Tórt qyz. Tún qarańǵylyǵynda úıde qalǵan. Aınala qara túnek. Úıde jaryq ta joq. Syǵyraıǵan maı shammen alańdap ata-analaryn kútýde. Qyzdardyń úlkeni Maıra 6-synypta oqıdy. Onan keıingi Dınara 2-synypqa endi bardy. Úshinshi qyz – Jasmın. Ol mektepaldy daıarlyq synybynda. Qundaqtaǵy Aısananyń dúnıege kelgenine úsh-aq aı bolǵan. Ata-analary bala-shaǵasyn asyraý úshin otyn satýmen aınalysady. Ádette kesh batpaı úıge oralatyn. Búgin keshigip jatyr.
Olar Qyzylorda qalasynyń shetindegi saıajaıda turatyn. Bárimizge belgili, saıajaıda qys mezgilinde jaryq bolmaıdy. Úıleri úsh bólmeli. Maıshamǵa telmirgen tórt qyz bir ýaqytta uıyqtap ketedi. Qannen-qapersiz uıyqtap jatqan Maıranyń murnyna kúıik ystyń ıisi kelipti. Oıanyp ketse, úı órtenip jatyr. Maısham qulapty. Sodan tutanǵan ot – órtke aınalǵan. Ata-analary áli kelmegen. О́zinen keıingi úsh qyz tátti uıqynyń qushaǵynda jatyr. Dereý ózinen keıingi sińlisi Dınarany oıatady. Elgezek Dınara esikke umtylady. Biraq esikke mańaılaı almaıdy. О́ıtkeni, ol jaq qalyń otqa oranyp jatqan. Qarshadaı ǵana qyz saspaıdy. Tike terezege barady da, jalań qolmen áınekti urady. Syndyra almaıdy. Yshqynyp taǵy soǵady. Sol sátte áınek shytynaıdy. Úshinshi márte urǵanynda áınek shashylyp jerge túsedi. Eki qoly qan-qan. Murnynan da qan ketipti. Maıra ne isterin bilmeı abdyrap, qundaqtaǵy Aısanany qushaǵyna qysa túsedi. Dál sol kezde Dınaranyń ashy daýysyn estıdi. «Aısanany maǵan ber!». Qarasa, sińlisi synǵan terezeden dalaǵa ótip, Maıraǵa eki qolyn sozyp tur eken. Ol Aısanany tez kórpesine oraıdy da, Dınaraǵa beredi. Sosyn áli uıyqtap jatqan Jasmındi kóterip terezege aparady. Dınara ony da syrtqa shyǵarady. Aınalany sharpyǵan órtten tórt qyz da aman shyǵady. Biraq úı túgelimen órtenip, kúli qalady. Úıdi jartylaı bolsa da aman alyp qalýǵa bolar edi. Qyzdar kimge habarlasatynyn bilmegen. Sondyqtan órt sóndirýshiler keshigip jetken.
...Úıleri órtenip, balalary otpen arpalysyp jatqanda erli-zaıypty Jańbyrbaı Qystaýbaev pen Meıramkúl Orynbaeva qaladan endi shyqqan. Kún uzaqqa dalada turyp, otyn satady. Bul kezde saǵat túngi onnyń shamasy edi.
О́rt sóndirýshilerge ilesip jedel járdem keledi. Qyzdardy birden oblystyq balalar aýrýhanasyna jetkizedi. Tórt qyzǵa ıis tıgen. Onyń ústine biri tumaýmen, ekinshisiniń tamaǵy aýyryp júr eken. Jedel kórsetilgen medısınalyq kómektiń arqasynda Maıra, Dınara, Jasmın, Aısananyń densaýlyǵyna asa úlken qaýip tónip turǵan joq. Qazir jaǵdaılary jaqsy.
Jumyssyz júrý otaǵasyna ońaı emes. Oǵan ózderi kúneltip júrgen úıdiń kúlge aınalǵanyn qosyńyz. Tórt bala anasymen aýrýhanada jatyr. Olarǵa da tamaq kerek. Keńpeıil qazaq emespiz be? Osy oqıǵadan qulaǵdar bolǵannyń bári habarlasyp jatyr. Barlyǵynyń aıtatyny bir sóz: qalaı kómektese alamyz?
Keshe aýrýhanada jatqan qyzdarǵa oblys ákimi Bolatbek Qýandyqov bardy. Jaǵdaılaryn bilmekke. Ákim qalyń ottan aman shyqqan qyzdarǵa qurqol kelmepti. Qarshadaı bolsa da qaharmandyq tanytqan Dınaranyń basynan sıpap, mańdaıynan súıip jyly sózin aıtty. Alǵys hatyn berdi. Aısanaǵa arnaıy daıyndalǵan náresteniń tamaǵyn ala kelipti. Maıra, Dınara, Jasmınge oıynshyqtar berdi. Bul bir músirkegennen, ne bolmasa, aıanyshtan týǵan áreket emes. Keıbir eresek azamattardyń qolynan kelmeıtin erlikti jasaǵan, otpen alysyp, aman shyqqan búldirshinderdiń kóńilin aýlaý edi.
– Endi biz sizderge Qyzylorda qalasynan úsh bólmeli páter satyp alyp berýdi uıǵaryp otyrmyz. Onyń ishindegi jıhazyn, kerek-jaraǵyn da jetkizip beremiz. Al myna Dınara qyzymyzǵa bankten arnaıy depozıt ashamyz. Búginde búkil Qazaqstan boıynsha qalaı kómektesemiz dep jatqan aǵaıyndar bar. Sony Dınaranyń depozıtine salaıyq. Men ózim eń birinshi bolyp alǵashqy salymyn salýǵa daıynmyn. Bul – qaıyrymdylyq emes. Mynandaı qaısar qyz erteń mektep bitirip, mamandyq alǵannan keıin úlken ómirge aıaǵynan nyq basyp ketýi úshin jasalatyn kómek, – dedi Bolatbek Baıanuly.
Ákim sol jerde otaǵasynyń bolashaqtaǵy jaǵdaıyna da alańdaıtynyn bildirdi. Tıisti mekemelerge, Jańbyrbaı Qystaýbaevty jumysqa ornalastyrý jaǵyn tapsyrdy. Eger arnaıy bilimi bolmasa, oqytyp jumysqa turǵyzý kerek ekenin de aıtty. Sóıtip, keshe ǵana bastaryna qara bult úıirilip, balalarynyń aman qalǵanyna shúkirshilik etip otyrǵan otbasyna memleket tıisti kómegin berdi. Qolushyn sozdy.
Búgin erlikke barǵan jas qyz erteń eldikti de oılaıdy. Shúkir, bir otbasynyń tórt balasy aman qaldy. Muny bolashaqta memlekettiń de qamyn jeıtin, sóıtip, adal nanyn jeıtin jetkinshekterdiń aman qalǵany dep túsiný kerek.
Erjan BAITILES.
Qyzylorda.
-------------------------------
Sýrette: Soldan ońǵa qaraı – Dınara, Meıramkúl, qundaqtaǵy Aısana jáne Maıra.