2010 jyldyń 26 shildesi kúni Almaty qalalyq qarjy polısııasynyń maıory Kenjebaı Jumabekov osy qaladaǵy qoımalardyń birinen Qytaıdan alaıaqtyq jolmen kontrabandalyq taýar ákelgen kásipkerdi tutqyndaıdy. Maıor Kenjebaı Jumabekovke «Qorǵas» beketindegi senimdi adamdar kúdikti taýar ótkenin, onyń ıesi buǵan deıin de talaı ret zań buzýshylyqqa barǵan kásipker áıel ekenin habarlap úlgergen bolatyn.
Qylmys bolǵan orynǵa birneshe adammen kelgen Kenjebaı Jumabekov kúdiktiniń taýarlaryn teksermek bolady. Kókbettikke salynǵan kásipker áıel sol arada polısııa qyzmetkerine qoqan-loqy kórsetip, aýzyna kelgen balaǵatyn aıamaıdy. Ol kásipker áıeldiń jaqtastary men serikteri de qarsylyq kórsetip baǵady. Sol arada tamam jurttyń kózinshe polısııa maıory K.Jumabekovke:
– Sen, maıor, kimmen baılanysyp turǵanyńdy bil. Meniń artymda kimniń turǵanyn bilesiń be?. Endi qyzmetińmen qoshtasa ber, bitti jaqsy bolmaıdy! – dep aıǵaıǵa basady kásipker áıel. Bul sózderdi sol arada bolǵan adamdardyń barlyǵy da estıdi. Al kásipker áıel bolsa polısııa maıoryna aıbat shekken kúıi, baǵynbaı úıine ketip qalady.
Sol kúnniń ertesinde, ıaǵnı, 2010 jyldyń 27 shildesi kúni kásipker áıel óz aıaǵymen Almaty qalalyq qarjy polısııasyna kelip, maıor Kenjebaı Jumabekovke jolyǵady. Ol áıel aldymen polısııa maıoryn joǵaryda aıtqan qorǵaýshysymen qorqytyp-úrkitedi. Onymen qoımaı, osy isti jaýyp tastaýǵa jáne de budan bylaı da maıordyń anaý dókeı sııaqty «kryshasy» bolýǵa usynys jasap, maıorǵa iri kólemde para usynady. Bul áreketinen eshteńe shyqpaǵan soń kásipker óziniń bir top sybaılastarymen birigip, baspasóz máslıhatyn ótkizip, qarjy polısııasynyń qyzmetkeri K.Jumabekovty aıyptap, shý kóteredi. Onyń bul aıtqandaryna senip qalǵan biraz basylymdar, jýrnalıster – Almaty qalalyq qarjy polısııasyn ǵaıbattap, kásipker áıeldi ashyq qoldap, jalǵan habarlar tarata bastaıdy.
Osydan keıin quqyq qorǵaý organdaryna shynaıy shyndyqty shyńyraýdan shyǵarýǵa týra keledi. Almaty qalalyq qarjy polısııasy bastyǵynyń orynbasary Aıdos Ahmadıev 2010 jyldyń 21 qazanynda baspasóz máslıhatyn ótkizip, alaıaqtyqpen aty shyqqan kásipkerdiń búkil qylmysyn jýrnalısterdiń aldynda jaıyp salady. Qarjy polısııasy bastyǵynyń orynbasary A.Muhamedıev alaıaq áıel jalǵan qujat jasap «Qorǵas» beketi kedenine 1,5 mıllıon teńge turatyn stanoktar men qubyrlar ákele jatyrmyn degen jalǵan málimet beredi. Shyn máninde tekseris kezinde anyqtalǵandaı, ol kórsetken zattar emes, 9,3 mıllıon teńge turatyn úı jıhazdary men kópshilik tutynatyn taýarlar alyp ótkenin, sonymen alaıaq kásipker áıeldiń iri kólemde ekonomıkalyq qylmys jasaǵanyn, polısııa maıory Kenjebaı Jumabekov pen onyń qasyndaǵy serikterine de ótirik jala japqanyn, kásipker áıel jalalarynyń esh negizsiz ekenin, sóıtip, prokýrordyń sanksııasy boıynsha 2010 jyldyń 20 qazanynda onyń tutqyndalǵanyn, qazir onyń ústinen qylmystyq is qozǵalǵanyn habarlaıdy.
