Pikirler
Attandamaı-aq ultqa qyzmet etýge bolady
Qazir zamannyń, búgingi halyqaralyq qoǵamdastyqtyń betalysyna, ashyq aqparattyq keńistiktiń ústemdigine, kez kelgen eldiń ishki saıası-ekonomıkalyq jaǵdaıy men halqynyń kóńil kúıiniń aýanyn basqa kúshterdiń bilý múmkindikteriniń kóptigine qarap otyryp, biz úshin eń durys jol «úndemeı júrip-aq úlken ister tyndyrý» qaǵıdasyn ustaný ekenin aıtqymyz keledi.
12 Qazan, 2020
Jazýshy-dramatýrg Sultanáli Balǵabaev sońǵy jyldary jazǵan «Qazaqtyń qyzyl kitaby» atty pýblısıstıkalyq maqalalar jınaǵynda: «Men jasy jetpisten asyp bara jatqan zııaly aqsaqaldy bilemin. Derbes zeınetker, oqyǵan-toqyǵan adam. Áıtse de, óziniń balalary men nemereleriniń bireýi biraýyz qazaqsha bilmeıdi.
09 Qazan, 2020
Taıaýda astronomdar ǵalamdaǵy qyzyq qubylystyń birin anyqtady. Ǵarysh túkpirindegi alyp «qara qurdymdy» alty galaktıka aınalyp júr eken. Ǵalymdardyń aıtýynsha, bul erekshe aspan denesi «Úlken jarylystan» keıin paıda bolǵan kórinedi.
08 Qazan, 2020
Alǵashynda Abel Tasman, odan keıin Djeıms Kýk kelip, XVIII ǵasyrda Jańa Zelandııa dep at qoıylǵan aralǵa XIX ǵasyrda eýropalyqtar aǵylǵanǵa deıin maorı halqy dástúri, tili, tanymy, ózine tán baı mádenıetimen jumaq mekeninde jaıbaraqat ómir súrip jatqan-dy.
07 Qazan, 2020
Búgin qazaq memlekettigi tarıhyndaǵy eleýli kúnniń biri. Budan týra júz jyl buryn, dálirek aıtqanda 1920 jyly 6 qazanda Orynborda QAKSR Keńesteriniń quryltaıy ótip, alǵashqy Konstıtýsııalyq qujat qabyldanyp, keńestik qazaq respýblıkasy quryldy. Osy tarıhı sátten 1925 jylǵa deıin Orynbor qalasy Alashtyń astanasy bolyp turdy.
06 Qazan, 2020
Izraıl eliniń Rehovot qalasynda ornalasqan Vaızman medısınalyq ǵylymı-zertteý ınsıtıtýtynyń professory, qaterli isik dertin emdeýdiń tanymal mamany Ronı Seger myrza uıaly telefondy ár kez qoldanǵan tusta bólinetin elektromagnıttik óris barlyq tirshilik ıelerine, conyń ishinde adam aǵzasyna asa úlken zııan tıgizetinin dáleldep shyqty.
05 Qazan, 2020
Qazaqtar ǵarysh esigin ashqan kún
2 qazan – qazaqtardyń ǵarysh esigin ashqan kúni sanalady. Tarıhta solaı jazylǵan. Tarıhı derekterdiń bul kúnniń mańyzdylyǵyn bir ulttyń saıası-qoǵamdyq formasııalyq satydaǵy basynan keshken qubylys, qımyl-qozǵalystarymen astastyrýy da tekten-tek emes.
02 Qazan, 2020
Kúndelikti ómirde neshe túrli adammen jolymyz toǵysyp qalyp jatady. Jan-jaǵyndaǵylarǵa janashyrlyq tanytyp, meıirim nuryn sebelep júretin qarapaıym, kishipeıil, adamgershiligi mol tulǵalarǵa kópshiliktiń súıispenshiligi men syı-qurmeti árıne, qaı kezde de joǵary bolyp qala bermek. Alaıda jan dúnıeńiz tek shýaqty kúnniń shuǵylasyna nurlanyp, ómir kóshinde aldyńyzdan únemi osylaı jaısań jandar ǵana ushyrasa ma? Adamdar týraly jaqsy oılaý, jaqsylyq jasaýǵa qushtarlyq barlyq adamnyń qolynan kele bere me?
01 Qazan, 2020
Keıde tirshiliktiń kúıbeńinen qajyp júrgen kúnderde meni bir birine uqsaıtyn birneshe oqıǵa udaıy oılantýshy edi. О́ıtkeni qazir qoǵamda qara jumys istemeı-aq sharshap, dińkelep júrgen adamdar óte kóp. Oıdan ýaıym-qaıǵyǵa, kúızeliske túskenderdi jıi ushyratatyn boldyq. Mundaıda sonyń barlyǵy ne úshin degen saýaldyń týary anyq qoı?!
30 Qyrkúıek, 2020
«Dodo pıssa» nege zańymyzdy syılamaıdy?
Gazetimizdiń buǵan deıingi nómiriniń birinde «Qazaqsha jaz» qozǵalysy týraly habarlaǵan edik. Bul jobaǵa qatysýshylar kún saıyn memlekettik tilde málimet taratpaıtyn túrli kompanııalardyń áleýmettik paraqshalaryna kirip, qazaqsha aqparat berýin surap ótinish qaldyrady.
29 Qyrkúıek, 2020
«Er – eldiń yq jaǵynyń qalasy, jel jaǵynyń panasy», «Emenniń ıilgeni – synǵany, erdiń eki sóılegeni – ólgeni», «Eli kúıingende kúıingen batyr, eli súıingende súıingen batyr, eregeste bir ózi myńǵa tatyr», «Erdiń synshysy – eli» dep er balany erlikke baýlýda ulttyq dástúr men tanymnyń bereri mol bolǵan.
