Zhas Project: NEET jastarǵa nazar

Zhas Project jobasy Úkimettiń bıylǵa arnalǵan is-qımyl baǵ­darlamasy sheńberinde Al­maty, Jetisý, Qaraǵandy, Ulytaý, Mań­ǵystaý jáne Túrkistan oblys­ta­rynda qanatqaqty rejim­de iske asyrylyp jatyr. Aqparat jáne qoǵamdyq damý mınıstr­ligi jastar jáne otbasy isteri jónindegi komıtettiń tóraǵasy Qaırat Baımoldınovtyń aıtýynsha, joba áleýmettik jaǵdaıy tómen jastardyń bastamala­ryn qoldaýǵa jáne jastardy áleý­mettik-ekonomıkalyq ómir­ge tar­týǵa baǵyttalǵan. Osy­laı­sha, jas­­tardy qoldap,  qoǵam­daǵy ornyn tabýy­na, paıdaly qyzmetterge ­tartý arqyly ju­mys­syz jastardyń sanyn azaıtýdy kózdeıdi. Grant­tyq baǵdarlama­ǵa 14 pen 29 jas aralyǵynda­­ǵy jastar qatysa alady. Jumys istemeıtin, oqý oqymaıtyn jáne jumys isteı­tin tabysy tómen adamdarǵa basym­dyq beriledi. Osy jyly 250 joba qoldaý tappaq. Granttardy Almaty jáne Jetisý oblystarynda «Tamshybulaq» qoǵamdyq birlestigi, Qaraǵandy jáne Ulytaý oblystarynda «Jas Ulan» uıymy, Mańǵystaý oblysynda «Túpqaraǵan jastary» uıymy, Túrkistan oblysynda Qazaqstan jastarynyń kongresi úılestiredi. О́tinim qabyldaý 10 tamyzǵa deıin jalǵasady. Irikteýden ótken úzdik áleýmettik jobalardy júzege asyrýǵa qaıtarymsyz 1 mln teńge beriledi. Baıqaýdyń bıylǵy ereksheligi grantty jeńimpazdyń qolyna qarjylaı bermeımiz. Sebebi qarjyny basqa maqsatqa jumsap jiberýi múmkin degen qaýip bar. Biz úshin granttyń óz maqsatyna jumsalǵany mańyzdy. О́tken tájirıbelerge qarap, osyndaı sheshimge keldik. Qazir árbir adamnyń basynda nesıe bar, grantty utyp alǵandar osyndaı nesıelerin jaýyp, uıaly telefon satyp alyp, grant qarjysyn tıimsiz jumsaǵandary kezdesti. Sondyqtan jobaǵa qajetti tehnıka, qural-jabdyqtar satyp alatyn bolsa, qarjy tikeleı qyzmet kórsetýshi mekemege aýdarylady», dedi «Azamattyq bastamalardy qoldaý ortalyǵy» ZTB basqarma tóraǵasynyń mindetin atqarýshy Ǵalym Qurman Ortalyq kommýnıkasııalar alańynda ótken brıfıngte.

Qatysýshylardyń jobalary 16 baǵyt boıynsha júzege asyrylady. Qarjylyq qoldaýdan bólek, joba «Mentorlyq qoldaýǵa» ıe bolady. «Mentorlar joba boıy qatysýshylarǵa ıdeıalaryn qalaı júzege asyrý, qujattaryn ázirleý sekildi qyzmetterdiń qyr-syryn úıretedi. Iаǵnı qatysýshylar jobalardy basqarý boıynsha trenıngterden ótedi», dedi uıymdastyrýshylar.

Qazirgi tańda Zhas Project jobasynyń grantyna úmitker­ler­den 24 ótinim kelip túsken. Almaty oblysy boıynsha 9, Túr­kis­tan oblysy 7, Mańǵystaý oblysy 6 jáne Qaraǵandy oblysynan 2 ótinim qabyldanǵan.

«Túrkistan oblysyndaǵy jas­tar sany basqa oblystarǵa qara­ǵanda eń kóp – 500 myńǵa jýyq. Árıne, olardyń óz máseleleri bar. Jastarmen kezdesip, birlese ju­mys isteýge shaqyrdyq. Jobaǵa qatysý úshin jastar www.zhasproject-turkestan.kz saıtynda tirkelýge tıis. Tirkeý birneshe satydan turady. Ol úshin jeke telefon nomerin kórsetip, jeke kýáligin jáne osy oblysta tir­kelgenin dáleldeıtin egov-tan skrındi júkteıdi. Sondaı-aq tir­kelýshi qandaı da bir osal top­qa jatatynyn kórsetetin anyq­tamany júkteýi kerek», dedi «Qazaqstan jastary kongresi» qaýymdastyǵy ZTB atqarýshy dırektory Toqtar Bolysov.

