2011 jylǵy 24 aqpan, Astana qalasy
Azamattyq áýe kemelerinde qaýipti jýkterdi tasymaldaý jónindegi nusqaýlyqty bekitý týraly
«Qazaqstan Respýblıkasynyń áýe keńistigin paıdalaný jáne avıasııa qyzmeti týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń 2010 jylǵy 15 shildedegi Zańynyń 76-babynyń 5-tarmaǵyna sáıkes, buıyramyn:
1. Qosa berilip otyrǵan Azamattyq áýe kemelerinde qaýipti júkterdi tasymaldaý jónindegi nusqaýlyq bekitilsin.
2. Qazaqstan Respýblıkasy Kólik jáne kommýnıkasııa mınıstrliginiń Azamattyq avıasııa komıteti (R.О́.Ádımolda) osy buıryqtyń Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrligine memlekettik tirkeý úshin usynýdy qamtamasyz etsin.
3. Osy buıryqtyń oryndalýyn baqylaý Qazaqstan Respýblıkasynyń Kólik jáne kommýnıkasııa vıse-mınıstri A.Ǵ.Bekturovqa júktelsin.
4. Osy buıryq alǵash resmı jarııalanǵan kúninen keıin on kúntizbelik kún ótken soń qoldanysqa engiziledi.
Mınıstr Á.QUSAIYNOV.
Qazaqstan Respýblıkasy Kólik jáne kommýnıkasııa mınıstriniń 2011 jylǵy 24 aqpandaǵy № 89 buıryǵymen bekitilgen
Azamattyq áýe kemelerinde qaýipti júkterdi tasymaldaý jónindegi nusqaýlyq
1. Jalpy erejeler
1. Azamattyq áýe kemelerinde qaýipti júkterdi tasymaldaý jónindegi nusqaýlyq (budan ári – Nusqaýlyq) «Qazaqstan Respýblıkasynyń áýe keńistigin paıdalaný jáne avıasııa qyzmeti týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń 2010 jylǵy 15 shildedegi Zańynyń 76-babynyń 5-tarmaǵyna sáıkes ázirlengen.
2. Nusqaýlyq «Halyqaralyq azamattyq avıasııa týraly konvensııany bekitý týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Joǵary Keńesiniń 1992 jyly 2 shildedegi N 1503-HII qaýlysymen bekitilgen Halyqaralyq azamattyq avıasııa týraly Konvensııaǵa 18-Qosymshanyń, Áýe boıynsha qaýipti júkterdi qaýipsiz tasymaldaý jónindegi tehnıkalyq nusqaýlyqtarynda, Doc 9284-AN/905, IKAO (budan ári - Tehnıkalyq nusqaýlyqtar) jáne osy Nusqaýlyqtaǵy talaptar men erejelerdi saqtaý kezinde áýe kemesine jáne onyń ishindegi jolaýshylarǵa qaýip tóndirmeı qaýipti júkterdi tasymaldana alatyn kezdegi ushý qaýipsizdiginiń osyndaı deńgeıin bir mezgilde qamtamasyz etý jáne tasymaldardy jeńildetýge baǵyttalǵan sharttardy belgileıdi.
3. Osy Nusqaýlyqta kelesi termınder men anyqtamalar qoldanylady:
1) bekitý - azamattyq avıasııa salasyndaǵy ýákiletti organ kelesilerge beretin ruqsattama:
- Tehnıkalyq nusqaýlyqtarda jolaýshylar jáne (nemese) júk áýe kemelerinde tasymaldaýǵa tyıym salynǵan dep kórsetilgen jáne ondaı júkter bekitýi bar bolǵan jaǵdaıda tasymaldanýy múmkin degen qaýipti júkterdi tasymaldaýǵa;
2) bosatý - Tehnıkalyq nusqaýlyqtar erejelerindegi bosatýdy kózdeıtin azamattyq avıasııa salasyndaǵy ýákiletti organ beretin bekitýden ózge ruqsattama;
3) qaýipti júkter - Tehnıkalyq nusqaýlyqtardaǵy qaýipti júkter tiziminde kórsetilgen nemese osy Nusqaýlyqqa sáıkes synyptalatyn qorshaǵan ortaǵa nemese múlikke, qaýipsizdikke, densaýlyqqa qaýip tóndirýi múmkin buıymdar nemese zattar;
4) qaýipti júktermen baılanysty oqıǵa - nátıjesinde qandaıda bir adamdy ólimge ákeletin dene jaraqatyn alǵan nemese kúrdeli dene jaraqatyn alǵan nemese múlikke jáne qorshaǵan ortaǵa kúrdeli zaqym ákelgen qaýipti júkterdi tasymaldaýmen baılanysty oqıǵa.
