Pikirler
Bálkim, Edgar Ponyń keıipkeri («Chelovek tolpy») sekildi aǵylyp ótip jatqan adamdar nópirine qulyqsyz ıa qyzyǵýshylyqpen kóz salyp otyratyn kúı árbir adamda bolatyn shyǵar. Bolady ǵoı, adam bolǵan soń. Qoǵam kóshesindegi qym-qýyt qarbalas qaı sátte de nazar aýdartady. Kimdi kóresiz? Neni ańǵarasyz?
14 Qyrkúıek, 2020
Adam kapıtalynan aqsha aıaýǵa bolmaıdy
Eń alǵash ótken ǵasyrdyń orta sheninde amerıkalyq ekonomıster «Adam kapıtaly» degen uǵymǵa teorııalyq turǵydan anyqtama berip, mán-mańyzyn, damytýdyń joldaryn kórsetken eken. Sodan bergi aralyqta adam kapıtaly kez kelgen memlekettiń, qoǵamnyń, ekonomıkanyń negizgi myzǵymas tuǵyry ekeni dáleldendi.
11 Qyrkúıek, 2020
Balalary men nemere-shóbereleriniń qýanyshy men qyzyǵyna marqaıyp, ómirdiń altyn arqaýy – ata-baba dástúrin úzip almaı, uly kóshti urpaq jarastyǵymen jalǵastyrý, eshnársege muqtaj bolmaý, aınalasyndaǵy úlken-kishiniń qurmetine bólenip, abyroı bıiginen tabylý – úlken ǵanıbet!
10 Qyrkúıek, 2020
Qazir buqaralyq aqparat quraldarynda sóz erkindigi týraly áńgime qozǵalyp jatady. Ásirese Batysta bul másele jıi kóteriledi. Bir jaǵynan durys. Demokratııasy damyǵan álemde senzýra bolmaýy kerek. Biraq taıaqtyń eki ushy sekildi, sóz erkindiginiń shekteletin tusy bar.
09 Qyrkúıek, 2020
Qaısy bir etnostyń ózine tán, san ǵasyrlardan beri úzilmeı kele jatqan qundylyǵy bolady. Osy qundylyq qaýymdy ydyratpaı tutastandyryp turady. Iаǵnı ol qundylyq – syrtqy áserlerdiń keri áreketinen saqtaıdy. Nemis oqymystysy V.Gýmbold aıtqandaı, ulttyń joıylyp ketýden saqtap turatyn danyshpan rýhanı ustyny bolady. Sol ustyndy urpaqtan urpaqqa buzbaı jalǵastyra alǵan jurt qana búgingideı jahandaný dáýirinde basqa mádenıettiń jetegine jutylyp ketpeı, óz betimen ómir súre alady.
08 Qyrkúıek, 2020
«Tık-tokqa» toqtam salý kerek pe?
Jýyrda ınternettegi «Tık-tok» jelisinde bıyl 175 jyldyǵy atalyp ótip jatqan Abaı Qunanbaıulynyń sýretine jan bitirgen beınetaspasy taralyp, áp-sátte myńdaǵan kórilimge ıe boldy.
07 Qyrkúıek, 2020
Ulttyq dástúrmen qosh aıtysamyz ba?
El Prezıdenti bıylǵy Joldaýy arqyly elimizdegi otbasylyq-demografııalyq ahýalǵa óziniń alańdaýshylyǵyn bildirdi. Bul máselege Memleket basshysynyń basa nazar aýdarýy, shyn máninde, atalǵan salada sheshimin kútken túıtkilder barshylyq ekenin ańǵartty.
