Pikirler
Qazirgi qazaq muǵalimine qajet qasıet – qaıratkerlik. Qaıratkerlik qaıdan shyǵady? Qajyr-qaırattan, mamandyqqa qushtarlyqtan shyǵady. Ǵasyr burynǵy Alash qaıratkerleriniń ǵumyr deregine úńilseńiz, barlyǵy derlik muǵalim boldy. Alys aýyldarda bala oqytty. Aıtalyq, Sultanmahmut Altaıdyń qoınaýynda, Mirjaqyp Torǵaı óńirinde, tipti Zaısanda muǵalim bolyp eńbek etti. Bul bul ma? Maǵjan, Júsipbek, Mirjaqyptaı aıaýly azamattar jeke shyǵarmashylyqtaryn jıyp qoıyp, burq-sarq qaınap turǵan qabiletin qazaq balasyna qajetti pedagogıkalyq ádistemeler jazyp ult mektebiniń sony soqpaǵyn salýǵa, negizin qalaýǵa arnady. Mine, qaıratkerliktiń úzdik úlgisi!
06 Tamyz, 2018
Áke tárbıesine qatysty sóz qozǵalǵanda áıgili Áýezov áńgimelegen Qunanbaı men Abaı arasyndaǵy klassıkalyq dıalog eske túsedi. Sol máslıhatta «muqym qazaq tegis aqyl suraǵan» aıbarly aǵa sultan erteńgi Alash muratynyń altyn qazyǵy Abaıǵa «jaıdaq sý sııaqtysyń» dep min taǵady.
03 Tamyz, 2018
Almaty qalasy men Iаn Geıldiń jobasy
Almaty qalasy óziniń tarıhynda dál mundaı qarbalas sátti buryn-sońdy basynan keshpegen shyǵar! Shahardyń shynaıy tirshiligine jan-tánimen ábden qanyq ári qandaı da bir tosyn is-áreketke kirpııazdyq minez tanytatyn turǵyndar da bul iske asa beımazalyq jasamaı, ańysyn ańdyp otyrǵan sııaqty. Al meımandar qalanyń qazirgi kúıin kórip, tań-tamasha!..
02 Tamyz, 2018
Ultty ósiretin, uly etetin aqaýsyz móldir baǵyt bar, ol – ult taǵylymy. Ulttyq taǵylymy myqty memleketter qansha jerden tyǵyryqqa tirelse de, bereke-birliktiń, aqyl-oıdyń, alyp jetekshilerdiń bastaýymen qıyndyq ataýlyny jeńip, shóńgedeı jabysqan páleniń bárin jolda qaldyrady.
01 Tamyz, 2018
Resmı derekterge sensek, sońǵy jyldary Qazaqstanda qylmys asqynǵan ústine asqynyp barady. Mundaı qubylysty túsiný de, túsindirý de qıyn. О́ıtkeni birinshiden, mıllıard halqy bar elderdi aıtpaǵanda, júz mıllıonnan astam halqy bar Reseı sııaqty turǵyndary kóp memleket emespiz. Ekinshiden, qazaq eshqashan qylmysker, basbuzar halyqtardyń qataryna jatqan emes. Biz ǵasyrlar boıy tynysh malymyzdy baǵyp, aǵaıyn-týys, quda-jegjattarymyzben aralasyp, beıbit qana ómir súrgen ultpyz.
31 Shilde, 2018
Aqparat kóziniń deregi boıynsha, elimizde 11 myń 500-ge jýyq kitaphana bar eken. 17 mln halyq úshin bul ájeptáýir baılyq.
30 Shilde, 2018
Tehnologııa damyp, adam sanasy «jańǵyrǵan» saıyn, Jaratylystan berilgen qundylyqtar qumǵa sińgen sýdaı bolyp joıylyp barady. Aıtaıyn degenim, ınternet pen áleýmettik jelidegi vırtýaldy ómir týraly birer sóz edi.