5) qaýipti júktermen baılanysty ınsıdentter - qaýipti júkterdi áýe boıynsha tasymaldaýmen baılanysty, áýe kemesiniń bortynda ǵana emes jáne qaýipti júkterge baılanysty oqıǵa bolyp tabylmaıtyn, býyp-túıý jıyntyqtyń buzylǵanyn kýálandyratyn qubylystarǵa, qandaıda bir adamnyń dene jaraqatyna alyp keletin, múlikke nemese qorshaǵan ortaǵa zaqym keltirýge, órtke, búlinýge, suıyqtyq nemese radıasııanyń tógilýine soqtyqtyratyn ınsıdent. Sondaı-aq, áýe kemesine nemese onyń bortyndaǵy adamdarǵa qaýip tóndiretin, qaýipti júkterdi tasymaldaýmen baılanysty kez-kelgen oqıǵa qaýipti júktermen baılanysty ınsıdent retinde qaralýy múmkin;
6) kúrdeli avıasııalyq ınsıdent - áýe kemesin paıdalanyp ushýdy oryndaý nıetimen baılanysty, avıasııalyq oqıǵanyń bolýyna joǵary múmkindik orny bolǵan mán-jaıyn kórsetetin ınsıdent;
7) Tehnıkalyq nusqaýlyqtar - Halyqaralyq azamattyq avıasııa uıymynyń (IKAO) Keńesi belgilegen rásimderge sáıkes bekitiletin jáne kezeń-kezeńmen shyǵarylatyn, áýe boıynsha qaýipti júkterdi qaýipsiz tasymaldaý jónindegi tehnıkalyq nusqaýlyqtar;
- Tehnıkalyq nusqaýlyqtarda qamtylǵan basqa maqsattar úshin;
4. Tehnıkalyq nusqaýlyqtar tizbesinde kórsetilip toptastyrylǵan adam densaýlyǵy men múlik pen qorshaǵan ortaǵa qaýip tóndiretin qaýipti nárseler men zattar (budan ári - qaýipti júkter) Tehnıkalyq nusqaýlyqtardyń talaptaryna sáıkes áýe kemelerimen tasymaldanady.
5. Azamattyq avıasııa salasynyń ýákiletti organy bekitetin, áýe kemesin paıdalaný erejeleriniń jáne ushýǵa jaramdylyq talaptaryna sáıkes áýe kemesiniń bortynda qajetti qaýipti júkter osy Nusqaýlyq talaptaryna taratylmaıdy.
6. Áýe kemesiniń ushýǵa jaramdylyǵyn qalpyna keltirý úshin aýystyrýǵa arnalǵan nemese áýe kemesinen sol maqsatpen alynǵan qaýipti dep toptastyrylatyn buıymdar jáne zattar áýe kemesiniń bortynda Tehnıkalyq nusqaýlyqtardyń jáne osy Nusqaýlyqtyń talaptaryna sáıkes tasymaldanady.
7. Qaýiptilik deńgeıi boıynsha qaýipti júkter Tehnıkalyq nusqaýlyqtarǵa sáıkes toptastyrylady.
8. Tasymaldaýǵa Normatıvtik quqyqtyq aktiler tiziliminde 2011 jylǵy 14 naýryzda 6805 nómirimen tirkelgen (Qazaqstan Respýblıkasy Kólik jáne kommýnıkasııa mınıstriniń 2011 jylǵy 18 aqpandaǵy № 79 buıryǵymen bekitilgen) Azamattyq áýe kemelerimen tasymaldaýǵa arnalǵan qaýipti júkterdiń tizbesinde (budan ári - Tizbe) jáne Tehnıkalyq nusqaýlyqtarda atalǵan qaýipti júkter qabyldanady.
9. Synyptandyrylmaǵan, tańbalanýy, qaýiptik belgileri jáne (nemese) býyp-túıilýi Tehnıkalyq nusqaýlyqtar talaptaryna sáıkes kelmeıtin qaýipti júkter áýe kemelerimen tasymaldaý úshin qabyldanbaıdy.
10. Shet eldik avıakompanııalar qaýipti júkterdi tasymaldaýyn azamattyq avıasııa salasynyń ýákiletti organy beretin arnaıy ruqsattama sharttaryna sáıkes jáne onyń negizinde júzege asyrady.
11. Áýe kemesin paıdalanýshy qaýipti júkterdi áýe boıynsha tasymaldaýǵa qatysty qujattardyń úsh aıdan kem emes merzimge nemese tıisti memlekettermen kórsetilgen, qaýipti júkterdi tasymaldaý reısteri oryndalǵannan keıingi basqa kez kelgen merzimde qujattardyń saqtalýyn qamtamasyz etedi.
12. Kelesi qujattardyń saqtalýy qajet:
1) qaýipti júkterdi tasymaldaý qujaty;
2) qabyldaýdyń baqylaý paraǵy;
3) áýe kemesiniń komandırine jazbasha aqparat.
