1 naýryz – AITV-men aýyratyndardy kemsitpeýge baǵyttalǵan «Dıskrımınasııaǵa nol» kúni. IýNEIDS bastamasymen qolǵa alynǵan bul kún álemde 12 ret atalyp ótip jatyr. Bıylǵy jyldyń urany – «Eń aldymen adamdar», dep habarlaıdy Egemen.kz.
AITV-men aýyratyndardyń quqyǵy Konstıtýsııamen, sondaı-aq «Halyq densaýlyǵy jáne densaýlyq saqtaý júıesi týraly» kodekspen qorǵalǵan. AITV-men kúres sharasynda «Belgilenbeıtin – berilmeıdi» (N=N) ustanymy qoldanylady. Oǵan sáıkes, AITV-men ómir súretin, antıretrovırýstyq terapııany qabyldaıtyn jáne vırýstyq júktemesi tómen adam vırýsty jynystyq seriktesine juqtyra almaıdy. Tujyrymdama álemdik ǵylymı zertteýler arqyly tolyǵymen dáleldengen.
Atyraýda eki er adam AITV ınfeksııasyn qasaqana juqtyrdy degen kúdikke ilindi
IýNEIDS Qazaqstanda «95-95-95» strategııasyn iske asyrý ústinde. Ol AITV ınfeksııasynyń aldyn alýǵa, testileý men emdeýdi jáne kútimdi qamtamasyz etýge baǵyttalǵan. Búginde AITV-sy bar adamdardyń 86%-y óz mártebesin biledi. 92%-y antıretrovırýstyq terapııa (ART) qabyldaıdy. Em alýshylardyń 94%-ynda vırýstyq júkteme tómendegen.
Jańa algorıtm AITV-ny birneshe sekýndta anyqtaıdy
Shymkent qalasynda aldyn alýdyń ınnovasııalyq túri – baılanysqa deıingi ádis engizilgen. Búginde 1 myńnan astam adam osy ádisti qoldanady. Jyl saıyn halyqtyń biraz bóligi AITV-ǵa testten ótedi. Onyń aıasyn keńeıtý maqsatynda ekspress-testileý qoǵamdyq uıymdarda ótkizile bastady.
Qazaqstanda 2026 jyldan bastap AITV-ǵa qarsy ınnovasııalyq preparat qoldanylady
Aıta keteıik, AITV-sy bar áıelderdiń 98%-y deni saý bala týady. Sondaı-aq naýqastarǵa dıagnoz qoıylǵannan keıin antıretrovırýsty preparattar birden taǵaıyndalady. Dárilerdiń barlyǵy da qoljetimdi jáne tegin.