Aýǵanstanǵa gýmanıtarlyq kómektiń kezekti legi jetkizildi. Ony Premer-mınıstrdiń orynbasary – Saýda jáne ıntegrasııa mınıstri Serik Jumanǵarın Kabýlǵa barǵan saparynda eldiń bılik ókilderine tapsyrdy. Sondaı-aq Qazaqstan Aýǵanstanda saýda úıin ashýǵa kelisti. Endi Talıban bıligi elimizde óz dıplomattaryn qabyldaýdy surap otyr.
Aýǵanstanǵa 5 403 tonnalyq negizgi gýmanıtarlyq júk temirjol arqyly jetkizildi. 81 vagonǵa negizinen azyq-túlik ónimderi, atap aıtqanda, sút konservileri, ósimdik maıy, un, qaraqumyq jarmasy tıeldi.
– Biz Prezıdenttiń tapsyrmasymen Qazaqstannyń aýǵan halqyna gýmanıtarlyq kómegin jetkizý úshin Aýǵanstanǵa arnaıy keldik. Halyqaralyq qoǵamdastyq, onyń ishinde Qazaqstan da aýǵan halqyn qıyn jaǵdaıda kómeksiz qaldyra almaıdy. Bizdiń gýmanıtarlyq mıssııamyzdyń qasıetti Ramazan aıynda ótip jatqany oǵan erekshe sıpat beredi. Qasıetti aıda barlyǵyńyzǵa beıbit ómir men sabyr tileımin, – dedi Premer-mınıstrdiń orynbasary.
Jumys sapary kezinde Serik Jumanǵarın Aýǵanstannyń saýda jáne ónerkásip mınıstriniń mindetin atqarýshy Nurıddın Azızımen, vıse-premer Abdýl Ǵanı Baradarmen, Syrtqy ister mınıstri Ámir Han Mýttakımen, Baılanys jáne telekommýnıkasııa mınıstri Nadjıbýlla Hakkanımen kezdesti.
– Qazaqstan – Aýǵanstanmen óziniń dıplomatııalyq qarym-qatynasyn saqtaı otyryp, kórshiles eldermen beıbit baılanysyn qoldaıtyn turaqty jáne gúldengen memleket retinde kórgisi keletin sanaýly elderdiń biri. Biz qalyptasqan saýda-ekonomıkalyq, kólik-logıstıkalyq jáne energetıkalyq baılanystardy odan ári damytýǵa múddelimiz. Premer-mınıstrdiń saýda jónindegi orynbasary retinde elderimizdiń saýda salasyndaǵy jáne óńirlik aýqymdaǵy yntymaqtastyqty damytý úshin zor áleýeti bar ekenine senimdimin. Biz saýda-ekonomıkalyq saladaǵy, onyń ishinde gýmanıtarlyq kómek arqyly yntymaqtastyqty damytý jumystaryn jalǵastatyra daıynbyz. Qazaqstannyń Aýǵanstanǵa eksporttyq áleýeti azyq-túlik, munaı-hımııa, hımııa, metallýrgııa, jeńil, mashına jasaý, qurylys jáne basqa salalarda 174 mln dollaryn quraıtyn 46 taýar túrinen turady. Bul taýarlardy ekijaqty saýda aınalymyna qosý eki elge de tıimdi bolady dep sanaımyn, – dedi Serik Jumanǵarın.
Statıstıkalyq málimet keltire ketsek, osy jyldyń qańtar-aqpan aılarynda eki el arasyndaǵy taýar aınalymy 2 282,6 mln dollarǵa jetti. Bul ótken jyldyń sáıkes kezeńimen salystyrǵanda 94,6%-ǵa joǵary (145,2 mln dollar). Qazaqstannan Aýǵanstanǵa eksport 95 paıyzǵa ósip, 281,5 mln dollardy, al Aýǵanstannan Qazaqstanǵa ımport kólemi 28,3 paıyzǵa ósip, 1,1 mln dollardy qurady.
Talıban bıligi elimizdiń úkimet múshelerin qabyldaı otyryp, Kabýlda qazaq-aýǵan bıznes-forýmyn uıymdastyrdy. Oǵan Qazaqstannyń tamaq ónerkásibi salasyndaǵy 18 eksporttaýshy kásiporyn qatysty. Olar un, makaron, kondıterlik jáne sút ónimderin, sýsyndaryn usyndy. Bıznes-forýmda kásipkerler Aýǵanstanǵa jalpy somasy 4 mln dollardy quraıtyn un jetkizýge kelisim jasasty.
Sondaı-aq Aýǵanstannyń Gerat qalasynda Qazaqstan saýda úıi ashylatyn boldy. Saýda úıi eki el arasyndaǵy saýda-ekonomıkalyq qatynastardy jandandyrýǵa, taýar aınalymyn ulǵaıtýǵa, saýda-ekonomıkalyq, telekommýnıkasııalyq, kólik jáne logıstıkalyq baılanystardy damytýǵa, aımaq elderimen saýda jasaý úshin Aýǵanstannyń tranzıttik jáne shekara mańyndaǵy áleýetin paıdalanýǵa, Qazaqstan ekonomıkasyna ınvestısııalar tartýǵa kómek beredi. Jalpy alǵanda Qazaqstannyń saýda úıi Qazaqstan men Aýǵanstandaǵy «B2B» formatyndaǵy is-sharalar uıymdastyrýdy qolǵa alady.
Al Aýǵanstan Premer-mınıstriniń ekonomıka máseleleri jónindegi orynbasary Abdýl Ǵanı Baradar Serik Jumanǵarın bastaǵan delegasııamen kezdesý kezinde ekijaqty qarym-qatynastardy nyǵaıtý úshin elimizde jańa aýǵan dıplomattaryn qabyldaýdy surady.
– Aýǵanstan tarapy Qazaqstanǵa gýmanıtarlyq kómek kórsetkeni úshin alǵys bildiredi. Biz árqashan jyly qarym-qatynas pen tyǵyz yntymaqtastyqty saqtap kele jatqan eldermiz. Sondaı-aq Aýǵanstanda ortalyq úkimet qurylyp, qaýipsizdik saqtaý qamtamasyz etilgeli temirjol jelilerin damytý sekildi iri jobalarǵa ınvestısııa salýǵa múmkindik ashyldy, – dedi Abdýl Ǵanı Baradar.
О́z kezeginde Serik Jumanǵarın mundaı baılanystardy nyǵaıtý úshin jaqyn arada elimiz aýǵan dıplomattaryn qabyldaıtynyn aıtty. Negizi Qazaqstannyń úkimet músheleri Aýǵanstanǵa iskerlik baılanystar ornatý, iskerlik máselelerdi jyldam sheshý úshin komandalar qurý, aýǵandyq kásipkerlerdiń vıza alýlaryna, eki elde bank bólimshelerin ashý jáne Aýǵanstannyń «Afgan Trans» sekildi mańyzdy jobasy boıynsha yntymaqtastyqty talqylaý maqsatynda resmı sapar jasady.