2. Qaýipti júkterdi áýe kemelerimen tasymaldaýǵa, saraptaýǵa, býyp-túıýge jáne júktik jóneltýge qatysatyn personalǵa qoıylatyn talaptar
13. Tehnıkalyq nusqaýlyqtarda kórsetilgen paıdalanýshy, júkjiberýshi (júkjóneltýshi) jáne basqa da adamdardy qosa alǵandaǵy qaýipti júkterdi áýe kemelerimen tasymaldaýǵa, saraptaýǵa, toptastyrýǵa jáne býyp-túıýge qatysatyn personal, kýálándyrylǵan avıasııalyq oqý oryndarynda (ortalyqtarynda) azamattyq avıasııa salasyndaǵy ýákiletti organymen bekitilgen arnaıy baǵdarlamalar boıynsha bastaýysh jáne kezeń-kezeńmen daıyndyqtar túrlerinen ótedi.
Baǵdarlamalar Tehnıkalyq nusqaýlyqtar jáne Áýe kemelerindegi qaýipti júkke baılanysty ınsıdent bolǵanda avarııalyq jaǵdaılardaǵy is-qımyl tártibi týraly nusqaýlyq (Doc 9481 AN/928, IKAO) talaptaryna sáıkes ázirlenedi jáne jańartylady.
14. Belgilengen tártippen daıyndyqtan ótken personalda avıasııalyq oqý oryndary (ortalyqtary) beretin sertıfıkaty (kýáligi) bolýy qajet. Sertıfıkattyń (kýáliktiń) jaramdylyq merzimi 2 jyldy quraıdy.
Personaldy daıarlaý týraly málimet sońǵy daıyndyqtan ótýdiń aıaqtalý ýaqytynan bastap 3 jyl boıy saqtalýy qajet jáne azamattyq avıasııa salasyndaǵy ýákiletti organyna onyń suratýy boıynsha beriledi.
3. Azamattyq áýe kemelerimen qaýipti júkterdi tasymaldaý kezindegi shekteýler
15. Tehnıkalyq nusqaýlyqtarda jáne osy nusqaýlyqta kórsetilgennen tys jaǵdaılarda qaýpti júkterdi áýe kemelerimen tasymaldaýǵa tyıym salynady.
16. Tehnıkalyq nusqaýlyqtarda ádettegi jaǵdaıda áýe kemesimen tasymaldaýǵa tyıym salynǵan retinde kórsetilgen qaýipti júkterdi jáne osy Nusqaýlyqtyń 54-tarmaǵyna sáıkes bosatýdyń nemese memlekettik jóneltýshi bergen bosatýǵa (ruqsatqa) sáıkes qaýipti júkterdi tasymaldaý múmkindigi týraly tehnıkalyq nusqaýlyqtarda kórsetilýi týraly nusqaýy bolmaǵan kezde juqpaly janýarlardy áýe kemesimen tasymaldaýǵa tyıym salynady.
17. Ár túrli jaǵdaılarda áýe kemelerimen tasymaldaý úshin tyıym salynǵan dep Tehnıkalyq nusqaýlyqtarda kórsetilgen árbir túrdegi áýe kemelerimen qaýipti júkterdi tasymaldaýǵa tyıym salynady.
4. Qaýipti júkterdi býyp-túıýge qoıylatyn talaptar
18. Qaýipti júkter osy Nusqaýlyqqa jáne Tehnıkalyq nusqaýlyqtarǵa sáıkes býyp-túıiletin jınaqtarda (ishindegi zatty ustap turýdy qamtamasyz etýge qajetti ydys nemese ózge komponentter men materıaldar) býyp túıiledi jáne tasymaldanady.
19. Býyp-túıý jıyntyqtaryna qoıylatyn talaptar Tehnıkalyq nusqaýlyqtarda kórsetilgen.
20. Býyp-túıý jınaqtary Tehnıkalyq nusqaýlyqtarǵa sáıkes synaqtan ótedi.
21. Suıyq qaýipti júkterdi tasymaldaý úshin Tehnıkalyq nusqaýlyqtarda kórsetilgen qysym mánine tózimdi bolyp keletin býyp-túıý jıyntyqtary paıdalanylady.
22. Býyp-túıý jıyntyqtary qaýipti júkpen qaterli is-qımylǵa túspeıtin arnaıy qattamalarmen jáne sińirip alatyn materıaldarmen qorǵalady jáne jabdyqtalady.
23. Býyp-túıý jıyntyǵy, ony tat basýdyń nemese basqa da zaqymdanýdyń bolmaýyn anyqtaıtyn tekserýden ótpeıinshe qaıtadan paıdalanylmaıdy.
24. Eger bos tazartylmaǵan býyp-túıý jınaqtary qaýip tóndiretin bolsa, onda olar tóndiretin qaýiptiń deńgeıine qaraı tyǵyz jabylady jáne óńdeledi.
25. Júk ornynyń (áýe kemesinde tasymaldanýǵa daıyndalǵan býyp-túıilgen jınaǵy jáne onyń ishindegi zat) syrtqy jaǵynda qorshaǵan ortaǵa zalalyn tıgizetin qaýipti zattardyń mólsherinde bolýyna jol berilmeıdi.
