Italııa premer-mınıstri Marıo Dragı eldegi saıası alaýyzdyqqa baılanysty otstavkaǵa ketetinin málimdedi. Biraq el prezıdenti onyń bul sheshimin qoldamaıdy. Sarapshylar Italııa saıası daǵdarys pen jańa saılaýǵa daıyndalýy qajet ekenin aıtyp otyr.
Apta ortasynda Italııa premer-mınıstri Marıo Dragı úkimet basshysy qyzmetinen ketetinin habarlaǵan. VVS-diń málimdeýinshe, Dragı myrza bul sheshimin osyǵan deıin úkimetti únemi qoldap kelgen ulttyq birliktiń joqtyǵymen túsindirdi. «Odan ári jumys isteýge jáne memlekettik baǵdarlamany oryndaýǵa esh múmkindikti kórip turǵan joqpyn», dedi Dragı.
Eldegi mundaı saıası daǵdarystyń bastalýyna Dragı úkimeti ázirlegen halyq pen bızneske arnalǵan ekonomıkalyq kómek bastamasy áser etti. О́ıtkeni parlamenttegi koalısııanyń bireýi – «Bes juldyz qozǵalysy» partııasy oǵan daýys berýden bas tartty. Partııa músheleriniń pikirinshe, úkimet jarııalaǵan qoldaý sharalary tıimsiz ári jetkiliksiz.
Degenmen eki tarap arasyndaǵy teke-tires budan buryn bastalǵan-tuǵyn. «Bes juldyzdyń» jetekshisi Djýzeppe Konte premer-mınıstr Dragıdiń Ýkraınaǵa qarý-jaraq jetkizýge belsendi túrde járdemdesýine baılanysty parlamenttik koalısııadan shyǵamyn dep málimdegen edi. Halyqtyń basym kópshiligi qaqtyǵysty dıplomatııalyq jolmen sheshý qajet dep esepteıdi.
Osylaısha, Italııa prezıdenti qıyn jaǵdaıda qalyp otyr. Bir jaǵynan Dragıdi jibergisi joq, ekinshi jaǵynan ketemin degen premerdi ustap turý da ońaı sharýa emes. Budan bólek, 11 qalanyń, sonyń ishinde Rım men Mılannyń merleri de Marıo Dragıdi «qımaı» otyr. Olar saıasatkerdi qyzmetinen ketpeýge shaqyrdy.
Sarapshylar keıingi bir jarym jylǵa jýyq ýaqyt ishinde elde saıası turaqtylyq ornaǵanyn aıtady. «Marıo Dragıdiń premer-mınıstrligi kezinde el koronavırýs pandemııasynyń eń aýyr zardaptaryn bastan ótkerdi. Eýropalyq odaq qalpyna keltirý qorynan eldi aıaqqa turǵyzýǵa kerek qarajattyń aýqymdy bóligine qol jetkizdi. Ol qarjynyń kóp bóligin burynǵy úkimettiń kúıreýinen keıingi haosty tártipke keltirýge jumsady. Tótenshe jaǵdaımen kúresý úshin qurylǵan keń aýqymdy baǵdarlamalardy sátti iske asyryp, úkimetti sheber basqardy», dep jazdy The Guardian basylymy.
Batys aqparat quraldary Dragıdiń úkimet basynan ketýi Reseı úshin «paıdaly» dep esepteıdi. Sarapshylar da Dragı ketkennen keıin Italııanyń Ýkraına máselesine qatysty ustanymy qalaı ózgeretinin oılap bas qatyryp jatyr. «Kóp uzamaı Italııa saıası daǵdarys jaǵdaıynda Ýkraınaǵa qarý-jaraq berýdi toqtatýy múmkin», dep málimdedi eldiń syrtqy ister mınıstri Politico basylymyna bergen suhbatynda.
Negizi saıasatker Ýkraınaǵa qarý-jaraq jetkizilýin jáne Máskeýge qarsy ekonomıkalyq sanksııalar engizýdi jan-tánimen qoldaıtyny belgili. Osy jyldyń aqpan aıynyń sońynda el bıligi Ýkraınaǵa áskerı múlikterdi, qajetti materıaldar men qural-jabdyqtardy berý týraly qaýly shyǵarǵan edi. Resmı túrde olardyń tizimi qupııa saqtalǵan-dy. Biraq Italııa medıasy Kıevke tankke qarsy granatometter men pýlemetter, ushaqtarmen kúresýge arnalǵan qarý-jaraq pen radarlar, zamanaýı artıllerııa men brondy mashınalar jetkiziletinin birneshe ret habarlady.
