Saıt, sýaıt jáne Sokrat

Saıt betinde sońǵy kezde «domalaq» aryz kóbeıip tur. Ol, ásirese, ákimder men olardyń komandasy aýysqan kezde «qu­tyryp» ketedi. Attandaǵan «av­torlarynyń» kim ekeni de belgili. О́ıtkeni, bir kezderi shapshyp sóılep, shashyp jegen «qasqalar» men «jaısańdar» oryntaǵynan aıyrylǵan soń kináni ózininen izdemeı, jańa kelgen jas ákimnen kórip, saıt arqyly «saıraı» bas­taıdy. Olaryna «poema», «bal­lada», «oda» dep «oqyraı­typ» at qoıyp, aıdar taǵýdan da uıalmaıdy. «Úrıt, soq!» dep, alaqandaryn ysqylap otyrǵan saıt ıelerine keregi de osy. «Qandy basyń beri tart!» dep avtorsyz, aıǵaqsyz, meken-jaısyz «balladasymaq­tar­dy» aıyzda­ry qana jarııalaıdy. Al óńirde istelip jatqan ıgi isterdi kórse de kórmegen, estise de estimegen bolady. Baıaǵyda bireý Sokratqa kelip: – Dosyńnyń sen týraly ne degenin bilesiń be? – depti. – Já, – deıdi sonda Sokrat, – ma­ǵan aıtpaǵyńdy otyz tisińnen shyǵarmaı turyp áýeli úsh elekten ótkizip al. – Úsh elekten deısiń be? – dep tańdanady álgi. – Iá, bireýge birdeńe aıtpaq buryn ony úsh elekten ótkizip alý kerek. Eń birinshi elektiń aty – shyndyq. Mysaly, seni osy araǵa dedektetip ákelgen sózińniń shyn ekenine senimdisiń be? – Joq, men ony bireýden estip em. – О́te jaqsy. Iаǵnı, sen onyń shyn ba, jalǵan ba, qaısysy ekenine kóziń anyq jetpeıdi. Endi ekinshi elek – adamgershilik elegine salyp kóreıik. Sen maǵan dosym týraly jaqsy birdeńe aıtpaqpysyń. – Joq, kerisinshe. – Demek, – deıdi Sokrat, – sen ol týraly jaman birdeńe aıtqaly keldiń jáne onyń shyn ekenine óziń de kúmándisiń. Al endi úshinshi elekpen, ıaǵnı sol sózdiń maǵan paıdasy bar ma, joq pa, sony ekshep kórelik. Onyń mánisi tipti qarapaıym: seniń jetkizgeli otyrǵan sózińdi meniń estýim mindetti me, joq pa? – Joq, asa mindetti emes. – Demek, – dep qorytyn­dylaıdy Sokrat, – sen maǵan aıt­qaly alyp-ushyp kelgendegi só­ziń­de shyndyq ta, adamgershilik te jáne mysqaldaı paıda da joq. Endeshe, sonsha jerden nemenege áýre bolyp keldiń?!. El ishinen, aǵaıyn arasynan, basshylar men qosshylar orta­synan «ıntrıga» izdegen saıt ıeleri men oblystardaǵy isker ákimderge jala japqan sýaıttar osy mysaldan ǵıb­rat alsa ǵoı, shirkin! Biraq, áı, qaı­dam, saıtqa sýaıttar men saýat­syzdar «jaz­ǵysh» bolǵan ýaqytta kimge ne dep ýáj aıtýǵa bolady!!.  Kósemáli SÁTTIBAIULY. Jambyl oblysy.