Astanada Ujymdyq qaýipsizdik týraly shart uıymy (UQShU) Ujymdyq qaýipsizdik keńesiniń kezekti sessııasy ótti. Táýelsizdik saraıynda Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev keńeske kelgen mártebeli meımandardy qarsy aldy. Otyrysqa qatysýshy elder basshylarynyń birge sýretke túsý rásiminen soń, is-shara UQShU Ujymdyq qaýipsizdik keńesiniń shaǵyn quramdaǵy sessııasymen bastaldy.
Tóraǵalyq mindet tolyq oryndaldy
Sessııa otyrysyna Belarýs Prezıdenti Aleksandr Lýkashenko, Qyrǵyzstan Prezıdenti Sadyr Japarov, Reseı Prezıdenti Vladımır Pýtın, Tájikstan Prezıdenti Emomalı Rahmon, sondaı-aq UQShU Bas hatshysy Imanǵalı Tasmaǵambetov qatysty.
Memleket basshysy Ujymdyq qaýipsizdik týraly shart uıymy Eýrazııa keńistigindegi beıbitshilik pen turaqtylyqty qamtamasyz etetin negizgi qurylymdardyń birine aınalǵanyn atap ótti.
– UQShU qazirgi syn-qaterler jaǵdaıynda uıymǵa múshe barlyq el úshin qaýipsizdik kepili retinde óziniń qajet ekenin kórsetip otyr. Bizdiń úılesimdi áreketterimiz, ózara senim men qoldaýymyz eń qıyn ári aýqymdy mindetterdi sheshý jolyndaǵy ujymdyq qabiletimizdi nyǵaıtady. UQShU jaı ǵana áskerı seriktestik emes, memleketterimizdiń egemendigi men aýmaqtyq tutastyǵyn qorǵaý maqsatyndaǵy kúsh-jigerimiz ben resýrstarymyzdy biriktiretin biregeı mehanızm ekenin atap ótken lázim, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Prezıdent Qazaqstannyń UQShU tóraǵasy retinde uıymǵa múshe elder arasyndaǵy tyǵyz qarym-qatynasty nyǵaıtýǵa, daǵdarys jaǵdaılarynda jedel áreket etý tetikteriniń tıimdiligin arttyrýǵa bar kúsh-jigerin jumsaǵanyn aıtty. Sondaı-aq terrorızm, kıbershabýyl, transulttyq qylmys jáne zańsyz esirtki aınalymy sekildi qazirgi zamannyń qaýip-qaterlerine qarsy kúreste Uıym múmkindikterin jetildirýge basa mán berdi.
– Uıymnyń jarǵylyq organdarynyń otyrystary, áskerı oqý-jattyǵý jıyndary jáne profılaktıkalyq operasııalar josparly túrde uıymdastyryldy. Syrtqy ister jáne qorǵanys mınıstrleri ujymdyq qaýipsizdiktiń ózekti máselelerin qarastyrdy. Qaýipsizdik keńesi hatshylary men parlament spıkerleriniń deńgeıinde kezdesýler ótti. Uıymnyń qosymsha jáne jumys organdarynyń keńesteri ótkizildi. UQShU qyzmetiniń túrli baǵyttary boıynsha konsýltasııalar jasaldy. Sessııaaralyq kezeńde birqatar mańyzdy qujat qabyldandy. Bular halyqaralyq yntymaqtastyq, qorǵanys salasyndaǵy yqpaldastyq, sondaı-aq ujymdyq qaýipsizdiktiń ózekti syn-qaterleri men qaýipterine qarsy is-qımyl máselelerin qamtıdy. Uly Jeńistiń 80 jyldyǵyn atap ótýge qatysty daıyndyq jumystaryna aıryqsha mán berildi. Búgin bizge Ujymdyq qaýipsizdik keńesiniń tıisti málimdemesi usynylady. Jalpy, Qazaqstan Respýblıkasynyń Uıymǵa tóraǵalyǵy kezinde qoıylǵan mindetterdiń bári oryndaldy. Biz belgilegen basymdyqtardy júzege asyrýǵa qoldaý kórsetkenderińiz jáne birlese nátıjeli jumys atqarǵandaryńyz úshin alǵys aıtamyn, – dedi Memleket basshysy.
Jıyn barysynda halyqaralyq jáne óńirlik qaýipsizdik máseleleri talqylandy. Buǵan qosa Qazaqstan Respýblıkasynyń 2024 jyly UQShU-ǵa tóraǵalyǵy qorytyndylandy jáne aldaǵy kezeńniń jospary naqtylandy.
