Pikirler
Qaıran aýa, qymbattap barasyń ba?
«Orman degenimiz – dalanyń ókpesi ǵoı» dep edi qazaq jýrnalıstıkasynyń marshaly Sherhan Murtaza. Qandaı dál aıtylǵan sóz. Adamdar nege taý men ormanǵa, teńiz ben ózen-kólderdiń jaǵasyna qaraı umtylady. Tabıǵat aıasy ekendigi óz aldyna, sonymen qatar onda aýa qunary bólek bolady.
13 Tamyz, 2020
Kelmeske ketken Keńes Odaǵynyń jer-jebirine jetip, ıgiligimizdi ruqsatsyz ıemdengen máskeýlik ulyqtardy jeti atasyna deıin qarǵap-silep, bar kináni de, bar kúnáni de solardan kórip, janymyzdy jubatyp kelgenimizge de otyz jylǵa jýyqtapty. Iаǵnı táýelsizdik alǵanymyzǵa osynshama jyl. Burynǵydaı bar baılyǵyńdy tartyp alatyn ortalyq joq, kadrlyq saıasatqa da Máskeý aralasa almaıdy. Qysqasha qaıyrǵanda, tól memleketińe óziń bı, óziń qojasyń...
11 Tamyz, 2020
Bul Uly dala tósinde tórtkúl dúnıege saýyn aıtyp, Alty san Alashtan alaqaılap súıinshi suraıtyn, ultymyzdyń dara kelbeti, uly oıshyly, hakim Abaı rýhyn asqaqtata kórsetetin qaıyrly kún!
10 Tamyz, 2020
Álemdi jaılaǵan indettiń endi qandaı «syıy» bar ekeni bizge beımaǵlum. Al «eki aptalyq» karantın rejimi uzara kele mine, altynshy aıǵa ulasty. Medısınasy qaryshtap damydy degen elderdiń ózi búginde alań kúı keship otyr. Dúnıe daǵdaryp, dúrdaraz bolyp kelgen memleketter bul máselede mámilege kelýge májbúr, qıturqy keseldiń emi men ekpesin qosyla izdep jatyr.
07 Tamyz, 2020
Birde qazaq radıosyn qosyp qalyp edik, satıra sardary Kópen aǵa kúldirip áńgimesin aıaqtap jatyr: «Kúle bilý – ómir, kúldire bilý – óner, kúlki bolý – ólim». Dál aıtylǵan dıagnoz dep qaldyq. Kópekeń bul jerde jalpy adamzattyq kúlki týrasynda emes, qazaq áziliniń qazirgi ádebi turǵysynda oı túıindegenine esh kúmánimiz joq. Satırık sózinen ańdaǵanymyzdaı, jymıyp qana kúletin qazaq júzindegi ádemi kúlki búginde bos yrjyńǵa aınalǵan.
06 Tamyz, 2020
«Atyńnan aınalaıyn Qarqaraly, senen bult, menen qaıǵy tarqamady», deıdi Mádı. Jalpy, kórkem ádebıette muń basqan kóńil, halyq basyndaǵy qaıǵyly jaǵdaı kók júzin tutyp alǵan qalyń bultqa teńeletini belgili. О́ıtkeni aspandy bult torlaǵany adamnyń kóńil kúıine de áser etedi. Jarq etip bult astynan kún shyqsa, kóńil de kóterilip sala beredi.
04 Tamyz, 2020
Qazaq halqy ejelden ádildikti ómir súrýdiń ózegi dep bilgen. Iаǵnı qaı zamanda, qaı kezde bolmasyn qoǵamdy bereke men birlikke bastaıtyn, eldiń shańyraǵyn shaıqaltpaı, irgesin sóktirmeı ustap turatyn ustyny – ádildik. Ataqty qytaı ǵulamasy Kúńzi qarııa «Ádildigi joq qoǵam – eshqashan kemeldenbeıdi» degen eken.
03 Tamyz, 2020
Internet ashtyǵy nemese asharshylyǵy bola ma? Árıne, bolady. Biraq ınternettiń, odan keıin ómirge kelgen sıfrlandyrýdyń alǵashqy damý satysynda biz muny pálendeı sezinbeýimiz múmkin. О́ıtkeni bul – órkenıet jetistikterine sáıkes týyndaıtyn keselderdiń biri.