28 Qyrkúıek, 2020
Dostyqtyń dárgeıinde kim bar, kim joq?!.
Jumystyń joǵarǵy jaǵynda Jazýshylar alleıasy bar. Alleıa Abaı kóshesiniń boıynda jatyr. Ilııas, Sáken, Beıimbettiń músini tur. Tóńirektegi halyq úshin demalýǵa, krosspen shuǵyldanýǵa taptyrmas meken. Biz de bir mezgil baryp turamyz. Oılanýǵa, oı qorytýǵa yńǵaıly. Ádettegi keshki serýende velosıped tepken bir balaqaımen qaqtyǵysyp qala jazdadym. «Baıqap júr» dep ári qaraı kete berdim. Bir kezde álgi balaqaıdyń sol bir sátte aıtqan sózi oıyma orala ketti. Qudaıym-aý, ne dep edi?! Esime tústi: «Brat, bylaı tur».
25 Qyrkúıek, 2020
Elimen etene jaqyn aralasyp, kem-ketigin túgendep, halqynyń batasyn alǵan bıliktiń kósegesi kógeretini, sonyń arqasynda memlekettiń de dáýleti artyp, basqalarmen báseke barysynda oq boıy ozyq bolatyny beseneden belgili. Bılik pen qoǵam arasyndaǵy turaqty dıalog ornatý ázirge Qazaq bıliginiń aldyna qoıǵan murat-maqsaty ǵana...
24 Qyrkúıek, 2020
Álemdi ábigerge salǵan indettiń qarqynyn ázirge áleýmettik araqashyqtyq saqtap qana álsirete alamyz. Sharasyzdan jasalyp jatqan bul qadamnyń keri áseri – oqshaýlanǵan jurttyń qarym-qatynasyn onlaın baılanys qamtamasyz etip, ınternetke táýeldilik shamadan tys asyp ketti. Sondyqtan gadjetten qashyqtyq ustaýdyń da mańyzy arta tústi.
23 Qyrkúıek, 2020
Qıly-qıly taǵdyrlar bolatyny sııaqty adam minezi de san alýan. Ol – jeke tulǵanyń bolmysynan, sózinen, kúndelikti qarym-qatynasynan kórinis tabatyn erekshe mánge ıe qubylys. Isine uqyptylyq, sypaıylyq, sezimtaldyq, qaıyrymdylyq, meıirimdilik, adaldyq, sabyrlyq, jaıdarylyq, keshirimshildik, qarapaıymdylyq sııaqty asyl qasıetterdi boıyna darytyp, jan-jaǵyna shuǵyla-nuryn sebelep júretin ishki mádenıetke baı jandy qazaq ejelden kórkem minezdi adam dep aıryqsha baǵalaǵan.
22 Qyrkúıek, 2020
Eýropalyq ataýlardan kóz súrinedi...
Zamanaýı irgetasy myńjyldyqtar toǵysynda qalanyp, sanaýly jyldar ishinde-aq ǵalamat sulý shaharǵa, naǵyz ýrbanıstik jaýharǵa aınalǵan elordamyz halqymyzdyń bolmysyn áıgilep tur. Uly dalanyń qaq tórinen oryn tepken eńseli shahar búginde aıshyqty astanaǵa aınaldy.
21 Qyrkúıek, 2020
«Sen netken baqytty ediń keler urpaq, Qaraımyn elesińe men tańyrqap, Jańǵyrtyp jer saraıyn sen kelgende, Kórpemdi men jatarmyn qyrda qymtap» dep jyrlaǵan edi qazaqtyń daýylpaz aqyny Qasym Amanjolov.
18 Qyrkúıek, 2020
Ýaqyttar men halyqtar keńistigindegi árbir ult pen ulystyń tarıhy sekildi qazaqtyń da tutas tarıhy – dıalogtar tarıhy. Zaman men zaman, dala men adam, baba pen urpaq, han men qara, halyq pen bılik dıalogy. Bizdiń tarıhty bir jaqty monolog retinde qaraýǵa bolmaıdy, ol birdiń ǵana sózi emes, birdiń zary emes, birdiń sheri emes, árqashan biri birinen sóz suraǵan, sózge kezek suraǵan, sózge toqtaǵan, dat aıtqan, dil aıta almaǵandy til aıtqan, til aıta almaǵandy qobyz ben dombyra aıtqan, áıteýir birtutas suhbatty, syrlasýdy, sherlesýdi, aqyldasýdy, keńesýdi ulttyq erekshelik, ulttyq qundylyq retinde qalyptastyra alǵan tarıh.
17 Qyrkúıek, 2020
Buqaralyq aqparat quraldarynda elimizdiń pálenshe degen ǵalymy álemdik syılyq alypty, túgenshe degen jazýshysy sheteldik medal ıelenipti degen aqparattar jıi jarııalanady. Árıne, otandastarymyzdyń eńbegi shartaraptyń burysh-buryshynda moıyndalyp jatsa, qýanamyz ǵoı. Biraq osyndaı marapattardyń kóbeıýi túrli oıǵa jeteleıdi.
16 Qyrkúıek, 2020
«Adam degen bir jalańash nárse. Minez, aqyl, sóz onyń kıimi esepti. Osylar kórkem bolsa, jurt kózine kórikti, súıkimdi kórinedi» degen eken Máshhúr Júsip Kópeev. Danyshpan Lev Tolstoı «aqylyńa azyqty kóp berýge tyrys» dese, Fedor Dostoevskıı «adam boıyndaǵy baǵalaýǵa laıyq qasıet – aqyl emes. Qaıta sol aqyldy basqaratyn qasıetter: minez, júrek, meıirimdilik, taza oı» depti.
15 Qyrkúıek, 2020
