Eksklıýzıv
О́shpes dańq • 06 Mamyr, 2025
MáshHúr Júsiptiń tumaryn taǵyp soǵysqa attanǵan jigit jaıly ańyz
Osy áńgimeniń bir úzigin birneshe jyl buryn kezdeısoq estip edim. Jeńis kúni qarsańynda sol derek oıǵa oraldy. Anyq-qanyǵyn bilmekke Máshhúr Júsiptiń shóberesi Abaı Sharapıevke habarlastyq. Áýlıeniń tikeleı urpaǵy tarıhtan syr shertken oqıǵany baıandap berdi.
Ýnıversıtet • 06 Mamyr, 2025
Aqtóbede 30 jyldyq tarıhy bar ýnıversıtet jabylatyn boldy
Aqtóbedegi Qazaq-orys halyqaralyq ýnıversıteti (QOHÝ) 2024–2025 oqý jylynyń sońynda óz qyzmetin resmı túrde toqtatady. Elimizde 31 jyldan beri stýdentterge bilim berip kele jatqan irgeli oqý ornynyń jabylýyna ne sebep boldy? Egemen.kz tilshisi máseleniń mán-jaıyn zerdelep kórdi.
Ádebıet • 05 Mamyr, 2025
Biz soǵysty kórgen joqpyz, biraq...
Barlyq adam balasy dúnıege bala bolyp keledi. Birden eresek qalpynda jaralǵan eki-aq adam bar. Ol Adam ata men Haýa ana. Ańyzda túp atamyzdyń jilik maıy tolysqan jigit beınesinde jaralǵany aıtylady. Al Haýa bolsa on jeti jastaǵy boıjetken. Sanaǵa salyp saraptasaq, ekeýiniń sábılik kezeńi bolǵan joq. Kezdesken bette ekeýi jup qurap násil órbitti. Eresek ǵumyr keshti. Biraq, shirkin-aı, balalyq shaqta batpyraýyq ushyryp, tyǵylmaq oınaı alǵanǵa ne jetsin. Hosh, esirkep qaıtemiz, olar ne degenmen jumaqta týdy ǵoı. Al soǵys deıtin «tozaqta» dúnıege kelgen balalardyń taqsyretin qalaı uǵynamyz?
Jasandy ıntellekt • 05 Mamyr, 2025
«Túrkistan saqshylary» qalaı túsirildi
Jýyrda túrkistandyq IT mamany Ǵasyr Quralbaıuly jasandy ıntellekt arqyly jasalǵan alǵashqy qazaq tilindegi mýltfılmdi kórermen nazaryna usyndy. Ol «Túrkistan saqshylary» týyndysyn daıyndaý barysynda ChatGPT, RunwayML, Kling Ai, Hydra AI, ElevenLabs syndy JI baǵdarlamalarynyń kómegine júgingen. Mýltfılmniń basty keıipkerleri retinde Aqpanter – barys, Altynqanat – qyran, Tasbatyr ata – ǵasyr jasaǵan aqylgóı tasbaqa beıneleri tańdalǵan. Tolyqqandy 3D formattaǵy mýltfılm sıýjeti elimizdiń rýhanı ordasyn qasań oı, teris áreketterden qorǵaý tóńireginde órbıdi, dep jazady Egemen.kz.
Kórme • 05 Mamyr, 2025
Taza qandy tazylar tanystyryldy
Býrabaıda ótken Ulttyq quryltaıda Memleket basshysy qazaqy tazynyń halyqaralyq deńgeıde tirkelgenin atap ótip, bul oqıǵanyń el mádenıetinde mańyzdy oryn alatynyn jetkizgen bolatyn. Osyǵan oraı EXPO halyqaralyq kórme ortalyǵynda Astana Winner 2025 halyqaralyq ıtter kórmesi men «Qazaqy tazy – 2025» mono tuqymdy ıtter kórmesi ótti, dep jazady Egemen.kz.
