Jaz – jurtshylyqtyń jappaı eńbek demalysyna shyǵatyn shaǵy. Kishkentaılardyń da kanıkýly bastalyp, úıge syımaı ketetin kezderi emes pe? Shirkin, shetelge shyǵyp demalyp qaıtsa ǵoı dep qııalǵa eriksiz berilesiń... Eldegi demalys oryndary aýzy-murnynan shyǵyp, qaıda barmasań da seńdeı soǵylysqan nópir halyq. Qyzmeti men quny týraly áńgime tipti bólek. Syrtqa saıahattaýǵa qalta kótere qoıar ma eken dep taǵy qorqasoqtaısyń. Osy oraıda «Freedom Life» О́SK mamandary týrıstik kompanııalardyń usynystaryn zerttep, osy jazda shetelde demalý quny otandastarymyzǵa qanshaǵa túsetinin anyqtaýǵa tyrysqan eken. Endi osy málimetterge bir sát nazar aýdaryp kórsek.
Freedom Life bazasynyń málimetterine sáıkes, kóktem maýsymynda demalysqa barǵan otandastar týrıstik saqtandyrýdy Túrkııa, Birikken Arab Ámirligi, Mysyr jáne Taıland elderine jıirek resimdeıdi. Maldıv araly, Ispanııa, Domınıkan Respýblıkasy nemese Vetnamǵa baratyn týrıster saqtandyrýdy sırek alady eken. О́SK mamandarynyń boljaýlary boıynsha, 2023 jyldyń jazynda, saqtanýshylar sany kelesi baǵyttar boıynsha ósetin bolady: Grýzııa, Ázerbaıjan, Chernogorııa, Italııa, Gresııa.
Atalǵan baǵyttar boıynsha, buryn bron jasalǵan jáne «ystyq» týrlardyń tańdaýy mol. Zertteý barysynda, bizdiń otandastarymyz úshin demalý quny qaı elderde qymbattaǵanyn, al qaı elderde eleýli tómendegenin saqtandyrýshylar anyqtap kórgen edi. Biraq myń qubylǵan myna dúnıede búgin bar baǵa, erteń joq. Suranys bar jerde baǵanyń birqalypty turmaıtyndyǵyn da eskere ketkenderińiz jón bolar.
Jazǵy demalystyń bıylǵy baǵasy
BAE (Dýbaı, Shardja). Týr qunyna tamaqtaný kirmeıdi nemese 3-4 juldyzdy otelde tek tańǵy asymen 7 kún turaqtaný, ortasha alǵanda, bir adamǵa 165 myń teńgeni quraıdy. Týrdyń arzandyǵyna qaramastan, jalpy alǵanda, bul jerde demalý bıýdjetti emes, sebebi jergilikti kafe men meıramhanalarda tamaqtaný, taksı jaldaý jáne oıyn-saýyq shyǵyndary týrmen salystyrǵanda eki ese qymbatqa túsýi múmkin.
Túrkııa (Kemer, Alanıa). Osy maýsymda otandyq týrıster úshin bul – eń arzan baǵyt. Bes juldyzdy otelde «ýltra bári qamtylǵan» belgisi bar aptalyq demalys ortasha alǵanda, 270 myń teńgeni qurap otyr, al 3-4 juldyzdy otelde – 168 myń teńge shamasynda.
Vetnam (Nıachang). Bul baǵyttyń baǵalary bir jyl ishinde eleýli tómendedi. Eger 2022 jyldyń kókteminde Vetnamǵa barý bir adamǵa 700 myń teńge bolsa, qazir 3-4 juldyzdy otelde «tek tańǵy as» belgisimen bir apta turý, ortasha alǵanda, 200 myń teńgeni quraýy múmkin.
Mysyr (Sharm-el-Sheıh). 3-4 juldyzdy otelde bir apta turýdyń ortasha baǵasy – bir adamǵa 207 myń teńge. Týrlardyń kóbisinde tańǵy as jáne keshki as qarastyrylǵan.
Ázerbaıjan (Baký). Jalpy alǵanda, bul baǵyttaǵy týrlardyń quny ózgergen joq. Osy jazda, 3-4 juldyzdy otelde 7 kúnge jaıǵasý ortasha baǵamen bir adamǵa 258 myń teńgeni quraıdy. Barlyq týrıstik usynysqa tańǵy as kirgizilgen.
Grýzııa (Kobýletı, Batýmı). 3 juldyzdy otelde 7 kún turýdyń ortasha baǵasy – bir adamǵa, 278 myń teńge. Negizinde, týrlar tamaqtanýsyz usynylady. Biraq tańǵy as qarastyrylǵan birneshe qonaqúıler de bar.
Taıland (Phýket). Tórt juldyzdy tamasha otelde «tek tańǵy as» belgisimen aptalyq týr, ortasha alǵanda, bir adamǵa 317 myń teńgeniń aınalasynda shyǵyp otyr.
Chernogorııa (Rafaılovıchı). «О́zine-ózi qyzmet etý» belgisimen, 8 kúndik demalysy 3-4 juldyzdy otelde bir adamǵa 324 myń teńgeni quraıdy.
Shrı-Lanka araly. Osy jyly, 3-4 juldyzdy otelde bir apta demalýdyń ortasha quny bir adamǵa 404 myń teńgeniń tóńireginde qubylady. Kóptegen týrıstik usynysqa tańǵy as kirmegen eken.