Negizi Túrkistan oblysy boıynsha Zhas Project jobasy­men úsh respýblıkalyq uıym – Qazaqstan jastarynyń kon­gresi, Ulttyq volonterlik jeli, «Jasyl el» jastar eńbek jasaq­ta­rynyń respýblıkalyq shtaby aınalysqan. Jobany iske asyrýdyń búkil kezeńinde 9 796 jas qatysyp, 2 908 jobaǵa qoldaý kórsetilgen.

Qaraǵandy jáne Ulytaý oblystaryndaǵy halyqtyń besten bir bóligin jastar quraıdy. «Sondyqtan bul joba jastar úshin keremet múmkindik bolyp otyr», deıdi óńirlerdegi úılestirýshiler. «Qaraǵandy men Ulytaý óńirlerinde, basqa oblystardaǵydaı, somasy 1 mıllıon teńgege deıingi 63 jobaǵa qoldaý kórsetiledi. Sondyqtan jastardy konkýrsqa qatysýǵa shaqyramyz. Arnaıy oqytý da qarastyrylǵan, onda qatysýshylarǵa kásipkerlik negizderi, jeke kásipkerlikti qalaı tirkeý, jobalyq menedjment daǵdylary túsindiriledi. Qara­ǵandy qalasynda front-ofıs ashyl­dy, koll-ortalyq jumys isteıdi. Sondaı-aq Qaraǵandy jáne Ulytaý oblystarynyń ár aýda­nynda joba úılestirýshileri bar. Olardyń tizimi zhasproject-karaganda.kz saıtynda jarııa­lanǵan. О́tinimder osy saıt arqy­ly da qabyldanady. Aıta kete­tini, qarasha aıynda Qaraǵandy qala­synda Úzdik tájirıbeler fo­rý­myn ótkizý josparlanyp otyr, oǵan óz jobalaryn tabys­ty iske asyrǵan jeńimpazdar sha­qy­rylady. Forýmǵa áleýetti ın­ves­torlar, bıznesmender, múd­deli memlekettik organdardyń ókilderi de qatysady», dedi «Jas ulan» Biryńǵaı balalar-jastar uıymy» RQB tóraıymy Dınara Sádýaqasova.

Osy ýaqytqa deıin atalǵan jobaǵa 10 myńǵa jýyq jas qa­tysqan. 4 jyl ishinde eki myńnan asa áleýmettik joba júzege asy­rylǵan. Atap ótkenimizdeı, baı­qaý ótinimderi jergilikti halyq­qa kómegin tıgizetin áleýmettik jobaǵa baǵyttalýy shart. «Qa­zaqstan jastary kongresi» qa­ýym­dastyǵy ZTB atqarýshy dırektory Toqtar Bolysovtyń aıtýynsha, respýblıka boıynsha osy kúnge deıin qoldaý tapqan áleýmettik jobalardyń 60-65 paıyzy qazir jumys istep tur. Máselen, aýyl­dyq jerlerde tildik kýrstar, kompıýterlik klýbtar ashylyp, et jáne sút óndirisi, tamaq óner­kásibi qurylǵan, sulýlyq, tigin salon­dary iske qosylǵan.

Sondaı-aq sport zaldary men jylyjaılar, mal sharýashyly­ǵyn qolǵa alǵan jastar áli kúnge kásibin tabysty jalǵastyryp otyr. Joba aıasynda, sonymen qatar Aqtóbede aıaqkıim óndiretin seh, Almaty oblysynda foto-vıdeo stýdııasy, Jambyl oblysynda qymyz ortalyǵy ashylǵan. Kentaý qalasynda grant ıelengen jobalardyń basym bóligi medısınalyq massaj jáne tre­najer zaly, qus fermasy, kondı­terlik, mal sharýashylyǵy, aǵyl­shyn tili klýby, shashtaraz, tigin sheberhanasy, ulttyq na­qysh­taǵy sómke tigý men braın kitabyn shyǵarý syndy ıdeıalarǵa quralǵan. Zhas Project jobasy kásipkerlik ashýdy mindettemese de, jastardyń talaptaryna baılanysty qolǵa alǵan isin bolashaqta tabys kózine aınaldyryp, jeke kásipker retinde alǵa bastaıtyn qozǵaýshy kúsh bolyp qala bermek.