Til saýattylyǵyna saq bolaıyq

Bilim jáne ǵylym mı­nıstr­liginiń basshylyǵymen mektepterde júzege asyrylý ústindegi reformany aldymyzdaǵy zamanǵa búkil el bolyp daıyndalýdyń úlken bir sharasy retinde atap kórsetýge bolady. Aldymyzdaǵy zaman qandaı zaman? Máımóńkelemeı ashyǵyn aıtaıyq, ol – jumyssyzdyq zamany.

06 Sáýir, 2018

Juldyz joramalǵa senesiz be?

Esterińizde bolsa, egemendiktiń eleń-alańynda juldyz joramal jarııa­lamaıtyn gazet-jýrnal joq­tyń qasy edi. Bul úrdis áli de bar. As­tro­logııa bizdiń ómi­ri­mizge dendep engeni sonshalyqty, qazir kóp­shiligimiz ózimizdiń «balyqtar», «to­rpaq» nemese «arystan» ekenimizge jáne shoq­jul­dyzymyzdyń taǵdyrymyzǵa áser etetinine ábden senemiz.  

06 Sáýir, 2018

Meıirim júzindegi muń

Abaı hakimniń aıtýynda, adamnyń jú­rek­ten aıaýly jeri joq. Aıryqsha bólip aıtqan adamdyq úsh qasıettiń biri de – jyly júrek. «Raqymdylyq, meıirbandylyq, ártúrli iste adam balasyn óz baýyrym dep, ózine oılaǵandaı olarǵa da bolsa ıgi edi demek, bular – júrek isi» deıdi. Al ǵaqlııa qara sózderiniń sońyn: «Adamshylyqtyń aldy – mahabbat, ǵadelet, sezim» dep tujyrymdaıdy. Osyǵan oı júgirtip paıymdaǵanda dúnıeni ustap turǵan adamdyq asyl qasıetterdiń asqar shyńynda ádilet pen meıi­rim turmaǵy lazym.

05 Sáýir, 2018

Kelisim bar jerde daý júrmeıdi

«Ýdyń betin ý qaıtarady» deıdi. Al daýdyń betin ne qaıtarady? Baıqasańyz, adamdar arasynda týyndaıtyn daýlardyń daýasy eshqashan tabylmaıtyn sekildi. Son­dyq­tan daýdyń betin daý ǵana qaı­tara­dy dep daýlasqandar birin-biri sottatý úshin sotqa júginedi. Biraq odan daý basylmaı­dy. Qaıta yza-kek sol naǵyz ýǵa aınala tús­e­di. Sonda ne istegen jón? Máseleni sotta esep aıyrysýǵa deıin jetkizbeı, keli­simge, bitimge kelýge bolmas pa? Al bile-bil­sek, bizdiń elimizde kez kelgen daýlasqan jan­nyń bitimge kelýine tolyq múmkindik bar.

05 Sáýir, 2018

Ana tilimiz – birinshi baılyǵymyz

Ábdilda Tájibaev Qazaq radıosyna bergen suhbatyn osy ózekjardy sózben bas­taıdy. Bul – keńestik kezeńde aıtylǵan sóz. Elbasy «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» maqalasynda «Ultymyzǵa adam aıtqysyz demografııalyq soqqy jasaldy, qazaqtyń tili men mádenıeti qurdymǵa kete jazdady» dep keńestik bıliktiń ult retinde joıyp jiberýdi kózdegenin ashyq jazady.

04 Sáýir, 2018

«Men qalada ómir súre almaımyn...»

Qazaqtar kezinde osylaı deıtin edi.Shynynda solaı, burynǵy kezde aýyl­dan kóship baratyn qarapaıym adamǵa qalada ómir súrý ońaı emes-tin. Úı-jaı alý túgili ishim-jem, durys kıim, jaqsy qyzmet kórý sııaqty qajettiliktiń bári tap­shy bolatyn. 

04 Sáýir, 2018

Qyr qyzǵaldaǵyndaı qyz taǵdyr

Qudaıy kórshim jumalyqqa shaqyrdy. Tórge ozǵan jas ımam dastarqan basyna jı­nalǵandardy aýzyna qaratyp, ýaǵyz aıtyp otyr. 

03 Sáýir, 2018

Muǵalim mártebesiz bolaıyn deı me?

Qazir muǵalimderge qatysty alýan túrli áńgimeler aıtylýdaı aıtylyp keledi. Áleýmettik jelilerdegi nebir soıqan kórinister janyńdy jaralaıdy. Muǵalim men bala arasyndaǵy teketires tipti órship bara jatqandaı.

03 Sáýir, 2018

Elaralyq ózender ahýaly ózekti

Búginde Qazaqstan men Qytaı arasynda transshekaralyq ózender máselesi eki el qatynastaryndaǵy ózekti de ótkir problemanyń biri bolyp otyr. Sebebi Qazaqstan – Qytaı arasynda 24 transshekaralyq ózen bar. Olardyń eń irileri – Ertis, Ile jáne Emil ózenderi.

02 Sáýir, 2018

Qaramyz qashan qalyńdaıdy?..

«Kóp qorqytady, tereń batyrady», «Júzden  júırik, myńnan tul­par shyǵady» deıdi qazaq. Bul aıtyl­ǵandardyń bári eger qandaı da bolmasyn halyq sany jaǵynan neǵurlym kóbirek bolsa, odan onyń utylmaıtynyn, kerisinshe onyń ózi sol ulttyń belgili bir dárejede tabysqa jetýine yqpal etetinin bildiredi. 

