Kaspıı men Jaıyqtyń máselesi talqylandy

Komıssııa otyrysynda óńir­degi sý basseınderiniń ekolo­gııalyq ahýalyna qatysty ózekti máseleler qozǵaldy. Senat tóraǵasy lastaný deńgeıi artyp, balyq qorynyń azaıýy men óńir­diń ekojúıesine antro-po­gen­dik áserdiń kúsheıýine erekshe nazar aýdarý qajet ekenin basa aıtty.

«Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev Kaspıı teńizi deńgeıiniń tómendeýi áldeqashan óńirlik sheńberden shyǵyp, jahandyq sıpat alǵanyn árdaıym aıtyp keledi. Osy syn-qaterdi eńserý úshin elimiz Kaspıı teńiziniń sý resýrstaryn saqtaý jónindegi memleketaralyq baǵdarlama ázirleýge bastamashy boldy. Memleket basshysy sý máseleleri boıynsha halyqaralyq kún tártibin ilgeriletý maqsatymen Shanhaı yntymaqtastyq uıymy aıasynda Astanada Sý problemalaryn taldaý ortalyǵyn qurýdy da usyndy. Sondaı-aq BUU-nyń ma-mandandyrylǵan agenttigi retinde Halyqaralyq sý uıymyn qurý bastamasyn kóterdi. Jaıyq ózenine qaty-sty másele de asa ózekti. Bul túıtkilderdi bir-biri­nen bólek qarastyrýǵa bolmaı­dy. Olardy sheshý úshin vedomstvo­aralyq úılestirý, ǵylymı negizdelgen sheshimder, sondaı-aq jergilikti atqarýshy organ­dardyń, sarapshylar qaýymdas­tyǵynyń, ekologııalyq qoǵamdyq uıymdardyń jáne halyqaralyq seriktesterdiń belsendi atsalysýy qajet», dedi M.Áshimbaev.

Kezdesýde Kaspıı teńizine qatysty máselede júıeli tásildiń jetkiliksiz ekeni de aıtyldy. Jaıyq ózeniniń Atyraý men Mańǵystaý oblysynyń jaǵalaýy mańynda teńiz 30–35 shaqyrymǵa deıin sheginip, sonyń salda-rynan topyraq tuzdanyp, ekojúıeler tozdy, balyqtardyń ýyldyryq shashý oryndary qysqardy. Buǵan qosa quramynda ýly shógindileri bar shańdy daýyldardyń týyndaý qaýpi artyp otyr. Parla­ment­tik komıs-sııanyń tóraǵasy Kaspıı teńizi men Jaıyq ózenin saqtaý máselesi uzaqmer­zimdi ekologııalyq qaýipsiz­diktiń, azamattardyń ómir súrý sapasynyń, sondaı-aq búkil Kaspıı mańy óńiriniń ornyqty damýynyń kepili ekenin tilge tıek etti. Sonymen qatar Ornyqty damý maqsattaryna qol jetkizý jolynda memleket, ǵylym, aza­mat­tyq qoǵam, bıznes pen halyq­­aralyq seriktesterdiń aldaǵy bir­lesken jumysynyń negizgi ba­ǵyt­taryn aıqyndap berdi.

Parlamenttik komıssııanyń otyrysyna Senat pen Májilis depýtattary, Sý resýrstary jáne ırrıgasııa mı-nıstri Nurjan Nurjigitov, Atyraý oblysynyń ákimi Serik Shápkenov, sondaı-aq Aýyl sharýashylyǵy, Ekolo-gııa jáne tabıǵı resýrstar, Ulttyq ekonomıka mınıstrlikteriniń ókilderi qatysty.

Is-sharada BUU Damý baǵdarla­masynyń elimizdegi Turaqty ókili Katarjına Vavernıa, sý resýrstaryn basqarý men klı­mattyń ózgerý máseleleri jónindegi halyqara­lyq sarapshy, Ortalyq Azııa sý re-sýrs­taryn basqarý jáne klımat­tyń ózgerýi jónindegi platforma­nyń úılestirýshisi Bolat Esekın, óńir ákimdikteriniń basshylyǵy, qoǵamdyq jáne halyqaralyq uıymdardyń ókilderi baıandama jasady. Al mem-lekettik organ­dardyń ókilderi men sarapshy­lar aldaǵy birlesken jumysty uıym­dastyrýǵa qatysty usy-nystar men bastamalaryn ortaǵa saldy. Senat tóraǵasy olardyń iske asyrylý barysy qoǵamnyń jáne bar-lyq múddeli taraptyń baqylaýynda bolatynyn aıtty.

M.Áshimbaev óńirdiń belsendi jastarymen kezdesýde jańa Konstıtýsııanyń negizgi qaǵıdattaryna toqtalyp, ony memleketti damytýdyń jáne saıası júıeni jan-jaqty jańǵyrtý­dyń uzaqmerzimdi baǵytyn aıqyndaı-tyn strategııalyq qujat dep atady. Palata spıkeri elimizde júrgizilip jatqan aýqymdy jańǵyrtýlar qazirgi syn-qaterlerge jedel jaýap bere alatyn ıkemdi memlekettik júıe qalyptastyrýǵa múmkindik beretinin aıtty. Sonymen qatar ol jańa Ata zańnyń iske asy­rylýy jastardyń belsendiligine, bilimi men jaýap-kershiligine de baılanysty ekenin aıtyp ótti.

«1 shildeden bastap jańa Ata zań resmı túrde kúshine enedi. Shyn máninde, bul – naǵyz Halyq Konstıtýsııasy. Ol Táýelsizdik, Memlekettilik jáne azamattardyń quqyqtary men múddeleri eń joǵary qundylyq sanala-tyn Ádiletti Qazaqstan qurýdyń jańa kezeńine jol ashty. Búginde júzege asyrylyp jatqan aýqymdy refor-malar men jańartylǵan ınstıtýsıonaldyq ortanyń barlyǵy óskeleń urpaqtyń ıgiligi úshin jasalyp otyr. Jańa Konstıtýsııa jastarǵa zor múmkindikter beredi ári úlken jaýapkershilik júkteıdi. Sondyqtan jas býyn osy reformalardyń tarıhı mańyzyn tereń túsinip, ony júzege asyrýǵa belsendi qatysýy qajet», dedi Se-nat tóraǵasy.

M.Áshimbaev Ádiletti Qazaq­stan qurýda jastardyń belsendi róli erekshe mánge ıe ekenin aıtyp, memleket tarapynan kórseti­lip jatqan qoldaý sharalaryna jáne ulttyń jańa kelbetin qalyptastyratyn qundy-lyqtarǵa da toqtaldy. Onyń aıtýynsha, bul baǵyttaǵy basty baǵdar – Memleket basshy­synyń Abaıdyń «Tolyq adam» ilimine negizdelgen «Adal azamat» tujyrymdamasy. Atal­ǵan tujyrymdamada eńbek­qor­lyq, adaldyq, kásibı bilikti­lik, úzdiksiz bilim alý men otanshyl­dyq ár azamat úshin basty qun­dylyqtar retinde aıqyndalǵan.

Sondaı-aq Senat depýtattary «QazTýrboRemont» JShS ujymymen kezdesip, múmkindigi shekteýli azamattar-dy áleýmettik ońal­týǵa arnalǵan «Almaly» or­ta­lyǵynyń qyzmetimen tanysty.