31 Shilde, 2020
«Búlingen» blogerden ónege alma!
Qazir áleýmettik jelide mynadaı qyzyq úrdis bar. Kez kelgen daýly oqıǵadan keıin kináli tarapty aqtaǵan jazbalar jańbyrdan keıingi sańyraýqulaq sekildi qaptap shyǵa keledi. «Qazanshynyń erki bar qaıdan qulaq shyǵarsa». Árkim áleýmettik jelidegi paraqshasyna ne jazatynyn ózi biledi. Áıtse de, kenetten bir saryndy jazbalardyń qaptap ketýi kúmán týdyratyny bar.
30 Shilde, 2020
Aıaǵyna tusaý, moınyna shalma saldyrmaı dińkeletken asaýdaı kórinetin sybaılas jemqorlyq memleketimizdiń abyroıyna nuqsan keltirip qana qoımaı, ekonomıkalyq turǵyda damýymyzǵa da barynsha keri áserin tıgizip otyrǵanyn qoǵamymyzdaǵy barlyq tarap qymsynbaı moıyndaıdy.
29 Shilde, 2020
Eldik isti atqarý kimge de bolsa syn. Synnan súrinbeı ótý – paryz. Paryzǵa adaldyq – azamattyq qaryz. Qaryz ben paryzdy qara basynyń qamyna, qubyrdaı qulqynyna ıkemdegender, jurt bolǵaly jutýdaı jutyp, jyrtyǵymyzdy jamaı almaı kelemiz.
28 Shilde, 2020
Qundylyqtarynan aıyrylǵan qoǵamnyń qubylasynan jańylǵan jurtqa aınalatyny belgili. Qyryq qubylǵan myna zamanda qaımana qazaq ta asyl qazynasyn – rýhanı qundylyqtaryn joǵaltyp jatqandaı kórinedi. Sertke sengen, sózge toqtaǵan halyq edik, senimge selkeý tústi. Kez kelgen jaıtqa kúdikpen qarap, kúmán keltiremiz. Sózdiń astaryna úńilmeı, aqıqatyna júginbeı, aıtary joq bolsa da, aıqaıy bardyń aıtaǵyna eremiz. «Koronavırýs joq, pandemııa ótirik, bári qazaqqa chıp salý úshin jasalyp jatyr eken» degen daqpyrtqa da sendik. Uly Abaıdyń «qazaqtyń shyn sózge nanbaı, qulaqqa qoımaı, tyńdaýǵa da qoly tımeı, páleli sózge, ótirikke sertteı uıyp, bar sharýasy sýdaı aqsa da, sony ábden estip uqpaı ketpeıtuǵyny qalaı?» degen saýaly taǵy da aldymyzdan shyqty. Mine, «Abaı degen adam bolmaǵan eken» degen sózge de den qoıyp jatyrmyz.
27 Shilde, 2020
«...Bola almaımyz eshqashan uly halyq!»
Qazir bizdiń qoǵamda kim bolsaq ta áıteýir qazaq bolǵymyz kelmeıtin bir jaman ádet qalyptasty. «Qazaq jalqaý», «qazaq toıshyl», «qazaq mansapqor», «qazaq jemqor». Jaman qasıettiń barlyǵy baıǵus qazaqtyń ón boıynan tabylady eken. Basqasyn qaıdam, halqyn jamandaýshylar arasynda jahandyq jarys bola qalsa, bas júldeni qazaqtar alatynyna oılanbaı-aq bás tige berýge bolady. Biz sııaqty týǵan ultynyń jer-jebirine jetip ursatyn halyq joq shyǵar jer júzinde?!
23 Shilde, 2020
Osydan jıyrma jyldaı ýaqyt buryn batystyń bir óner qaıratkeriniń: «Men jıyrma birinshi ǵasyrda ómir súrmeıtinime qýanamyn, óıtkeni ol ǵasyr óte kúrdeli bolady» degen sózin oqyǵan edim. Ol – jıyrmasynshy ǵasyrdyń adamy. Kezinde jazyp qoımaǵan soń aty-jónin umyttym. Biraq sózi esimnen shyqqan emes. Onyń bulaı deýine ne sebep boldy eken dep oılaımyn keıde.