Oqıǵa • 02 Mamyr, 2025
Astanada «Qazaqstan – maıdan arsenaly» kórmesiniń ashylýy ótti
2025 jylǵy 2 mamyrda Qazaqstan Respýblıkasy Mádenıet jáne aqparat mınıstrliginiń qoldaýymen, Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq mýzeıi men Máken Tóregeldın atyndaǵy Jezdi kentindegi Taý-ken jáne balqytý isi tarıhy mýzeıiniń birlesken jobasy – «Qazaqstan – maıdan arsenaly» atty kórmeniń saltanatty ashylýy ótti. Kórme Ulttyq mýzeıdiń Atrıým zalynda uıymdastyrylyp, 9 maýsymǵa deıin jalǵasady. Bul mádenı shara – elimizdiń tarıhyndaǵy mańyzdy belesterdiń biri – Uly Otan soǵysyndaǵy Jeńistiń 80 jyldyǵyna arnalǵan, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Suhbat • 02 Mamyr, 2025
Alımentten qashyp júrgen ákelerdiń beıresmı tabystary tekseriledi
Osydan birer apta buryn Úkimet saǵatynyń qorytyndysy boıynsha Májilis depýtattarynyń Ádilet mınıstrligine jáne taǵy basqa ýákiletti organdarǵa joldaǵan usynystary qatarynda eń mańyzdylarynyń biri – memlekettik alıment qoryn qurý týraly bolǵany málim. Osy oraıda Egemen.kz tilshisi Májilistiń Zańnama jáne sot-quqyqtyq reforma komıtetiniń Tóraǵasy Snejanna Imashevadan máseleniń mán-jaıy týraly surap, suhbattasqan edi.
Bilim • 02 Mamyr, 2025
Ǵylymǵa shet tilin shegeleýdiń qajeti bar ma
Búginde óz salasyn jaqsy bilse de, aǵylshyn tilinen aqsap magıstratýra men doktarantýraǵa túse almaı júrgen azamatar kóp. Bul týraly májilis depýtaty Ashat Aımaǵambetov másele kóterdi. Onyń aıtýynsha, ǵylym jolyna túskenderdiń bárine shet tilin mindetteýdiń ózektiligi joıyldy. Endi depýtat oqýǵa qabyldaýdyń balama nusqasyn tabý kerektigin aıtyp otyr. Buǵan qoǵamnyń pikiri qandaı, mamandar ne deıdi? Egemen.kz tilshisi zerdelep kórdi.
Týrızm • 02 Mamyr, 2025
Balalar el ishinde ushaqpen tegin saıahattaı alady
2022 jyldan bastap Qazaqstanda ishki týrızmdi qoldaý jáne damytý maqsatynda balalar úshin jeńildik engizilgen. Oǵan sáıkes, el ishinde saıahattaıtyn 2-den 17 jasqa deıingi balalar ushaqpen tegin qatynaı alady. Bul shyǵyndar memleket tarapynan óteledi. Osy qyzmetti qalaı alýǵa bolady? degen saýalǵa Egemen.kz tilshisi jaýap izdep kórdi.
Qoǵam • 01 Mamyr, 2025
Ortaq Otan toǵystyrǵan qundylyqtar
Qazaqstanda Birlik pen tatýlyq merekesi 1996 jyldan beri toılanyp keledi. Elimizge san taǵdyrmen kelgen ózge etnos ókilderi aramynda berik irge qalaý úshin 1-mamyr merekesi 1995 jyldyń 18 qazanynda tuńǵysh Prezıdenttiń arnaıy jarlyǵymen bekitilgen bolatyn. Úsh onjyldyq toǵysynda memlekettik saıasat, Qazaqstan halqy Assambleıasy, qoǵam qoldaýy syndy úshtaǵan talaı syn shaqta irgesi sógilmeı, ulttar dostyǵynyń ozyq úlgisin kórsetip keledi. Assambleıanyń 30 jyldyǵy men mereke aıasynda qazaq topyraǵynda tatý tirlik keship otyrǵan etnos ókilderimen Ortaq Otanymyz Qazaqstan toǵystyrǵan halyqtar dostyǵynyń basty qundylyqtary týraly sóılestik, dep jazady Egemen.kz.