27 Shilde, 2018
Sıýrrealıster sara jolyn salǵan ınstallıasııa týyndylary bul kúnde qalalardyń ózindik estetıkalyq ereksheligi men kórikti kelbetin qalyptastyrýdyń quralyna aınalǵany málim. Kóptegen kórkem shyǵarmashylyq ókilderiniń keńistikke arnalǵan kompozısııalyq ınstallıasııalary qazaqstandyq qalalarda da ornatyla bastady.
26 Shilde, 2018
Sońǵy jyldary elimizde basqa salalarǵa qaraǵanda qurylys salasy birshama qarqyndy damydy. Oǵan astananyń Almatydan Aqmolaǵa kóshirilýi de belgili bir dárejede túrtki bolǵany anyq. Sonymen birge turǵyn úı qurylysyn damytý jóninde túrli memlekettik baǵdarlamalar qabyldanyp, onda belgilengen mejeler tolyq bolmasa da, belgili bir kólemde oryndalyp jatty. Sonyń arqasynda kóptegen ákimshilik ǵımarattarmen qatar turǵyn úıler de molynan salyndy. Onyń ózi úısiz-kúısiz júrgen biraz halyqtyń baspanaly bolýyna aıtarlyqtaı múmkindik týǵyzdy.
25 Shilde, 2018
Abaı hakimniń danalyǵyna jiti úńilsek, álemdi eń áýeli mahabbat pen meıirim qutqaratynyn ańǵarar edik. «Álemdi sulýlyq qutqarady» deıdi Dostoevskıı. Osy sulýlyqtyń negizi de mahabbat pen meıirimde jatyr. Meıirbandyq bolmasa jan sulýlyǵy jaıynda aıtyp ta qajet emes. Sóıtip álemdi meıirim qutqarady desek, bul aradaǵy álemimiz – adamzat. Al adamzatty túrli bále-batyrlardan, kesir-kesapattan, ásirese aýrý-syrqaýdan Alladan keıingi basty qorǵaýshy qutqarýshylardyń biregeıi medısına ekeni aıan.
24 Shilde, 2018
«Adamzat saparynyń meımanymyz, bir mezet jer betine keter soǵyp», dep jyrlady Qasym Amanjolov. Qazir jer betine meıman bolyp kelgenderdiń bir shoǵyry ataq qýyp álekke túsip júrgen sekildi. Bulaı deýge sebep, ataq qýǵandar shyn talantqa kóleńkesin túsirip, ony keıinge ysyra beredi. Al shyn talant uıatqa uııdy. «Adam aqıqatty bas kózimen kórmeıdi, aqyl kózimen kóredi», depti Shákárim. Aqyl kózin ataq qýǵan kezde bas kózi bılep ketetindeı bolady da turady.
23 Shilde, 2018
Ataq qymbat pa, abyroı qymbat pa?
Búginde qandaı jolmen kelse de ataq úshin esi kete, eserlene qımyldaıtynymyzdy bári biledi. Aıtalyq, jýyrdaǵy bir mereke kúnderinde orden satylypty. Bul ordenniń ataýy qandaı dersiz – «Qazaqstannyń qurmetti azamaty».
19 Shilde, 2018
Aýyl sharýashylyǵyn sıfrlandyrý bolashaqtyń balamasyz joly
Álem elderinde qazirgi ýaqytta aýyl sharýashylyǵyn sıfrlandyrý qarqyndy túrde júrip jatyr. Ýaqyt ótken saıyn bul salada neshe túrli jańa tehnologııalar paıda bolyp, olar jedel túrde óndiriske engizilýde. Máselen, Eýropadaǵy kompanııalar endi egistik jaǵdaıyn zertteýmen aınalysatyn drondardy da shyǵara bastady. Bul mashınalar fermerlerdiń egis shyǵymdylyǵyn aldyn ala boljap bilýlerine jaǵdaı týǵyzýda. Osy úderis keńinen qanat jaıa kele, búkil el boıynsha árbir egis alqabynyń shyǵymdylyǵyn kúni buryn anyqtaý múmkindigi paıda bolatyn kórinedi.
18 Shilde, 2018
Álem chempıonaty – taǵatsyzdana kútken fýtbol toıy edi. Endi barlyǵy aıaqtalyp, toı tarqasymen biz de alǵan áserimizben bólise ketsek. Bul birinshilik nesimen este qalmaq?