04 Qyrkúıek, 2020
Qazaqtyń jany qaıda demeńiz, qazaqtyń jany – qara óleńde. Áýlıe qara óleń, osynaý baıtaq jurttyń ary da, jany da, zary da, bary da sende emes pe?!. Basynan ótkergen alaǵaı da bulaǵaı taǵdyry, júrek keshirgen jadaǵaı dáýirleri, jaraly jyldar da, aqjaınaq zaman da, jonaraqasymen sezgen joıqyn derti men serti de sende eken ǵoı, qasıetti qara óleń! Qasterli janyn qara qylyshqa saqtaıtyn baıaǵynyń batyrlary sekildi, halyq ta óz janyn sózde, sózdi óleń keıpinde saqtaıdy eken.
03 Qyrkúıek, 2020
Adam balasy bul ómirge bir-aq ret keletini jáne onyń ómiri dál sol qalpynda ekinshi ret qaıtalanbaıtyny málim. Bul da bir dúnıeni jaratqan Allanyń ulylyǵy men sheberliginiń, ádildiginiń belgisi bolsa kerek.
02 Qyrkúıek, 2020
On shaqty jyl buryn Semeıde Alash zııalylaryna qoıylmaq eskertkishtiń eskızi qolymyzǵa tústi. Qolynda balǵasy men oraǵy joq demeseńiz, shombal jumysshy beınesindegi ásireuranshyl proletarıattyń beınesi bolyp shyqqanyn kórip qaradaı qarnymyz ashqan. Sonan soń qalalyq mádenıet bólimine habarlasyp, mán-jaıdy bilip maqala jazǵan edik. Alash arystaryna tán zııaly kelbettiń keskinine suraý salǵanbyz.
01 Qyrkúıek, 2020
Bıyl Ata Zańymyzdyń qabyldanǵanyna 25 jyl tolyp otyr. Shırek ǵasyr ishinde Konstıtýsııa azamattarymyzdyń quqyqtary men bostandyqtaryn, memleketimizdiń júıeli túrde damýyn qamtamasyz etip keledi. Elimizde konstıtýsıonalızmniń ózindik erekshelikteri men baı tarıhy bar. Buǵan deıin qabyldanǵan konstıtýsııalardyń memlekettiligimizdi nyǵaıtýda ár qaısysynyń jeke tarıhı mıssııalary bolǵanyn bárimiz jaqsy bilemiz.
28 Tamyz, 2020
Kezekke turý mádenıeti qashan qalyptasady?
Koronavırýs pandemııasy bastalǵaly araqashyqtyq saqtaýdyń ózektiligi arta tústi. Ásirese memlekettik mekemelerge, dárihanalarǵa, kassaǵa, qysqasy halyqqa qyzmet kórsetetin oryndarǵa kezekke turý mádenıetin qatań ustaný qajet. О́ıtkeni jer-jahandy jaılaǵan vırýs adam tańdamaıdy, áleýmettik jaǵdaıǵa da, kıgen kıimge de qaramaıdy.
27 Tamyz, 2020
«Taıyń týyp, taılaǵyń botalasyn!»
Jaqynda bir aqsaqal jańadan shańyraq kótergen eki jasqa yqylas-batasyn berdi. Ádettegideı shubyrtpaly uıqasqa qurylyp, jele-jortyp jóńkile jónelgen uzyn-sonar tilektiń arasynan «Taıyń týyp, taılaǵyń botalasyn!» degen sóz kókeıge qona ketkeni.
26 Tamyz, 2020
Osydan on jyl buryn sol kezdegi Parlament Májilisiniń Tóraǵasy Oral Muhamedjanov bastaǵan qazaqstandyq delegasııa quramynda Japonııada bolǵanymyzda japondyqtardyń aýzynan estigen myna bir áńgime esimnen shyqqan emes: Aralda turyp jatqandaryna 2-2,5 myń jyldan asqan japondyqtar ózderiniń bilimi men ǵylymy damyp, qazirgi bıigine kóterilgennen keıin «biz osy aralǵa qaıdan keldik, bizdiń týysymyz qaı halyq» degen suraqtarǵa jaýap izdeıdi.