5. Qaýiptilik belgileriniń tańbalaryn salýǵa qoıylatyn talaptar
26. Tehnıkalyq nusqaýlyqtarǵa sáıkes qaýipti júktiń júk orny qaýiptik belgilermen tańbalanady.
27. Tehnıkalyq nusqaýlyqtarǵa sáıkes qaýipti júktiń júk orny onyń ishindegi zattyń tıep jóneltý ataýyn jáne nómirin kórsetip tańbalanady.
28. Býyp-túıý jıyntyǵy Tehnıkalyq nusqaýlyqtardyń talaptaryna sáıkes ázirlenedi jáne tańbalanady. Býyp-túıý jıyntyǵy, eger ol Tehnıkalyq nusqaýlyqtardyń býyp-túıýge baılanysty talaptaryna sáıkes kelmeıtin bolsa, tehnıkalyq talaptardyń kórsetilýimen tańbalanyp jabdyqtalmaıdy.
6. Júk jóneltýshige qoıylatyn talaptar
29. Júk jóneltýshi qaýipti júkterdi anyqtap, áýe kemesimen tıisti túrde tasymaldaý úshin daıyndaıdy (paıdalanýshynyń bir júk jóneltýshiden bir mezgilde jáne bir mekenjaıǵa, bir partııaǵa qosylǵan jáne bir júk alýshyǵa, bir jetkizý pýnktine qabyldanǵan qaýipti júgi bar bir nemese birneshe júk orny).
Áýe kemesimen tasymaldaý úshin qaýipti júktiń júk ornyn nemese syrtqy oramyn (oram bir nemese birneshe júk ornyn biriktiredi jáne paketteýdiń quraly bolyp tabylmaıdy) usynýdyń aldynda júk jóneltýshi qaýipti júktiń áýe kemesimen tasymaldanýyna tyıym salynbaǵanyna, jiktelgenine, býyp-túıilgenine, tańbalanǵanyna, qaýiptilik belgilerimen jabdyqtalǵanyna jáne júk jóneltýshiniń osy Nusqaýlyqqa jáne Tehnıkalyq nusqaýlyqtardyń talaptaryna sáıkes rásimdelgen qaýipti júktiń ilespe deklarasııasynyń (qaýipti júkti tasymaldaý qujaty) bolýyna kóz jetkizedi.
30. Áýe kemesimen tasymaldaý úshin qaýipti júkti usynatyn tulǵa, Tehnıkalyq nusqaýlyqtarda kórsetilgen jaǵdaılardan basqa, júk jóneltýshi Tehnıkalyq nusqaýlyqtarda kózdelgen aqparaty bar qaýipti júkke deklarasııa qurastyrady, qol qoıady jáne paıdalanýshyǵa tapsyrady.
31. Júk qujattamasynda áýe kemesimen tasymaldanýǵa usynylǵan qaýipti júktiń júk jóneltýshiniń ataýlaryna sáıkes tolyq deńgeıde, dál jiktelgen, býyp-túıilgen, tańbalanǵan, qaýiptilik belgilermen jabdyqtalǵan, sondaı-aq osy Nusqaýlyqtyń jáne Tehnıkalyq nusqaýlyqtardyń talaptaryn saqtaı otyryp áýe kemesimen tasymaldaýǵa daıyn qalypta ekeni týraly málimet beretin, qaýipti júkke júk jóneltýshiniń deklarasııasy týraly aqparat bolady.
7. Paıdalanýshyǵa qoıylatyn talaptar
32. Paıdalanýshy áýe kemesimen tasymaldaýǵa qaýipti júkterdi kelesi jaǵdaılarda tasymaldaýǵa qabyldamaıdy:
1) eger qaýipti júkterge, Tehnıkalyq nusqaýlyqtarda osyndaı qujattardyń bolýy talap etilmeıdi dep kórsetilgen jaǵdaılardy qospaǵanda, júk jóneltýshiniń deklarasııasy bolmasa;
2) Tehnıkalyq nusqaýlyqtarda belgilengen tártipke sáıkes júk ornyn syrtqy oramasyz nemese qaýipti júk tıelgen konteınerin tekserýden ótkizbeı;
3) eger býyp-túıý jıyntyqtary áýe kemesimen qaýipti júkti tasymaldaýdyń qalypty jaǵdaılarynda olardyń búlinýinen, qaýipti júktiń aǵyp ketýinen saqtaıtyn jáne syrtqy oram ishinde jyljýyna, oryn aýystyrýyna baqylaý jasaýdy qamtamasyz etetin qabattarmen qorǵalmasa jáne jabdyqtalmasa;
33. Áýe kemesiniń bortyna qaýipti júkterdiń oramdaryn jáne radıoaktıvti materıaldarmen júk konteınerlerdi tıeý jáne olardy ornalastyrý Tehnıkalyq nusqaýlyqtarǵa sáıkes júzege asyrylady. Radıoaktıvti materıaldarǵa arnalǵan býyp-túıý jınaqtaryna qoıylatyn talaptar Tehnıkalyq nusqaýlyqtardyń 2-bóliminde qamtylǵan.