Sonymen qatar A.Muhamedıev, 2010 jyldyń 27 shildesinde kásipker áıeldiń Almaty qalalyq qarjy polısııasynyń maıory Kenjebaı Jumabekovke onyń qyzmet ornynda para berip jatqan kezinde tutqyndalǵanyn, sol kúnniń ertesinde kásipkerdiń para usynýshy retinde aıyptalyp otyrǵanyn, prokýratýra tarapynan áıeldiń polısııa qyzmetkeri K.Jumabekovke para berip jatqan sátiniń beınetaspaǵa tolyq túsirilip alynǵanyn, onyń bultartpas dálel ekenin qosa málimdedi.
Kásipker 2010 jyldyń 8 qazanynda Rebenchýk bastaǵan advokattarmen baspasóz máslıhatyn ótkizip, qarjy polısııasynyń qyzmetkeri K.Jumabekovtiń odan iri kólemde para alǵysy kelgeni sııaqty jalǵan aqparat taratady. Joǵarydaǵy basylymdar taǵy da «japa shekken-mys» dep, kásipker áıeldi qoldap, Almaty qalalyq qarjy polısııasyn aıyptap, aqparattar taratady. Ol jalǵan aqparatta kásipker polısııa qyzmetkeri K.Jumabekovtiń odan 10 myń AQSh dollary kóleminde para talap etkenin, kásipkerdiń ondaı kólemde aqshasy bolmaǵandyqtan K.Jumabekovke nebary 7 myń AQSh dollaryn bermek bolǵanyn aıtady. Negizinde alaıaq kásipker para berip jatqan jerinde tutqyndalady.
Osy arada taǵy bir nazar aýdaratyn másele «Vremıa» gazetiniń tilshisi Tohnııaz Kúshikovtyń álgi kásipker áıeldiń kontrabandalyq jolmen Qytaıdan taýar ótkizip, ustalǵany týraly habary osydan úsh jyl buryn jarııalanǵan bolatyn. Atap aıtqanda, kásipker basqaratyn onyń «Azamat trevel» kompanııasynyń Qytaıdan zańsyz jolmen eki júk kóligin ótkizgeni, deklarasııada 19 mıllıon 400 myń teńge turatyn asúıi jıhazdary dep jalǵan kórsetip, shyn máninde, basqa taýarlar ótkizip ustalǵany, sońynda «Azamat trevel» kompanııasynyń dırektory iri kólemde, ıaǵnı 5 mıllıon teńge aıyppul tólegeni habarlanǵan.
Minekı, ózderińiz kórip otyrǵandaı, alaıaq bir ǵana kásipkerdiń memleketimizdiń abyroıyna, ekonomıkasyna qanshalyqty zııan keltirip otyrǵanyn, al, áli ashylmaǵan, ashylsa da alaıaq kásipker sııaqtylardyń ózderi oılap tapqan qorǵaýshysy sııaqtylardyń esebinen qanshama jabýly qazan jabýly kúıinde jatqanyn oılaǵanda tóbe shashyńyz tik turady. Elimizdegi keń etek alǵan jemqorlyq, oǵan jol berip otyrǵandardyń túptiń-túbi jazalanatynyna biz senemiz. Almaty qalalyq qarjy polısııasynyń maıory Kenjebaı Jumabekov syndy qyraǵy, óz isine adal, memleketke berilgen azamattardyń qatarlary budan da kóp bolsa, qandaı ádilettilik ornar edi deseńizshi! «Jaqsynyń jaqsylyǵyn aıt, nury tasysyn!» degen dana halqymyzdyń bul qanatty sóziniń astarynda kóp nárse jatyr.
Taıaýda kásipker áıeldiń isine Almaty qalasynyń Medeý aýdandyq soty núkte qoıdy.
Beısen NARYNBAI, jýrnalıst.
Almaty.