Kún tártibinde – balalar qaýipsizdigi

Memleket basshysynyń tapsyrmasy boıynsha balabaqshalardy, mektepterdi jáne basqa da oqý oryndaryn Shuǵyl áreket etý bas­qar­masynyń ortalyǵyna qosyl­ǵan baqylaý kameralarymen, dabyl túımelerimen, sondaı-aq lı­senzııalanǵan kúzetpen qamtamasyz etý úderisi jańa oqý jyly bastal­ǵanǵa deıin aıaqtalýǵa tıis.

Terrorızmge qarsy qorǵaýdy uıymdastyrý jónindegi nusqaýlyqqa sáıkes oqýshylar men personal sany 100 adamnan asatyn bilim berý nysandary beınebaqylaýmen jáne eskertý júıesimen jabdyqtalýǵa tıis. 300-den 700-ge deıin adam sany bar oqý oryndary Shuǵyl áreket etý basqarma ortalyǵyna qosylǵan dabyl túımeleri men kameralarymen jabdyqtalýǵa tıis, al 700-den astam adamǵa lısenzııalanǵan kúzet agenttikteri qyzmet kórsetýi kerek.

Alaıda keıbir aımaqtar belgi­lengen merzimge deıin úlger­meıin dep otyr. Mysaly, Almaty men Túrkistan oblystary aıtarlyqtaı artta qalyp, bul aımaqtarda kameralardy Shuǵyl áreket etý basqarma ortalyǵyna qosýǵa jáne kásibı kúzetpen qamtamasyz etýge qarjy bólý máselesi áli de ózekti.

«Balalar men jasóspirimderdiń qaýipsizdigin qamtamasyz etý – óte mańyz­dy másele. Jańa oqý jyly bas­tal­ǵanǵa deıin, ıaǵnı 1 qyrkúıekke deıin barlyq óńir oqý oryndaryn tehnı­kamen qamtamasyz etip, qajetti shart­tar jasasýy kerek. Balalardyń qaýip­sizdigi úshin jaýapkershilik bilim berý mekemeleriniń basshylaryna júktelýge tıis. Bul sharalar tekserýshi organdar úshin engizilmeıdi. Olar balalardyń múd­de­lerin eskerip, olardy qorǵaýǵa baǵyt­talǵan», dep atap ótti Altaı Kólginov.

Talqylaý qorytyndysy bo­ıynsha vıse-premer ja­ýapty memlekettik organdarǵa ınjenerlik-tehnıkalyq jab­dyqqa qoıylatyn talaptardy kúsheıtý bóliginde bilim berý nysandaryn terrorızmge qarsy qorǵaýdy uıymdastyrý jónindegi nusqaýlyqqa ózgerister engizý jónin­de sharalar qabyldaýdy tapsyrdy. Budan basqa, ákimdikter mamyr aıynyń sońyna deıin oqý oryndaryn qaýipsizdik júıe­lerimen jabdyqtaýdy qarjy­landyrý máselelerin sheshýi kerek.

Jasóspirimder qylmysy da ózekti bolyp tur. Bas prokýra­týranyń máli­metinshe, 2022 jyl­dyń qorytyn­dysy boıynsha káme­letke tol­maǵandar jasaǵan qylmys – 13,5%, aýyr qylmystar 36,5%-ǵa ósýi baıqalady.

Oqý-aǵartý mınıstrligi máselege áser etetin negizgi sebepter retinde ata-analardyń otbasyndaǵy tárbıe úderisinen alshaqtaýyn jáne ınter­net-mazmunnyń teris áserin ataıdy. Býllıng jaǵdaılarynyń kóbeıýi úlken alańdaýshylyq týdyrady. Osyǵan baılanysty mektep­ter­degi psıho­logııalyq kómek qyz­metin kúsheıtý, sondaı-aq mamandar­dyń kásibı biliktiligin arttyrý josparlanǵan.

Kámeletke tolmaǵandar ara­sy­n­­da qylmystyń ósýine jas­ós­­pi­­rimderdiń bos ýaqytynyń tıim­­di uıymdastyrylmaǵany da áser etedi.

«Kámeletke tolmaǵandar arasyn­daǵy qylmystyń ósýi baıqalady, bul máseleni sheshý kerek. Jumysty júıeli jolǵa qoıý, balalardy sabaq­tan tys is-sharalarǵa tartýdyń jańa formattaryn tabý, býllıngke qarsy is-qımyldyń halyqaralyq tájirıbesin zerdeleý, pedagogterdi otbasynyń áleýmettik portretin qu­ras­tyrý ádisterine oqytý baǵ­dar­lamasyn ázirleý, balanyń maza­syzdyq deńgeıin anyqtaý boıynsha elektrondyq saýalnama júrgizý qajet»,  dep atap ótti vıse-premer.

Keńes qorytyndysy boıynsha Altaı Kólginov múddeli ortalyq jáne jergilikti atqarýshy organdarǵa birqatar tapsyrma berdi. Balalardyń quqyqtary men áleýmettik ál-aýqatyn qamtamasyz etýdiń 2023-2025 jyldarǵa arnalǵan Keshendi josparyn qabyldaýdy jedeldetý tapsyryldy.