34. Qaýipti júktermen júk oryndary, qaýipti júk materıaldary salynǵan syrtqy oramdary jáne júk konteınerleri (kez kelgen tıpti júk konteıneri, avıasııalyq konteıner, tory bar avıasııalyq astaý, qorǵanysh qalpaǵynyń ústindegi tory bar avıasııalyq astaý) radıoaktıvti materıaldarmen áýe kemesiniń bortyna nemese qaýipti júkti paketteý quralyna jetkizilmes buryn aǵyp ketýiniń nemese búlinýiniń bolmaýy jaǵynan tekseriledi.
Aǵyp ketý oryn alǵan jáne búlingen júk oryndary, syrtqy oramdar jáne júk konteınerleri áýe kemesiniń bortyna tıeýge jiberilmeıdi.
35. Qaýipti júkterdi paketteý quraly, olarda ornalasqan qaýipti júktiń aǵyp ketýin nemese búlinýiniń joqtyǵyn anyqtaıtyn tekserýden ótpegenshe áýe kemesiniń bortyna tıeýge jiberilmeıdi.
36. Áýe kemesiniń bortyna tıelgen qaýipti júktiń júk orny zaqymdalǵan nemese aǵyp ketýi baıqalǵan bolsa, paıdalanýshy tıeýdi júrgizip jatqan jóneltýshiniń nemese uıymnyń áýe kemesi bortynan osyndaı júktiń túsirilýine barlyq sharalardy qabyldaıdy.
37. Qaýipti júktermen syrtqy oramdary, radıoaktıvti materıaldarmen konteınerler qoıylǵan júk oryndary áýe kemesinen nemese qaýipti júkterdi paketteý quralynan túsirilgen kezde búliný nemese aǵyp ketý jaǵynan tekseriledi.
Búliný nemese aǵyp ketý sıpattary baıqalǵan bolsa áýe kemesiniń bortyndaǵy atalǵan qaýipti júkter nemese qaýipti júkterdi paketteý quraly ornalastyrylǵan aımaqtary zaqymdalýyn nemese bylǵanýyn anyqtaý maqsatynda tekseriledi.
38. Tehnıkalyq nusqaýlyqtarda kózdelgen jaǵdaılardan basqa, qaýipti júkter áýe kemesiniń jolaýshylar salonynda nemese áýe kemesiniń ekıpaj kabınasynda tasymaldanbaıdy.
39. Áýe kemesi bortynda qaýipti júkterdiń aǵyp ketýi nemese búlinýi nátıjesinde bolǵan qaýipti lastanýlar dereý joıylady.
40. Radıoaktıvti materıaldarmen lastanǵan áýe kemesi kez kelgen jetkilikti jazyqta radıasııa deńgeıi nemese bekitilmegen lastaný deńgeıi Tehnıkalyq nusqaýlyqtarda kórsetilgen mánderden tómen bolmaıynsha paıdalanýdan shuǵyl túsiriledi.
41. Bir-birimen qaýipti áreketke túsýi múmkin qaýipti júk qoıylǵan júk oryndary áýe kemesi bortynda qatar nemese aǵyp ketý jaǵdaıynda ózara áreketke túsýlerine ákelip soǵatyn qalypta ornalastyrylmaıdy.
42. Áýe kemesi bortynda ýly nemese ınfeksııalyq zattarmen júk oryndary Tehnıkalyq nusqaýlyqtarǵa sáıkes ornalastyrylady.
43. Radıoaktıvti materıaldarmen júk oryndary áýe kemesiniń bortynda adamdardan, janýarlardan nemese shyǵarylmaǵan fotoplenkadan bólek, Tehnıkalyq nusqaýlyqtardyń talaptaryna sáıkes ornalastyrylady.
44. Eger qaýipti júkter áýe kemesiniń bortyna osy Nusqaýlyqqa sáıkes ornalastyrylǵan bolsa, paıdalanýshy qaýipti júkterdiń búlinýden saqtalýyn qamtamasyz etedi.
Qaýipti júk áýe kemesiniń bortynda onyń ushý barysynda qozǵalyp ketýin boldyrmaıtyndaı etip bekitiledi.
45. «Tek júk áýe kemesimen» degen belgisi bar qaýipti júk áýe kemesiniń bortynda, áýe kemesiniń ekıpaj múshesi nemese basqa da ýákiletti tulǵa qaýipti júkti qarap otyrýǵa múmkinshilik beretindeı bolyp, qajet bolǵan jaǵdaıda Tehnıkalyq nusqaýlyqtarda kórsetilgen jaǵdaılardan basqa ushý kezinde olardy basqa júkterden bóle alatyndaı bolyp ornalastyrylady.