Tanym • 01 Mamyr, 2025
Elimizde 130-dan astam ult pen ulys ókilderi beıbitshilik pen tatýlyqta ǵumyr keshedi. Sol sebepti 1996 jyldan beri 1 mamyr – Qazaqstan halyqtarynyń birligi kúni toılanyp keledi. Eldiń turaqtylyǵy men tynyshtyǵy tatýlyqtan bastalmaq. Al tatýlyq adam júregindegi mahabbattyń kórinisi.
Mádenıet • 01 Mamyr, 2025
Qazaq tilin júregimen meńgergen fransýz azamaty
Qazaq tiliniń kórkemdigi men rýhanı tereńdigine tánti bolyp, ony úırenýge bel býǵan shetel azamattarynyń sany artyp keledi. Solardyń biri – Fransııadan kelgen Abdýllah. Ol elimizge degen yqylasyn sport arqyly oıatqan. Búginde qazaq tilin erkin meńgerip, Qazaqstanda óz kásibin júrgizip otyr. Biz Abdýllahpen til úırený joly, elimizdegi etnosaralyq qatynastar jáne bolashaqqa kózqarasy jaıynda suhbattasqan edik.
Qoǵam • 30 Sáýir, 2025
«Qazposhtada» jazylýshy kúni ótti
Aqparat aǵynynyń qarqyndy jyldamdyǵyna qaramastan, baspasózdiń mán-mańyzy joǵalǵan emes. Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev «Ana tili» gazetine bergen suhbatynda: «Jazbasha mátinderdiń mán-mańyzyn tómendetýge bolmaıdy. Merzimdi baspasóz báribir memlekettik saıasattan habar beretin mańyzdy aqparat kózi bolyp qala beredi», dep shegelep bergen bolatyn. Osyǵan oraı Astana qalasyndaǵy «Qazposhta» fılıalynda 2025 jyldyń ekinshi jartyjyldyǵyna arnalǵan jazylý naýqanynyń bastalýyna baılanysty «Jazylýshy kúni» atty is-shara uıymdastyryldy. Jıyn respýblıkalyq jáne óńirlik basylym ókilderiniń, jazylýshylardyń, poshta qyzmetkerleri men elorda turǵyndarynyń basyn biriktirdi.
Ádebıet • 29 Sáýir, 2025
Kútý fılosofııasy nemese Qaısar Álimniń jańa romany
Kútý... О́mirimizdiń kóp bóligi kútýmen ótedi. Tańnyń atqanyn kútesiń. Kofeniń qaınaǵanyn kútesiń. Jańbyrdyń toqtaǵanyn kútesiń. Mahabbatyńdy kútesiń. Balańdy mektepten kútesiń. Jumys kúniniń aıaqtalǵanyn kútesiń. Bárin-bárin kútesiń. Al ólim jazasyna kesilgen adam bir-aq nárseni kútedi.
Ǵalam ǵajaptary • 28 Sáýir, 2025
Qazirgi zamanda adamnyń tynyshtyǵyn buzatyn faktorlar az emes, biraq sonyń ishinde erekshe alańdatarlyq másele – uıqy rejiminiń buzylýy. Bul kóbine áleýmettik jelilerdiń áserinen bolady. Adamdardyń kópshiligi keshki ýaqytta, tipti tún ortasynda telefonǵa telmirip, túrli jańalyqtardy oqyp, «Reels» qarap, habarlamalarǵa jaýap berýdi ádetke aınaldyrǵan, dep jazady Egemen.kz.
Álem • 28 Sáýir, 2025
Irandaǵy jarylys qoldan jasaldy ma
Irannyń ońtústigindegi Bender-Abbas qalasynda ornalasqan Shahıd Radjaı portyndaǵy joıqyn jarylystan keıin el bıligi dúısenbi kúnin ulttyq aza tutý kúni dep jarııalady. Jarylystyń saldarynan qaza tapqandar sany 40 adamǵa jetip, jaralanǵandar sany 1 241-ge artqany belgili bolyp otyr. Jergilikti aqparat júıesinde apattyń Iranmen qyrǵıqabaq Izraıldiń qolymen jasalǵany týraly habar tarap jatyr, dep jazady Egemen.kz.