25 Tamyz, 2020
Biz keıde kóp nárseniń baıybyna barmaı jatyp short kesip, sholaq oılap, shoq basyp jatamyz. Kóziń jetip turǵan dúnıeniń ózine qaıta bir aınalyp kelip qaraýdyń, araǵa ýaqyt salyp aıtar oıyńnyń astaryna taǵy bir márte úńilip kórýdiń eshqashan artyqtyǵy bolǵan emes. Shyndyq úshin shaıqasta, aqıqat úshin arpalysta oıyń ushqary, sóziń ushqalaq bolmaýy úshin de baısaldy baılam aıtatyn baı minez jáne qajet. Muny ult serkesi Álıhan Bókeıhan: «Ultqa qyzmet etý bilimnen emes, minezden» dep bir aýyz sózben tamasha túıindegen.
21 Tamyz, 2020
Ábden jaýyr bolǵan taqyrypty qaıta-qaıta qozǵaı berýden múıiz shyqpas deısiń. Alaıda «jylamaǵan bala» bolmaıyq, múmkin bireý-mireý estip qalar degen dámeden maqurym emespiz.
20 Tamyz, 2020
Ǵylymnyń damýy – básekelestiktiń kepili
Ábý Nasyr ál-Farabı «Ǵylymy joq eldiń bolashaǵy bulyńǵyr» degen. Búginde álemniń aldyńǵy qatarly elderi ǵylymsyz, ozyq bilim men ınnovasııalyq tehnologııalarsyz memlekettiń ekonomıkasy men azamattardyń áleýmettik jaǵdaıyn túzeý múmkin emestigin jaqsy túsinip, ózderinde ǵylym salasynyń damýyna basymdyqtar berip, ǵalymdaryn baǵalap, olardyń jumys isteýine qolaıly jaǵdaı týǵyzýda.
19 Tamyz, 2020
Ánniń de estisi bar, eseri bar, Tyńdaýshynyń qulaǵyn keseri bar. Aqyldynyń sózindeı oıly kúıdi Tyńdaǵanda, kóńildiń óseri bar... – dep Abaı atamyz aıtqandaı, shirkin qazaqtyń dástúrli áni qandaı edi. Dúldúl aqyn Ilııas Jansúgirovtiń «Kúıshi» poemasynda jáne halyq kompozıtory Áset Naımanbaıulynyń «Injý-marjan» áninde aıtylatyn: «Shyrqatyp, shyǵandatyp, shalyqtatyp, Shapshytyp, shúmektetip, nóserletip, Taldyryp, talyqsytyp, tamyljytyp, Orǵytyp, oraǵytyp, basa órletip. Samǵatyp, sańqyldatyp, cap jelgizip, Uryntyp, órshelentip, báseńdetip. Serpiltip, sýmańdatyp, seksen yrǵap, Qyryq qarpyp, toqsan tolǵap, bes órletip. Qarqyndy ún – qan qaınatyp, júrek julyp, Jan jalmap, kóńil terbep, áserletip. Tógilip, baıaýlatyp, sorǵalatyp...» degenindeı halyqtyń áni qazaqtyń kóńil ajary edi ǵoı.
18 Tamyz, 2020
Kitap dúkenindegi balalarǵa arnalǵan kitaptardyń arasynan kezdeısoq «Kúlsheqyz» ertegisin kórip qaldym. Bul ertegini bilmeıtin adam joq shyǵar. Biz de bala kezimizde osy ertegi jelisimen túsirilgen oryssha mýltfılmder men kınosyn kórgenbiz, qazaqsha kitaby keıin shyqsa kerek.
17 Tamyz, 2020
Áleýmettik jelini ashyp qalsań da, áldekimmen áńgimelese qalsań da synı pikirlerge kóp kezdesesiń. Ásirese bılikti jerden alyp, jerge salyp, qoǵamdy kinálap, halyqtyń kemshiligin betine basyp jatqandardyń qatary qalyń. Quddy syn aıtýdan atan jarysqa túsip jatqandaımyz.
14 Tamyz, 2020