8. Qaýipti júk jóninde aqparat usyný
46. Tehnıkalyq nusqaýlyqtarda kórsetilgen asa qaýipti júkti áýe kemesimen tasymaldaý úshin qabyldaýdy paıdalanýshy júk jóneltýshimen jóneltý jáne júk qabyldaýshymen asa qaýipti júkti qabyldaýǵa daıyndyǵy týraly rastaýdy alǵannan keıin, sondaı-aq áýe kemesiniń ushý baǵyty boıynsha barlyq áýejaılardyń erekshe qaýipti júkti qabyldaý jáne óńdeýdiń daıyndyǵy týraly rastaýdy alǵannan keıin júzege asyrady.
47. Áýe kemesiniń qaýipti júkpen ushýy aldynda, paıdalanýshy nemese júk jáne poshtaǵa qyzmet kórsetýdi qamtamasyz etý boıynsha áýejaılyq qyzmetti júzege asyratyn zańdy tulǵa (áýejaıda júkti jerdegi óńdeý boıynsha agent) qaýipti júkti áýe kemesine tıegenge deıin áýe kemesiniń komandırine Tehnıkalyq nusqaýlyqtarǵa sáıkes qaýipti júk týraly jazbasha aqparat beredi. Áýe kemesi komandırine usynatyn aqparat mynalardy qamtıdy:
1) avıajúk ilespe qaǵazynyń nómiri (eger ol berilgen bolsa);
2) Tehnıkalyq nusqaýlyqtarda kórsetilgendeı tıisti jóneltim ataýymen, qajettiligine qaraı tehnıkalyq ataýmen jáne BUU tizimi boıynsha nómirimen;
3) synyby men sanaty, sondaı-aq sáıkes kelý 1-toby synyby bolǵan jaǵdaıda sandyq mánin kórsete otyryp, qosymsha qaýiptilik qoıylǵan belgilerine sáıkes keletin qosymsha qaýiptiligi;
4) qaýipti júkterdi tasymaldaý qujatynda kórsetilgen býyp túıý tobyn;
5) júk orny, sany jáne olardy tıegennen keıingi ornalasqan naqty jeri;
6) netto sany nemese eger qoldanylatyn bolsa, radıoaktıvtik materıaldardan nemese qaýipti júkti tasymaldaý qujatynda netto sany men brýtto salmaǵyn kórsetý talap etilmeıtin qaýipti júkterden basqa árbir júk ornynyń brýtto salmaǵy;
7) radıoaktıvti materıaldar úshin - júk orny, syrtqy býyp túıýlerdiń nemese júk konteınerleriniń sany, solardyń sanaty, kólik ındeksi (eger talap etilse) jáne olardyń tıelgennen keıingi naqty ornalasqan orny;
8) osy júk orny tek júk áýe kemesimen tasymaldanýy tıistiligi týraly nusqaý;
9) júk ornynyń túsirilýine tıisti áýeaılaq;
10) bul qaýipti júkterdiń osy memleketten berilgen bosatýyna sáıkes tasymaldanatyny týraly nusqaý;
11) ushý barysynda áýe kemesiniń bortynda avarııalyq jaǵdaı týǵan jaǵdaıda paıdalanýshy (tasymaldaýshy), jóneltý jáne taǵaıyndalǵan áýejaılar áýe kemesiniń bortyndaǵy qaýipti júk týraly aqparat ala alatyn júk jóneltýshiniń telefon nómiri.
48. Qaýipti júk tıelgen áýe kemesiniń ushýy aldynda paıdalanýshy taǵaıyndalǵan áýejaıǵa áýe kemesiniń bortyndaǵy qaýipti júk týraly aqparat beredi.
49. Paıdalanýshynyń ushýlardy oryndaý jónindegi basshylyǵynda áýe kemesiniń ushý ekıpajymen qaýipti júkti tasymaldaýdy oryndaý úshin jáne qaýipti júk tıelgen áýe kemesiniń bortynda avarııalyq jaǵdaı týǵan kezdegi áreketteri týraly qajetti aqparaty bolady.
50. Áýejaılar ákimshiligi, paıdalanýshylar, júk jóneltýshiler jáne basqa uıymdar óz personalyna qaýipti júkterdi tasymaldaýmen baılanysty óz tapsyrmalaryn oryndaý úshin qajetti aqparatty usynady jáne qaýipti júkpen avarııalyq jaǵdaı paıda bolǵandaǵy áreketteri týraly nusqaýlar beredi. Qajetti aqparat rásimimen birge Tehnıkalyq nusqaýlyqtarǵa jáne Áýe kemelerindegi qaýipti júkke baılanysty ınsıdent bolǵanda avarııalyq jaǵdaılardaǵy is-qımyl tártibi týraly nusqaýlyqqa sáıkes ázirlenedi.
51. Qaýipti júk tıelgen áýe kemesiniń bortynda ushý barysynda avarııalyq jaǵdaı paıda bolsa, áýe kemesiniń komandıri Tehnıkalyq nusqaýlyqtarǵa jáne Áýe kemelerindegi qaýipti júkke baılanysty ınsıdent bolǵanda avarııalyq jaǵdaılardaǵy is-qımyl tártibi týraly nusqaýlyqqa sáıkes bul týraly osy aqparatty áýe kemesiniń qoný áýejaıyna berý maqsatynda, áýe qozǵalysyna qyzmet etý organyna habarlaýy qajet.