Maldıv araldary. Byltyr bul araldarǵa barý eń qymbat saıahat dep sanalatyn. Jan basyna shaqqandaǵy ortasha baǵasy 1,1 mln teńge bolatyn. Alaıda 2023 jyldyń kókteminde tómen baǵaly usynystar túsken. 3-4 juldyzdy otelde «tek tańǵy as» belgisimen 6-8 kún demalýdyń ortasha alǵandaǵy quny 524 myń teńgeniń aınalasynda shyǵypty.
Indonezııa (Balı araly). 3-4 juldyzdy otelde segiz kún demalýdyń ortasha quny bir adamǵa – 667 myń teńge. Tańǵy as qarastyrylǵan.
Italııa (Sısılııa, Kalabrııa). Týrıst úshin bir apta 3-4 juldyzdy otelde turaqtanýdyń ortasha quny bir adamǵa -– 673 myń teńge. Bul týrlardyń kópshiligine tek tańǵy as qana kirgizilgen.
Ispanııa (Kosta de Barselona). Tamaqtanýsyz nemese tek tańǵy as kirgizilgen 3-4 juldyzdy jaıly otelde 7 kún turaqtanýdyń ortasha quny ár adamǵa shaqqanda 708 myń teńgeni quraıdy.
Gresııa (Krıt, Korfý araldary). Tamaqty qospaı taza bir apta 3-4 juldyzdy qonaqúıde turaqtanýdyń ortasha quny bir adamǵa – 868 myń teńge.
Domınıkan. Bıyl josparlanǵan usynystar men «ystyq» týrlar tiziminde bul baǵyt eń qymbatqa túsetindigimen erekshelenedi. Negizinde, segiz kúndik demalys usynylady. Týrdyń ortasha quny «Bári qosylǵan» belgisimen 4 juldyzdy otelge jaıǵasý – bir adam úshin 1,6 mln teńge.
Azamattar týrıstik saqtandyrýdy qandaı jıilikpen paıdalanady?
Statista halyqaralq statıstıkalyq platformasynyń málimetterine sáıkes, adamdardyń shamamen 20% saıahattyq saqtandyrýmen, álemdik COVID-19 pandemııasy aldynda paıdalanǵan. Endi atalǵan málimet 2022-2027 jyldary aralyǵynda, shamamen, 70-80%-ǵa deıin ulǵaıýy múmkin. Sondaı-aq saıahattardy saqtandyrýdyń álemdik naryǵynyń túsimi 2030 jyly 2021 jylmen salystyrǵanda segiz ese joǵary bolýy múmkin ekenin alǵa tartady jáne shamamen 108,8 mlrd dollardy quraıdy dep joramaldanýda.
Pandemııanyń alǵashqy jylynda týrıster sany álem boıynsha 407 mln-ǵa deıin qysqardy. 2022 jyly halyqaralyq týrızmniń kelýshiler sany, shamamen, 963 mln adam bolǵan, olardyń ishinde, shetelge shyǵatyn otandastar sany shamamen – 0,7% deńgeıinde.
Al shyntýaıtyna kelgende, pandemııa týrıstik saqtandyrýdy damytýdyń draıveri bolyp tanyldy. Týrısterdi mindetti saqtandyrý (TMS) polısteri buryn satylmaǵan elderde paıda boldy. Sonymen qatar qamtylatyn táýekelder tizbesine COVID-19 dıagnozymen gospıtalızasııalaý tarmaǵy qosyldy. 2020-2021 jyldary atalǵan tarmaq týrısterdi erikti jáne mindetti saqtandyrý polısin resimdeý kezinde álem boıynsha eń mańyzdy bolyp tanyldy.
Naryqtyń týrıstik saqtandyrý salasynda ósim kórsetýine, sonymen qatar sıfrlandyrý da áser etti. Saıahatshylar smartfon jáne ınternetti TMS polısin onlaın satyp alý úshin belsendi qoldanatyn boldy. Saqtandyrýdy jeke jáne tez, ómirdi saqtandyrý kompanııalarynyń jáne áýe kompanııalarynyń saıtynda resimdeý múmkindigi paıda boldy.
Bizde otandyq týrısterdi erikti jáne mindetti medısınalyq saqtandyrý quny naqty belgilenbegen jáne kóptegen faktorǵa táýeldi: týrıst qaı elge shyǵady, baǵyty qandaı, kólik túri, neshe kúnge jáne t.b. TMS mindetti saqtandyrýdyń ortasha quny – 15 eýro (aǵymdaǵy baǵam boıynsha, 7 303 teńge).
«Freedom Travel baǵdarlamasy boıynsha erikti saqtandyrý quny shamamen 12 myń teńgeni quraıdy. Alaıda shyǵatyn eli jáne mekendeý merzimine qaraı shamamen 130 myń teńge jáne odan joǵary bolýy múmkin. Saqtandyrý shuǵyl medısınalyq kómek kórsetý, shuǵyl stomatologııalyq qyzmet kórsetý, saqtandyrylǵan týrısti qajetine qaraı medısınalyq tasymaldaý, úshinshi tulǵalardy óz eline nemese basqa medqyzmetke jetkizý shyǵyndaryn óteıdi. Tólem 10 jáne 100 myń eýrony quraýy múmkin», dep túsindiredi Freedom Life mamandary.