Saıasat • 28 Sáýir, 2025
Ýkraına tóńiregi týraly daý taǵy da kún tártibine kóterildi. AQSh prezıdenti Donald Tramptyń Qyrymǵa qatysty aıtqan batyl pikiri jahandyq sarapshylardyń nazaryn aýdardy. Tramptyń aıtýynsha, Ýkraına kóshbasshysy Vladımır Zelenskıı beıbit kelisim úshin Qyrymdy Reseıge berý múmkindigin qarastyryp otyrǵan kórinedi. Buǵan deıin Kıev tarapynan mundaı usynystar úzildi-kesildi qabyldanbaǵany belgili. Sonymen V. Zelenskıı «bastan qulaq sadaqa» dep halyqtyń beıbitshiligi úshin jerinen bas tartýy múmkin be álde soǵysty jalǵastyra bermek pe? Osy máseleni álemdik BAQ júıesi arqyly saralap, arnaıy zerdelep kórdik.
Saıasat • 25 Sáýir, 2025
Úndistan men Pákistan arasyndaǵy ahýal ýshyǵyp tur
Seısenbi kúni Pahalgam qalasynda 26 týrıst qaza taýyp, Úndistan bul shabýylǵa Pákistandy aıyptady. Osy oqıǵadan keıin qos memleket arasyndaǵy jaǵdaı kúrt shıelenisip, dıplomatııalyq jáne ekonomıkalyq qarym-qatynastar toqtatylyp otyr, dep jazady Egemen.kz.
Saıasat • 24 Sáýir, 2025
Qytaı men AQSh teketiresi zerthanalarǵa qalaı áser etip jatyr?
Sońǵy jyldary álemdik ǵylym júıesi buryn-sońdy bolmaǵan syn-qaterlermen betpe-bet kelip otyr. Bul jolǵy qıyndyqtyń sebebi tabıǵı apat nemese qarjylyq daǵdarys emes, geosaıası tartys pen saýda sanksııalary. Ásirese, Qytaı men AQSh arasyndaǵy kedendik baj salyǵynyń kúsheıýi – eki el arasyndaǵy ǵylymı yntymaqtastyqtyń mazmunyna eleýli ózgeris engizip jatyr.
Myń bir mysal • 23 Sáýir, 2025
Alaqanymyzdy kókke kóterip, qudaıdan bilip-bilmeı jasaǵan kúnálarymyz úshin keshý suraımyz. Alaıda hakim Lev Tolstoı adam ómirindegi kúnániń ózi onyń bolmysyn ashýǵa úlken sebep bolatynyn aıtady.
Ǵylym • 23 Sáýir, 2025
Jasandy ıntellekt: Dýet pe, dýel me?
«Intellekt» jáne «zııatkerlik minez-qulyq» uǵymdarynyń kópshilikpen maquldanǵan tolyq anyqtamasy áli kúnge deıin tabylǵan joq. Munyń sebebi adam sanasy men onyń oılaý júıesiniń asqan kúrdeliliginde. Áıtse de maqsaty men múddesi, nátıjesi men jemisi jete tanylmaǵan jasandy ıntellektiniń kerneýin kúnnen kúnge kúsheıtip jatqanymyz jasyryn emes. Munymyz «sonda bar, qaıda ekenin bilmeımin, bir nárse alyp kel, ne ekenin bilmeımin» degen tapsyrma alǵan ertegi keıipkeriniń áreketine bek uqsas dúnıe.
Qoǵam • 22 Sáýir, 2025
Dástúrge aınalǵan «Gender party» qalaı paıda bolǵan
Búginde áleýmettik jelilerde qursaqtaǵy balanyń jynysyn anyqtaý baqytymen bólisýdiń erekshe túri «Gender party» mıllıondaǵan qaralym men myńdaǵan pikir jınap, zamanaýı dástúrge aınalyp úlgerdi. Alaıda onyń qalaı jáne qashan paıda bolǵanyn biri bilse, endi biri bilmeıdi, dep jazady Egemen.kz.