52. Qaýipti júk tıelgen áýe kemesiniń bortynda avıasııalyq oqıǵa nemese kúrdeli avıasııalyq ınsıdent bolǵan jaǵdaıda paıdalanýshy aldyn-ala, avarııalyq-qutqarý jumystary bastalǵanǵa deıin áýe kemesi bortyndaǵy qaýipti júk týraly málimetti avıasııalyq oqıǵa nemese kúrdeli avıasııalyq ınsıdentke baılanysty jumyldyrylǵan avarııalyq qyzmetterge beredi. Paıdalanýshy avıasııalyq oqıǵa nemese kúrdeli avıasııalyq ınsıdent bolǵan memlekettiń jáne paıdalanýshy memlekettiń azamattyq avıasııa salasyndaǵy tıisti ýákiletti organdaryna 24 saǵat ishinde málimet beredi.
53. Kúrdeli avıasııalyq ınsıdent bolǵan jaǵdaıda qaýipti júk tıelgen áýe kemesiniń paıdalanýshysy aldyn-ala suraý salý boıynsha avarııalyq-qutqarý jumystary bastalǵanǵa deıin kúrdeli avıasııalyq ınsıdentke baılanysty jumyldyrylǵan avarııalyq qyzmetterge jáne avıasııalyq kúrdeli ınsıdent bolǵan memlekettiń azamattyq avıasııa salasyndaǵy tıisti ýákiletti organyna áýe kemesiniń bortyndaǵy qaýipti júkter týraly málimetterdi beredi.
9. Azamattyq áýe kemelerimen qaýipti júkterdi tasymaldaýǵa tyıym salýdan bosatýǵa qoıylatyn talaptar
54. Azamattyq avıasııa salasyndaǵy ýákiletti organ Tehnıkalyq nusqaýlyqtarǵa sáıkes, erekshe jaǵdaılarda azamattyq áýe kemelerimen qaýipti júkterdi tasymaldaýǵa tyıym salýdan bosatý usynady:
azamattyq áýe kemelerimen tasymaldaýǵa tyıym salynǵan qaýipti júkterdi basqa kóliktik quraldarmen tasymaldaý múmkinshiligi bolmaıtyn jaǵdaıda jáne (nemese),
qaýipti júkterdi jedel tasymaldaý tótenshe jaǵdaılarmen baılanysty qajettiligi bolǵanda.
Tótenshe jaǵdaılarmen baılanysty qaýipti júkterdi tasymaldaý qajettiligine sebep bolatyn jaǵdaılar:
1) gýmanıtarlyq jáne ekologııalyq kómek kórsetý;
2) epıdemııa;
3) ulttyq jáne halyqaralyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý maqsaty;
4) adamdardy qutqarý (avarııalyq-qutqarý jumystary);
5) taǵaıyndalǵan jerge júkti (júkterdi) kóliktiń balama túrlerimen jetkizý múmkinshiligi bolmaǵanda.
55. Qaýipti júkterdi tasymaldaýǵa bosatý alý úshin paıdalanýshy azamattyq avıasııa salasyndaǵy ýákiletti organǵa kelesi qujattardy usynady:
1) áýe boıynsha buıymdardy nemese zattardy tasymaldaý qajettiligine negizdeme;
2) Tehnıkalyq nusqaýlyqtarda kózdelgen deńgeıge tasymaldaý kezinde qaýipsizdik deńgeıi qamtamasyz etiletini kórsetilgen negizdeme;
3) Barlyq naqtylanǵan tehnıkalyq málimetterimen júktiń ataýy, synyptyǵy jáne BUU tizimi boıynsha nómiri;
4) usynylatyn býyp-túıý jıyntyǵy;
5) tasymaldanatyn júktiń oryn sany;
6) óńdeý túrleri jáne avarııalyq jaǵdaılardaǵy is-áreketter;
7) júk jiberýshi men júk alýshynyń ataýlary men mekenjaıylary;
8) jóneltý, tranzıttik, taǵaıyndalǵan áýejaılary jáne boljamdanǵan tasymaldaý merzimderi;
9) áýe kemesiniń ushý jospary.
56. Azamattyq avıasııa salasyndaǵy ýákiletti organymen beriletin bosatýda kelesi málimetter mazmundalady:
1) qaýipti júktiń BUU tizimi boıynsha nómiri, tıisti jóneltilý ataýy jáne synyptaýy;
2) býyp-túıý jıyntyǵy jáne qoldanylatyn sany;
3) osy Nusqaýlyqtyń 55-tarmaǵyndaǵy 6), 7), 8), tarmaqshalarynda atalǵan aqparat;
4) qaýipti júkterdi tıeýge/túsirýge qatysty talaptar, Qazaqstan Respýblıkasy aýmaǵyna qondyrylmaı oryndalatyn reısterdi esepke almaǵanda;
5) bosatýdyń qoldanylý merzimi (bosatýdy berý merziminen bastap bir aıdan aspaıdy).