02 Sáýir, 2018

«Sport – saıasattan tys» bolýy tıis

Búginde sporttyń saıasatqa aınal­ǵanyna qyryq jylǵa jýyqtap qalyp­ty. AQSh-tyń 1980 jylǵy Máskeý Olım­pı­a­dasyna boıkot jarııalap, ony birqa­tar kapıtalıstik qoǵam elderiniń qosta­ǵany belgili. Esesine 1984 jyly AQSh-ta ótken kelesi Olımpıadaǵa KSRO bastaǵan sosıalıstik elder qaýym­das­tyǵy boıkot jarııalap, Los-Andjeles Olımpıadasynan bas tartqany málim. Al bul qadamdardyń ar jaǵynda «qyrǵı-qabaq soǵys» týyndatqan saıası teketires turǵany aıtpasa da túsinikti bolatyn. 

30 Naýryz, 2018

Tegi ózgergen ónimnen qaýip qandaı?

Ádette, azyq-túlik dúkenine bas suqsańyz qutydaǵy, pakettegi nemese arnaıy qaǵazben oralǵan tamaq ataýlydaǵy «GMA-syz!!!» («Bez GMO!!!» «Non GMO») dep kórneki jazylǵan eskertýlerge eriksiz nazar aýdarasyz. Sút pen suıyq maıǵa deıin, et pen erekshe qattalǵan ártúrli daqylǵa, kók-sókke, tipti kúnde jep júrgen dámdi nanyńyzǵa deıin sondaı jazýmen tańbalanǵan!.. Nege? 

30 Naýryz, 2018

Adal asymyzdyń qadirin túsirmeıik

Biz sııaqty megapolıs turǵyndary úshin máseleniń úlkeni – azyq-túlik sapasy men tabıǵı ónimder ekeni aıtpasa da túsinikti. О́z baqshasyndaǵy balǵyn kókónisterdi jemegen, jańa saýylǵan sútti ishpegen adamda qaıbir densaýlyq bolsyn. Sondyqtan da aýyr kóterip, ystyqqa kúıip, sýyqqa tońyp jatpasa da qalalyqtardy kesel kóbirek aınalshyqtaıdy.

29 Naýryz, 2018

Bata berýdiń ádebi

  Jýyqta qazaqtyń nebir qasqa-jaı­sańdary bas qosqan dastarqanda boldyq. As ishildi, aıaq bosatyldy. Kezek bata berý rásimine kelip tireldi. Tórde otyrǵan tanymal ǵalym aǵamyz qos alaqanyn aıqara jaıyp alyp, bata emes kedir-budyr jadaǵaı tost aıtyp shyqty. Kádimgi sharap toly tostaq ustap turyp toıda aıtatyn tost. «Sizdiń  (toı ıesin aıtady) jumystaǵy bedelińiz joǵary, árdaıym bıikten kórine berýińizge tilektespiz, osyndaı dastarqan basynda bas qosaıyq!». Mynadaı «bataǵa» ne bet sıparymyzdy, ne áýmın derimizdi bilmeı salbyradyq ta qaldyq.

29 Naýryz, 2018

Elishilik ıgi ister álemdik bedeldi arttyrady

Qazirgi tańda Qazaqstan óziniń syrtqy saıasattaǵy saýatty da salıqaly bastamala­rymen ǵana emes, ishki tirshiligine qatys­ty qolǵa alynǵan aýqymdy sharalarymen de álemdik qoǵamdastyq aldyndaǵy bedelin ósirip otyr. 

28 Naýryz, 2018

Siz qandaı as iship júrsiz?

Jylqynyń eti men qymyzy boıǵa qýat beretinin aıtyp júz jerden shalqyp sóılesek te, qazir eldiń báriniń birdeı qazy kertip jeýge, saba-saba qymyz simirýge shamasy jetpeıtini belgili. 

28 Naýryz, 2018

Aǵalardyń alaqany

Atam qazaqtyń «alaqan» degen bir tamasha sózi bar. Dúnıedegi eń ǵajaıyp meıi­rim – analardyń alaqanynda. Al endi aldyńǵy tolqyn aǵalardyń izgi júrek­ti, ıgi tilekti qamqor alaqany she? Aǵa­lar alaqanynyń sharapaty tımegen, jaqsylyǵyn kórmegen jan bul ómirde, sirá, da joq bolar.

27 Naýryz, 2018

Qatelik – úkim emes!

О́ziniń qateligin, ıa bolmasa kemshiligin moıyndamaıtyn adamdar bolady. Jany ashıtyn jaqyndary aıtsa da eshqandaı syndy qabyldamaı, ózderin keremet myqty sanaıdy. Bálkim, jurt aldynda moıyndaýdan uıalatyn shyǵar, aıtylǵan oıdyń durys ekendigin ishteı bolsa da túsiner dep úmittenesiń. О́kinishke qaraı, jyldar ótse de baıaǵy jartas sol jartas bolyp qala beredi.

27 Naýryz, 2018

Terrorızm – bıznes pe?..

Jasyratyny joq, jańa júzjyldyq esik ashqaly beri áskerı kúsh jekelegen memleketterdiń ulttyq múddelerin iske asyrýshy negizgi quraldardyń birine aınalyp barady. Onyń ústine elderdiń ishki kıkiljińderine sheteldikterdiń tikeleı aralasyp, ony asqyndyryp jiberetin jaǵdaılar da jıirek kórinis berýde. Bular sol óńirdegi burynnan qalyptasqan qaýipsizdiktiń modelin buzýǵa jáne elderdiń memlekettiligin qıratýǵa soqtyryp jatady.

26 Naýryz, 2018

Ulyq Naýryz, qut Naýryz

Naýryz toıynyń tabıǵaty, mazmuny men máni, halyqtyń mádenı-rýhanı ómirindegi orny erekshe. Naýryz merekesin jalpaq jıhandy mekendegen halyqtar aıryqsha yntamen qabyldaǵan. 

21 Naýryz, 2018