqsan, 2025
«Jasyl sýtegi» óndiretin qondyrǵy
Otandyq ǵalymdar «jasyl sýtegi» óndiretin alǵashqy keshendi stansany jasap, iske qosty. Bul olardyń óz patentteri men ınjenerlik ázirlemelerine negizinde jasalǵan. Tolyq sıkldi synaq qondyrǵy tek kún panelderi men jel generatorlarynan qýat alady.
Bilim • 19 Jeltoqsan, 2025
Sapaly bilim qoǵamdy alǵa jeteleıdi
Elimizde orta bilim salasyndaǵy irgeli isterdiń barlyǵy – Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń júrgizgen júıeli reformalarynyń naqty nátıjesi. El Prezıdentiniń bilim sapasyna, ustazdar eńbegine, bala qaýipsizdigine erekshe qamqorlyq kórsetýiniń astarynda tereń ómirlik mıssııa jatyr. Ol – bilim arqyly ult sapasyn arttyrýǵa degen baǵdar. Mektep ınfraqurylymynyń qarqyndy damýy, sondaı-aq sıfrlyq ınfraqurylymdy damytý jumysynyń belsendiligi bul salaǵa degen erekshe yqylastyń aıǵaǵy.
Aıbyn • 19 Jeltoqsan, 2025
«Sarbaz+» – jaýyngerdi shyńdaıtyn joba
Búgingi sıfrlyq dáýirdiń adamzat ómirine dendep ene bastaýy áskerdegi qundylyqtardy da ótken shaqqa qaldyra bastady. Árıne, jaýyngerlik daıyndyq, eptilik pen kúshtilik, bilekti de bilikti bolýdy áli eshkim tizimnen syza qoıǵan joq. Dese de Qarýly kúshterge sıfrlyq tehnologııalardy der kezinde engizip otyrmasaq, kóshtiń sońynda qalyp ketetinimiz belgili.
Prezıdent • 19 Jeltoqsan, 2025
Memleket basshysy Tokıo gýbernatory Iýrıko Koıkemen kezdesý ótkizdi
Qasym-Jomart Toqaev pen Iýrıko Koıke sıfrlandyrý, Smart city tehnologııalaryn jáne qalany ornyqty damytý, jasandy ıntellekt, shahardy basqarý isine ınnovasııalyq sheshimderdi engizý salalaryndaǵy yntymaqtastyq máselelerin talqylady, dep habarlaıdy Egemen.kz Aqordanyń baspasóz qyzmetine silteme jasap.
Tarıh • 19 Jeltoqsan, 2025
Eldik jolyndaǵy erlik: Alash armanyn júzege asyrýǵa bel sheshken bozdaqtar
Batysqazaqstandyq bir top jastyń 1940 jyly keńestik totarıtarlyq bılikke qarsy «Qazaq halqyn qorǵaýshylar odaǵy» atty uıym qurǵany, keıin áshkerelenip, aıaýsyz jazalanǵany ara-tura jazylyp júretin. Jaqynda ǵana gazetimizdiń 6 jeltoqsan kúngi nómirinde jarııalanǵan «Azattyqty ańsaǵan jastar» atty maqala oqyrman qaýymdy taǵy da eleń etkizdi. Avtor aıtqandaı, rasynda da búgingi buqara «Qazaq halqyn qorǵaýshylar odaǵy» uıymy men onyń músheleri haqynda tolyq qulaǵdar emes. Sondyqtan ult tarıhynyń sáýleli sátterin álsin-áli halyq jadynda jańǵyrtyp turý qajettigi kórinip tur.
Qoǵam • 19 Jeltoqsan, 2025
«Adasqannyń aıyby joq, qaıtyp úıirin tapqan soń» deıtin halyqpyz. Ras, qylmystyń qaı túri de – jazaǵa laıyq. Osy oraıda jazasyn ótegen adamnyń qoǵamǵa qaıta oralýy, sińisip ketýi – áldeqaıda kúrdeli másele. Sol turǵyda sottalǵandardy eńbekke tartý men olardyń ómirge beıimdelýine jaǵdaı jasaý – búgingi kúnniń ózekti taqyryby.
Aımaqtar • 19 Jeltoqsan, 2025
Shekara shebindegi aýyldardyń ahýaly alańdatady
Meńdiqara aýdanynyń shekara túbinde jatqan eldi mekenderinde adam qalmaıtyn túri bar. Búginde bul óńirdegi Tóleńgit aýylynda 10 úı (15 shaqty adam), Qulshyqaıda 24 úı (30 shaqty adam) qaldy. Bıyl eldi meken mártebesinen aıyrylyp, sanattan shyǵyp qalǵan Baıǵoja aýylynda 5-aq úı (15 adam) otyr.
Ǵalam ǵajaptary • 19 Jeltoqsan, 2025
«Google» endi qulaqqap arqyly sóılesken sózdi lezde aýdaryp otyratyn fýnksııany iske qospaq. Jańalyq «Google Aýdarmashy» qosymshasynda jumys isteıdi, ıaǵnı áńgime ústinde aıtylǵan sóz birden ekinshi tilge aýysyp, qulaqqaptan estilip turady.
Qoǵam • 19 Jeltoqsan, 2025
Qyzylordadaǵy kópbeıindi oblystyq balalar aýrýhanasy janynan «Qamqorlyq» ortalyǵy ashyldy. Ortalyqtan shala týylǵan, nevrologııalyq, ortopedııalyq belgilermen dúnıege kelgen úsh jasqa deıingi sábıler kómek ala alady.