17 Shilde, 2018
Bıografııalyq fılmderdiń bási bıik bolýy tıis
Keıingi kezde «Eýrazııa birinshi arnasynan» áıgili keńestik manekenshi-model, sán áleminde «Kremldiń eń ádemi qarýy» jáne «Keńestik Sofı Loren» atanǵan Regına Zbarskaıa týraly serıal kórsetilip jatyr. Bylaı qarasańyz, sán áleminiń kindigi sanalǵan Parıjdi tánti etken ómiri jumbaqqa toly sulýdyń sol kezdegi keńestik qasań qaǵıdalarǵa syımaǵan ǵumyryn ózgeshe qyrynan beınelegen qarapaıym, biraq kemel túsirilgen Reseıdiń kezekti kınoónimderiniń biri.
16 Shilde, 2018
Elbasy Nursultan Nazarbaev «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» atty baǵdarlamalyq maqalasynda, jańǵyrý eldiń ulttyq-rýhanı tamyrynan nár ala almasa, ol adasýǵa bastaıdy», dedi. Eldiń ulttyq-rýhanı tamyry degenimiz ne? Ol halyqty san ǵasyrdan beri adastyrmaı, alyp kele jatqan salt-dástúri, folklory, áni men jyry. Osylardyń ishinde ánniń ult rýhanııaty úshin orny aıryqsha. Dana Abaı atamyz, «Uıyqtap jatqan júrekti án oıatar, Únniń tátti oralǵan máni oıatar» degendi beker aıtqan joq.
13 Shilde, 2018
Ormýz buǵazy jabylǵan jaǵdaıda...
Osy aıdyń basynda Iran Islam Respýblıkasynyń prezıdenti Hasan Rýhanı Shveısarııa eline jasaǵan sapary kezinde munaı ımporttaýshy memleketter Irannyń munaıyn satyp almaǵan jaǵdaıda Ormýz buǵazyn jaýyp tastaıtyndaryn málimdedi. Prezıdenttiń bul málimdemesi AQSh bıliginiń Iran munaıyn satyp almaýǵa óz odaqtastaryn yqtııarsyz kóndirýge baǵyttalǵan qysymyna baılanysty bolsa kerek.
12 Shilde, 2018
Jaqynda jastyq shaǵynda jarqyldap dáýren súrgen, marqum aǵamyzben baqytty ǵumyr keshken, qazir seksenniń seńgirin saıalaǵan bir jaqsy apamyzdyń kóńilin surap, halin bilgenbiz.
11 Shilde, 2018
Osydan 4 jyl buryn Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrligi elimizde 2030 jylǵa qaraı egde jastaǵy adamdardyń úlesi (2014 jyly – 6,9 paıyz) 11,2 paıyzǵa jetedi dep boljam jasaǵan bolatyn. Alaıda, búgingi jaǵdaı joǵarydaǵy kórsetilgen joramaldy teriske shyǵarǵandaı. О́ıtkeni Qazaqstanda qazirdiń ózinde jasy 60-tan asqan turǵyndar sany 12 paıyzǵa kóbeıip, ómir súrýdiń ortasha uzaqtyǵy 72 jasty kórsetip otyr.
10 Shilde, 2018
Aralas tildi mektep – ana tilimizge tusaý
Qazaq mektebiniń kezeń-kezeńimen latyn álipbıine kóshetini aıqyn boldy. Til tuǵyryn bekemdeıtin tarıhı kezeńniń kóshin bastaý – qazaq mektebin orta bilim berý isinde baǵdarsham bolatyn deńgeıge alyp shyǵatyny anyq. Jaýapty kezeńde bastaýysh býynnyń birinshi synybynan aralastildilik týǵyzyp, aǵylshyn tilin qosaqtaý – qazaq mektebiniń memlekettik mańyzdy mindet bıiginen kórinýine kóp kedergi keltirýi múmkin. Aralastildilik mektep tabaldyryǵyn attaǵan balaýsa urpaqtyń erkin bilim alýyna bóget bolatyny qoǵamdyq ortada narazylyq týǵyzǵany oryndy.
03 Shilde, 2018