Syn-qaterlerge qarsy kúres tetikteri jolǵa qoıyldy
Budan soń el basshylary UQShU Ujymdyq qaýipsizdik keńesiniń keńeıtilgen quramdaǵy otyrysyna qatysty. Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń tóraǵalyǵymen ótken Ujymdyq qaýipsizdik sharty týraly uıymynyń Ujymdyq qaýipsizdik keńesiniń sessııa jumysyna Belarýs Prezıdenti Aleksandr Lýkashenko, Qyrǵyzstan Prezıdenti Sadyr Japarov, Reseı Prezıdenti Vladımır Pýtın jáne Tájikstan Prezıdenti Emomalı Rahmonmen qatar Táýelsiz Memleketter Dostastyǵynyń Bas hatshysy Sergeı Lebedev pen Shanhaı yntymaqtastyq uıymynyń Bas hatshysy Chjan Mın qatysty. Memleket basshysy sessııa jumysyn ashyp, jıyn qatysýshylaryna rızashylyǵyn bildirdi.
– Búginde UQShU ujymdyq qaýipsizdikti qamtamasyz etýdi kózdeıtin tıimdi ári qajetti halyqaralyq qurylymǵa aınaldy. Uıymnyń damý jyldarynda múshe memleketter kóptegen másele boıynsha ózara yqpaldastyq jasap, mol tájirıbe jınady. Aýqymdy normatıvtik-quqyqtyq baza qalyptasty. Qazirgi syn-qaterler men qaýipterge qarsy kúres tetikteri jolǵa qoıyldy. Ujymdyq qaýipsizdik kúshteri men quraldary jasaqtalyp, qalypty qyzmet etip jatyr. Bedeldi halyqaralyq jáne óńirlik uıymdarmen konstrýktıvti yntymaqtastyq ornatyldy, – dedi Prezıdent.
Qasym-Jomart Toqaev shaǵyn quramda ótken otyrysta memleketter basshylary halyqaralyq jáne óńirlik qaýipsizdiktiń ózekti máseleleri jóninde pikir almasqanyn aıtty. Sondaı-aq Qazaqstannyń tóraǵalyǵy aıasynda UQShU-nyń bıylǵy qyzmeti qorytyndylanǵanyn jetkizdi.
– Kezdesý qorytyndysy ujymdyq qaýipsizdikke tónetin qaýip-qaterge qarsy jumyla áreket etýge daıyn ekenimizdi taǵy da rastady. Pikirtalas barysynda halyqaralyq kún tártibindegi máseleler boıynsha ustanymdarymyzdy jetkizdik. Bizdiń qazirgi jaǵdaıǵa ortaq baǵamyz jáne UQShU-nyń odan ári damýyna kózqarasymyz Qazaqstannyń bastamasymen ázirlengen Ujymdyq qaýipsizdik keńesiniń deklarasııasynda kórinis tapty. Uly Jeńistiń 80 jyldyǵyn merekeleýge erekshe mán berildi. Ardagerlerdiń maıdandaǵy jáne tyldaǵy erligi esimizde máńgi saqtalady. Olardy árdaıym maqtan tutamyz, qurmetteımiz. Aıtýly mereke qarsańynda UQShU Ujymdyq qaýipsizdik keńesiniń málimdemesin qabyldaý, sondaı-aq Uly Jeńistiń 80 jyldyǵyna oraı merekelik is-sharalar josparyn bekitý mańyzdy dep sanaımyz, – dedi Memleket basshysy.
Qasym-Jomart Toqaevtyń aıtýynsha, Qazaqstannyń UQShU-ǵa tóraǵalyǵy aıasynda Uıym jarǵysyna saı yntymaqtastyq baǵyttary boıynsha 60-qa jýyq is-shara uıymdastyrylǵan. Halyqaralyq arenada kelisilgen ustanymdardy ilgeriletý boıynsha seriktestermen birlese jumys júrgizildi.
– Bıyl qabyldanǵan saıası qujattar legine UQShU-ǵa múshe memleketterdiń jalpy baǵalaýy negiz boldy. Olardyń ishinde halyqaralyq aqparattyq qaýipsizdik, ǵarysh salasyndaǵy yntymaqtastyq máseleleri men Taıaý Shyǵystaǵy ahýalǵa baılanysty, sondaı-aq Belorýssııany basqynshylardan azat etýdiń 80 jyldyǵyna oraı qabyldanǵan málimdemeler bar. Jyl boıy ujymdyq qaýipsizdik júıesiniń kúshteri men quraldarynyń áskerı daıyndyǵyna muqııat nazar aýdaryldy. Búgin biz UQShU kúshteri men quraldary mártebesine jáne áskerı kontıngentti tasymaldaýǵa qatysty halyqaralyq kelisimderdiń eki hattamasyna qol qoıamyz. UQShU-ǵa múshe elderdiń bitimgerlik kúshteriniń daıyndyq deńgeıi men jaýyngerlik mashyǵyn jetildirý jumystary júrgizilip jatyr. Qyrkúıek-qazan aılarynda elimizde «Myzǵymas baýyrlastyq-2024» UQShU Bitimgershilik kúshteriniń komandalyq-shtabtyq oqý-jattyǵýlary men «Jartas-2024» UQShU arnaıy oqý jıyny ótti. Asa qaýipti nysandardaǵy kúrdeli apattyq-qutqarý jumystaryn júrgizýdiń birlesken is-qımyly pysyqtaldy, – dedi Memleket basshysy.