Sonymen qatar sarapshylar Ýkraına Dragıdiń arqasynda Eýropalyq odaqqa úmitker mártebesin aldy dep esepteıdi. Ol – reseılik munaı men gazdyń baǵasyn shekteýge belsendi túrde umtylǵan tulǵalardyń biri. Dragıǵa qatysty Reseı sarapshylary da pikirlerin bildirip, onyń saıası arenadaǵy ornyn baǵamdaýǵa tyrysyp jatqany jasyryn emes.
«Marıo Dragı – bastapqyda Italııa saıasatyna qarjy, bıznes áleminen kelgen qaıratker. Ol birinshi kezekte Italııany ekonomıkalyq daǵdarystan qutqarýy kerek. Eshqandaı rýssofobııa joq, biraq ol – Eýropalyq yntymaqtastyqta Soltústik Atlantıka saıasatyn dáıekti túrde júzege asyrýǵa kepildik bere alatyn saıasatker. Dragı shyn máninde Vashıngtonnyń da, Eýropalyq odaqtyń da ustanymyn qoldaıdy», deıdi MGIMO ıntegrasııalyq úderister kafedrasynyń dosenti Elena Maslova.
Qazirgi aýmaly-tókpeli kezeńde Dragı Italııaǵa aýadaı qajet. О́ıtkeni onyń Brıýsseldegi jáne qarjy naryǵyndaǵy joǵary bedeli el úshin mańyzdy. Sonymen qatar Ulybrıtanııa jańa saıası daǵdarysqa tap bolyp, Emmanýel Makron Fransııaǵa óziniń saıası erik-jigerin tanytýǵa baryn salyp jatqanda, Dragıdiń eýropalyq arenadaǵy yqpaly Ýkraınanyń eldigi men birligi synalǵan kezeńge dóp tústi.
Ásirese Reseıge qatysty qatań baǵytty jaqtaǵan Ulybrıtanııanyń premer-mınıstri Borıs Djonson otstavkaǵa ketkennen keıin, Dragıdiń ornynda qalýy Eýropaǵa qajet-aq. Sarapshylardyń boljamy boıynsha, Italııadaǵy saıası daǵdarys búkil Eýropalyq odaqqa áser etýi múmkin.
«Eger Marıo Dragı ketse, merziminen buryn saılaý ótedi. Burynǵy bıliktiń qaıtadan jeńiske jetý múmkindigi bar, sodan keıin saıasat kúrt ózgerýi múmkin. Italııadaǵy saıası spektrdiń ońshyl bóligi Reseımen ekonomıkalyq yntymaqtastyqtyń mańyzyna mán berdi. Sondaı-aq Eýropalyq odaq pen AQSh-tyń degenine kónýge yntaly emes. Sondyqtan Vashıngton qurǵan koalısııaǵa aýyr soqqy bolýy múmkin», deıdi Tennessı ýnıversıtetiniń saıasattaný jáne halyqaralyq qatynastar kafedrasynyń professory, ekonomıka ǵylymdarynyń kandıdaty Andreı Korobkov.
Qazirde Italııanyń 100-den astam meri Dragıdi qyzmetinen ketý týraly sheshimin qaıta qaraýǵa shaqyrdy. Eldegi bıznes pen kásipodaq jetekshileri de ony raıynan qaıtarýǵa tyrysyp jatyr.
«Úkimet saıyp kelgende saıası kelispeýshilikterdi daýys berý arqyly sheshýi kerek. Saılaý óz ýaqytymen, kelesi kóktemde ótýge tıis. Oǵan deıin Marıo Dragı óz ornynda qalǵany jón», dep esepteıdi eldegi Demokratııalyq partııa (DP) jetekshisi Enrıko Letta.
Qoryta aıtqanda, Italııadaǵy saıası daǵdarystyń salqyny Eýropaǵa da sezilýi múmkin. Dragı myrzanyń bılikte qalý-qalmaýy biraz máseleni túbegeıli ózgertetin syńaıly.