Álem • 22 Sáýir, 2025
Hrıstıan qaýymynyń ulyq meıramy – Pashadan keıin, 21 sáýirde 89 jasqa qaraǵan shaǵynda Rım Papasy Fransısk ómirden ótti. Demi úzilgen dinbasynyń aqyrǵy amanaty qandaı, jerleý rásimi qalaı ótkiziledi jáne kelesi Papa qandaı talaptarǵa saı taǵaıyndalady? Katolıkterdiń qalyptasqan dástúrin zerdeleı otyryp, osy suraqtarǵa jaýap izdep kórdik.
Ádebıet • 21 Sáýir, 2025
Muhtar Áýezov jáne Lenın syılyǵy
Tup-týra alpys alty jyl buryn, ıaǵnı 1959 jyldyń 21 sáýirinde zańǵar jazýshy Muhtar Áýezovke «Abaı joly» dılogııasy úshin Lenın syılyǵy taǵaıyndaldy, dep jazady Egemen.kz.
Rýhanııat • 21 Sáýir, 2025
Ǵumyrynyń sońǵy bel-belesinde Abaıdyń ishki áleminde úlken rýhanı restavrasııa júredi. Qoǵamdy túzetpek bolǵan hákim endigi jerde ózimen aınalysýdy qup kóredi. Osylaısha álemdi jónge salý adamnyń ózin jónge salýynan bastalatynyn is júzinde sezinedi. Aqyry «tiri adamnyń júrekten aıaýly jeri bola ma» dep, onyń kózin ashýǵa baryn salady.
Rýhanııat • 18 Sáýir, 2025
Jubaılardyń birin-biri qoldaýy – ómirdiń eń qymbat syıy. Alaıda aqyl-oıymen jahanǵa jaryq syılasa da, bul ıgilik taǵdyr taqtasyna túrtilmeı ketken hakimder jeterlik.
Rýhanııat • 15 Sáýir, 2025
15 sáýir – elimizde Ulttyq ǵashyqtar kúni atap ótiledi. Ras, ǵashyqtyq – jan qýaty. Ol – júrek qazynasyn ashatyn jalǵyz kilt. Mundaı baqqa qol jetkizgen jandardyń ómiri nurly, kóńili gúldi bolmaq. Kúlli dúnıe olardyń shuǵylasyna shomylady. Qısapsyz qatygezdikti ázer kóterip turǵan qara jer osyndaı párýana kóńil, párýaza peıil ǵashyqtardyń qurmetine bola aman turǵandaı. Halqymyzdyń Qozy men Baıan, Tólegen men Jibek sekildi sezim sárýarlaryn alǵaýsyz ardaqtap kele jatqany sondyqtan.
Suhbat • 15 Sáýir, 2025
Qoǵamǵa proforıentologtar óte qajet - Dınara Tóleýqyzy
Elimiz boıynsha 20 paıyz jastardyń eńbek etýi – mamandyq boıynsha emes. Al osyndaı jastardyń sany artpaýy úshin máseleniń sheshimi tabylǵan sekildi. Jýyrda orta bilim berý uıymdarynda pedagog-kásiptik baǵdar berýshi laýazymy resmı túrde bekitilgeni zor qýanysh boldy. Atalǵan sala boıynsha elimizde jalpy jaǵdaı qandaı? Osy oraıda sarapshy, pedagog-kásiptik baǵdar berý isiniń mamany Dınara Tóleýqyzymen suhbattasqan edik.
Abaı • 14 Sáýir, 2025
Abaı ánderiniń rýhanı mazmunyna tereńdegen jıyn ótti
L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetinde Abaı Qunanbaıulynyń 180 jyldyq mereıtoıy aıasynda «Abaı aınalasyndaǵy án dástúri» atty is-shara ótti, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Eńbek • 11 Sáýir, 2025
Máslıhat depýtattary «Qazaq gazetteri» JShS ujymymen júzdesti
Búgin Astana qalalyq máslıhaty depýtattarynyń bir toby «Qazaq gazetteri» seriktestigine arnaıy at basyn buryp, ujymmen kezdesti, dep jazady Egemen.kz.