Qazaqstan aıqyndaǵan basymdyqtar júıeli júzege asyryldy
Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev jyl boıy ózekti syn-qaterlerge qarsy is-qımyl máselesine erekshe den qoıylǵanyn atap ótti.
– Qazaqstan men UQShU-ǵa múshe basqa da elder aýmaǵynda bir ýaqytta «Naemnık», «Kanal», «Nelegal» jáne «PROKSI» sekildi arnaıy operasııalardyń túrli kezeńderi ótti. Bul is-sharalar halyqaralyq terrorızmge, esirtki saýdasyna, zańsyz kóshi-qonǵa jáne aqparattyq ortadaǵy syn-qaterlerge qatysty qaýiptiń aldyn alýdy kózdeıdi. Bıyl bizdiń bastamamyzben alǵash ret zańsyz qarý-jaraq, oq-dári aınalymyna jáne uıymdasqan transulttyq qylmysqa qarsy is-qımyl jóninde konsýltasııalar ótti. UQShU aıasynda arnaýly jumys tobyn qurý máselesi pysyqtalyp jatyr. Qazaqstan tóraǵalyǵynyń úılestirýimen Tájik-aýǵan shekarasyn nyǵaıtý jónindegi UQShU-nyń maqsatty memleketaralyq baǵdarlamasyn daıyndaý jumystary aıaqtaldy. Qujatty ázirleý 2013 jyly bastalǵan edi. Búgin biz Uıymnyń ońtústik shebindegi qaýipsizdikti nyǵaıtýǵa baǵyttalǵan osy mańyzdy sheshimge qol qoıamyz, – dedi Memleket basshysy.
Qasym-Jomart Toqaevtyń aıtýynsha, UQShU tóraǵasy retinde Qazaqstan aıqyndaǵan basymdyqtar júıeli ári qarqyndy túrde júzege asyrylyp keledi. Seriktesterdiń qoldaýyna súıene otyryp, UQShU aıasynda atalǵan bastamalardy odan ári ilgeriletý isi belsendi jalǵasady.
Memleket basshysy Uıymnyń Bas hatshysyna, UQShU-nyń Turaqty keńesi men jumys organdaryna atqarylǵan aýqymdy jumys úshin rızashylyǵyn jetkizdi.
UQShU Ujymdyq qaýipsizdik keńesiniń keńeıtilgen quramdaǵy sessııasy barysynda Qyrǵyzstan Prezıdenti Sadyr Japarov pen UQShU Bas hatshysy Imanǵalı Tasmaǵambetov sóz sóıledi.
Qasym-Jomart Toqaev Sadyr Japarovty 2025 jyldyń 1 qańtarynan bastap UQShU-ǵa tóraǵalyqtyń Qyrǵyz Respýblıkasyna ótýi týraly sheshimniń qabyldanýymen quttyqtap, qyrǵyz tarapynyń jaýapty mindetti tabysty atqarýyna tilektestik bildirdi.
Jıyn qorytyndysy boıynsha memleketter basshylary Ujymdyq qaýipsizdik keńesiniń deklarasııasyn qabyldap, birqatar qujatqa qol qoıdy. Tájik-aýǵan shekarasyn nyǵaıtý jónindegi UQShU-nyń maqsatty memleketaralyq baǵdarlamasy bekitildi. Sonymen qatar prezıdentter Uly Jeńistiń 80 jyldyǵyna baılanysty málimdeme qabyldap, kelesi jyly osy aıtýly dataǵa oraı uıymdastyrylatyn merekelik is-sharalardyń josparyn bekitti.
Astanada qabyldanǵan qujattar Uıym men ujymdyq qaýipsizdik júıesin barlyq múshe memleketterdiń múddesine saı keshendi túrde damytýǵa baǵyttalǵan.
Aıta ketsek, Qazaqstan 2024 jyldyń 1 qańtarynan bastap UQShU-ǵa tóraǵalyq etti.
Osy kúni Qasym-Jomart Toqaev Qazaqstanǵa memlekettik sapary aıaqtalǵan Vladımır Pýtındi elorda áýejaıynan shyǵaryp saldy. Áýejaıda Qurmet qaraýyly sap túzedi. Sondaı-aq sýretshi Ásel Sabyrjanqyzy Reseı Prezıdentine elimizge jasaǵan saparyna arnap salǵan kartınasyn syıǵa tartty. Polotnoda eki eldiń dostyǵy beınelengen.