Ǵalam ǵajaptary • 19 Jeltoqsan, 2025
Italııanyń soltústigindegi Stelvıo ulttyq saıabaǵy aýmaǵynan myńdaǵan dınozavr izi tabyldy. BBC agenttiginiń habarlaýynsha, keıbir izderdiń dıametri 40 santımetrge deıin jetedi. Ǵalymdar bul tańbalar shamamen 210 mıllıon jyl buryn qalǵan dep esepteıdi.
О́ner • 19 Jeltoqsan, 2025
Altaı ánderiniń áýezi qandaı sulý bolsa, sózderi soǵan sáıkesedi. Tyńdaýshynyń janyn jadyratyp, jadynda jattalyp qalatyny da sodan. Sol ór Altaıdyń arǵy betinde óz ultymyzdyń ókilderi, qaragóz qandastarymyz bar. О́nerdi bıiktetip, onyń ishinde dástúrli án men baıyrǵy terme-dastandardy altyn sandyqqa saqtaǵandaı baǵaly etip keledi.
Qoǵam • 19 Jeltoqsan, 2025
Sheteldegi joǵary oqý oryndarynda bilim alyp júrgen qazaq jastary az emes. Solardyń qatarynda atyraýlyq boıjetken Nuraı Bısenova da bar.
Qoǵam • 19 Jeltoqsan, 2025
Ulttyq akademııalyq kitaphanada kórnekti jazýshy, Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri Jumabaı Shashtaıulynyń memlekettik tapsyryspen shyqqan tórt tomdyq tolyq shyǵarmalar jınaǵynyń resmı tanystyrylymy ótti.
Zań • 19 Jeltoqsan, 2025
Atyraý soty kásipkerden tutynýshynyń paıdasyna 1,2 mln shyǵyndy óndirdi
Atyraýda kásipker tutynýshyǵa shartqa sáıkes kelmeıtin tereze jaqtaýyn ornatqan. Osyǵan baılanysty taraptar arasyndaǵy daý sotta qaraldy, dep jazady Egemen.kz.
Aımaqtar • 18 Jeltoqsan, 2025
Atyraýda kemshilikti túzetpegen aýrýhanaǵa 1,3 mln teńge aıyppul salyndy
Mahambet aýdandyq aýrýhanasynda aqpan-naýryz aılarynda órt qaýipsizdigine baılanysty 20 buzýshylyq anyqtalǵan. Sodan beri 8 kemshilik áli túzetilmegen, dep jazady Egemen.kz.
Qoǵam • 18 Jeltoqsan, 2025
Kólikterdegi Memlekettik Tý: 4 polıseı qyzmetinen qýyldy
Áleýmettik jelilerde keńinen talqylanyp jatqan máseleniń biri – osy. El kóleminde polıseı jol qozǵalysy erejelerin óreskel buzýdyń 82 deregin anyqtaǵan, dep jazady Egemen.kz.
Kitaphana • 18 Jeltoqsan, 2025
Ystanbul Ramı kitaphanasynda alǵash ret «Qazaqstannyń ǵylymı-ádebı buryshy» ashyldy
Jaqynda Qazaqstan Respýblıkasynyń Táýelsizdik kúnine oraı, Túrkııa Respýblıkasynyń Ystanbul qalasyndaǵy Ramı kitaphanasynda «Qazaqstannyń ǵylymı-ádebı buryshynyń» saltanatty ashylý rásimi ótti, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Almaty • 18 Jeltoqsan, 2025
Shymbulaqta sapa men qaýipsizdik árdaıym nazarda
Búgin Shymbulak taý kýrortynyń qysqy maýsymy ashylýyna oraı baspasóz týry ótti. Jýrnalısterge kýrorttyń servısi men ınfraqurylymynyń jańǵyrtylýy tanystyryldy, dep jazady Egemen.kz.
Zań • 18 Jeltoqsan, 2025
Betti búrkeıtin kıimge qatysty zań qabyldandy: IIM erekshelikterin atady
Senat «Quqyq buzýshylyqtardyń aldyn alý týraly» zań jobasyn qabyldady. Qujat aıasynda qoǵamdyq oryndarda betti jaýyp, ony tanýǵa kedergi keltiretin kıim kııý úshin ákimshilik jaýapkershilik engiziledi, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Qarjy • 18 Jeltoqsan, 2025
Offteık-kelisimsharttar somasy 7,6 ese ósip, 1,1 trln teńgege jetti
Bıylǵy 11 aıda otandyq óndirýshilermen 1,1 trln teńge somasynda uzaq merzimdi jáne offteık-kelisimsharttar jasaldy, dep jazady Egemen.kz.
Úkimet • 18 Jeltoqsan, 2025
Bıyl 173 jańa zaýyt ashylyp, 18 myń jumys orny quryldy
Qazaqstanda bıyl jalpy somasy 1,3 trln teńge bolatyn 173 ındýstrııalyq joba júzege asyryldy, bul shamamen 22 myń turaqty jumys ornyn qurýǵa múmkindik berdi, dep jazady Egemen.kz.
Ekonomıka • 18 Jeltoqsan, 2025
Qazaqstanda otandyq taýar óndirýshiler tizilimin qurý aıaqtalyp qaldy
О́nerkásip jáne qurylys mınıstrligi Memlekettik satyp alýdyń ashyqtyǵyn qamtamasyz etetin Otandyq taýar óndirýshilerdiń biryńǵaı tizilimin qurý jónindegi jumysty aıaqtaýda, dep jazady Egemen.kz aqparat agenttigi.
Jastar • 18 Jeltoqsan, 2025
Qaraǵandyda stýdentter festıvali ótti
Qaraǵandy qalasynda stýdenttik jastarǵa arnalǵan eń aýqymdy ári mańyzdy jobalardyń biri – Qaragandy Student Fest 2025 jarqyn da mazmundy túrde aıaqtaldy, dep habarlaıdy Egemen.kz.