Bosatý azamattyq avıasııa salasyndaǵy ýákiletti organymen bekitiledi jáne bir danasy tıisti paıdalanýshyǵa usynylady.
57. Bosatýdy berý tek júk tasymaldaıtyn áýe kemelerinde qaýipti júkterdi tasymaldaýǵa ǵana kózdeledi.
Jolaýshylar áýe kemelerinde bosatý bolǵan jaǵdaıda qaýipti júkterdi tasymaldaý jolaýshylarsyz oryndalady.
10. Áýe kemesimen qaýipti júk tasymaldaýmen baılanysty avıasııalyq oqıǵa jáne kúrdeli avıasııalyq ınsıdentter týraly esep berý
58. Áýe kemesimen qaýipti júk tasymaldaýmen baılanysty avıasııalyq oqıǵa nemese kúrdeli avıasııalyq ınsıdentterdiń aldyn alý maqsatynda, azamattyq avıasııa salasyndaǵy ýákiletti organ olardy zertteýge qatysady jáne qaýipti júkterdi tasymaldaý kezinde bolǵan avıasııalyq oqıǵa jáne kúrdeli avıasııalyq ınsıdentter týraly aqparat jınaqtaýdy júrgizedi:
1) tikeleı Qazaqstan Respýblıkasy aýmaǵynda;
2) Qazaqstan Respýblıkasyna basqa memleketten nemese basqa memleketke Qazaqstan Respýblıkasynan tasymaldaǵan jaǵdaıda.
59. Áýe kemesimen qaýipti júk tasymaldaýmen baılanysty avıasııalyq oqıǵalar jáne kúrdeli avıasııalyq ınsıdentter boıynsha esepter qurastyrylady.
60. Azamattyq avıasııa salasyndaǵy ýákiletti organ áýe kemesiniń bortynda deklarasııalanǵan nemese qate deklarasııalanǵan qaýipti júkterdi tasymaldaý derekterin tekserýdi júrgizedi jáne aqparat jınaıdy.
11. Qaýipti júkterdi tasymaldaýdaǵy qaýipsizdik tehnıkasy jáne sanıtarlyq gıgıena boıynsha qoıylatyn talaptar
61. Qaýipti júktermen jumysqa, aldyn ala medısınalyq tekserýden jáne qaýipti júkterdi tıeý jáne túsirý kezinde qaýipsizdik tehnıkasy boıynsha nusqaýlyqtan ótken adamdar jiberiledi.
62. Qaýipti júktermen jumysqa densaýlyǵy boıynsha shekteýler bar adamdar, 18 jasqa deıingi jasóspirimder, júkti áıelder jáne omyraýdaǵy balasy bar áıelder jiberilmeıdi.
63. Áýe kemesiniń ekıpajy jáne qaýipti júktermen jumys isteıtin adamdar qorǵanys, zalalsyzdandarý, ındıkasııa quraldarymen (tasymaldanatyn júktiń túrine baılanysty) qamtamasyz etiledi, sonymen qatar olardy paıdalaný erejelerine úıretiledi. Atalǵan jumys kezinde qoldanylatyn jeke qorǵanys, ındıkasııa jáne zalasyzdandyrý quraldaryn júkti jóneltýshi qamtamasyz etedi. Qorǵanys quraldarsyz jumys isteýge ruqsat etilmeıdi.
64. Qaýipti júktermen jumys isteý kezinde tamaq jeýge, ishýge, shylym shegýge, sonymen qatar jumys isteý aýmaǵynda arnaıy kıimsiz bolýǵa ruqsat etilmeıdi. Jeke gıgıena erejelerin qatań saqtaý qajet.
65. Sýmen ózara áreketke túsý nátıjesinde jalyndaıtyn qaýipti júkterdi jańbyr kezinde, sonymen qatar nóser kezinde kez kelgen órt qaýpi bar qaýipti júkterdi tıeýdi jáne túsirýdi júrgizý ruqsat etilmeıdi.
66. Qaýipti júkterdi tıeý, túsirýdi júrgizýge dvıgatelder jumys istep turǵan kezde, áýe kemesine janar-jaǵarmaı materıaldaryn quıǵan kezde, sonymen qatar tehnıkalyq qyzmet kórsetý kezinde ruqsat etilmeıdi.
67. Qaýipti júkterdi tasymaldaıtyn áýe kemeleri, qamtylǵan órtke qarsy qural-jabdyqtarynan ózge, júk jóneltýshilerden usynylǵan órt sóndirýdiń qosymsha quraldarymen jabdyqtalady.
Buıryq Qazaqstan Respýblıkasynyń Ádilet mınıstrliginde 2011 jylǵy 16 naýryzda Normatıvtik quqyqtyq kesimderdi memlekettik tirkeýdiń tizilimine №6822 bolyp engizildi.