21 Shilde, 2020
Jýyqta Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev respýblıkalyq «Ana tili» basylymyna bergen suhbatynda: «Qazir «Toıyń toıǵa ulassyn» dep ándetip, toı toılap júretin ýaqyt emes. Búgingideı tehnologııanyń zamanynda toı-tomalaqtyń áńgimesin aıtyp, bir-birin asyra maqtap, as iship, aıaq bosatqanǵa rıza keıipte júrý ádetinen arylý kerek. Tipti osyndaı qaýipti pandemııa kezinde keıbir azamattarymyz maǵan hat jazyp, toı ótkizýge múmkindik berý kerek dep talap qoıady. Memlekettiń ózi ólermendikpen ómir súretin kezge keldik. Sondyqtan eńbek etý – ómir súrý saltyna aınalyp, basty mindet sanalýǵa tıis. Toı qýalaıtyn emes, oı qýalaıtyn kezeńmen betpe-bet keldik. Bul dáýir – aqyl-oıdyń, ǵylym men bilimniń, eńbektiń dáýiri!», dedi.
16 Shilde, 2020
«Qolymda bir qamshy bar sálińgirdeı, Atandym elge tentek kádimgideı. Bir tentek el ishinde júrmeı me eken, Sońyma nege tústiń báriń birdeı?» Keńes bıligimen bitise almaı, bandy atanǵan Amanǵalıdiń áni osylaı bastalady. Qazaqtyń qara óleńinde alǵashqy joldar keıingi joldarǵa uıqas bolýy úshin ásheıin uıqas úshin aıta salǵandaı kórinýi múmkin. Alaıda mazmuny jaǵynan janama qatysy bolyp, keıingi joldardaǵy aıtylǵan oıdy súıemeldep turady.
15 Shilde, 2020
Belgili ǵalym Rahmanqul Berdibaıdyń: «Egistik jerdi jazdyń ystyq aılarynda birneshe ret sýarmasa, shyqqan egin múlde qýrap ketetini sekildi der kezinde jalǵastyǵyn tappaǵan dástúr de joǵalady», degen sózi keıingi urpaqty ulttyq salt-dástúr men ádet-ǵurypqa baýlyp tárbıeleıtin, baıyrǵy ata-babalarymyzdyń nanym-senimderinen, tarıhynan, turmys-tirshiliginen, jaqsy men jaman týraly túsinikterinen turatyn jyr-tolǵaý, terme janrlarynan kóz jazyp qala jazdap otyrǵan qazirgi qalpymyzǵa qaratyp aıtylǵandaı áser qaldyrady.
14 Shilde, 2020
Ár zamannyń bereri men alary bar
Adamzat úshin qaı ǵasyr jeńil bolǵan?! Ár ǵasyrdyń óziniń arqalaǵan aýyr júgi bar. Máselen, ótken jıyrmasynshy ǵasyrdy, sol ǵasyrda ómir súrgen jandardy alaıyq.
10 Shilde, 2020
Tabıǵat-anany búldirmes bolar...
Qazir halyqty meılinshe kóbirek tolǵandyratyn, turǵyndardyń janaıqaıyna jıi túrtki bolatyn máselelerdiń aldyńǵy qatarynda qorshaǵan ortany qorǵaý salasyndaǵy olqylyqtar, kópten sheshimin kútken, sondaı-aq jańadan paıda bolǵan ekologııalyq túıtkilder tur. Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev prezıdenttik qyzmetine resmı kirisken alǵashqy kúnderi Ekologııa, geologııa jáne tabıǵı resýrstar mınıstrligin qurýǵa jedel tapsyrma berýi de atalǵan salada qolǵa alynýy tıis qyrýar sharýanyń bar ekenin aıǵaqtaıdy.
08 Shilde, 2020
Aýa jaıylyp, údep bara jatqan indet qarqyny kisi shoshyrlyqtaı. Qaı jaǵynan da ońaı soqpaı, qurbany da az bolmaı tur. Kúndelikti aqparatty maıdan dalasynan kelgen málimet dersiń.
03 Shilde, 2020
