Búgin Astanadaǵy Táýelsizdik saraıynda Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń qatysýymen Dúnıejúzi qazaqtarynyń IV quryltaıy saltanatty túrde ashylyp, óz jumysyn bastaıdy.
* * *
QURYLTAI
Quryltaı qutty bolsyn, qandastarym!
Árqashan arman bolǵan, joldastarym!
Bilemiz qıly kúnder, bastan keship,
Qatygez tul taǵdyrdyń arbasqanyn.
Joldaryń shartarapqa aıyryldy,
San ret qanattaryń qaıyryldy.
Búginde qushaqtaısyń keń Dalańdy,
Babadan mura –
Ulanǵaıyryńdy.
Halqynyń bolashaǵyn baǵdarlaǵan,
Kim qaldy Elbasyna tańǵalmaǵan.
Senderdi qarsy alyp, ol kúlimdep,
Daǵdarys kezinde de daǵdarmaǵan!
Elińe qosh keldińder, qandastarym,
Kelip tur sendermen bir án bastaǵym.
Osynaý qazaǵymnyń asqar áni,
Tileımin máńgilikke jalǵasqanyn!
Qaırat JUMAǴALIEV.
___________________
ELORDAǴA JINALDY KILEŃ QAZAQ
Mine, kópten kútken qandastarymyz tórtinshi ret ótkizilgeli otyrǵan Dúnıejúzi qazaqtarynyń quryltaıyna qatysý úshin elordaǵa jınalyp, atamekendegi baýyrlarymen shurqyrasa kóristi. Almatydan shyqqan 505-shi arnaıy poıyzben keshe olar elordanyń saparjaıynan tústi. Álemniń 40 shaqty memleketinen kelgen 350-ge jýyq delegat aldymen ásem shahar Almatyǵa jınalǵan bolatyn. Sosyn baryp burynǵy astanadaǵy Dúnıejúzi qazaqtary qaýymdastyǵynyń ókilderi olardy Quryltaı ótetin elorda tórine bastap ákeldi.
505-shi poıyz saparjaıǵa kelip jetkende kún shýaǵyn shashyp turdy. Qazaq degen jalǵyz aýyz sózdiń qudireti men ejelgi qonys – atamekenniń topyraǵy tartyp kele jatqan baýyrlardy kútip alý qashan da kóńil tolqytatyn sátterge toly bolmaq. О́ıtkeni, olardyń árqaısysy tek qaraqan bastarynyń emes, sońyndaǵy aǵaıynnyń saǵynyshyn, arman-tilegin arqalap kele jatyr. Bir poıyzda otyrǵany bolmasa, túrli zobalańnyń, náýbettiń saldarynan tarydaı shashyraǵan qazaqtyń búgingi urpaqtary álemniń túkpir-túkpirine qonys tepken. Olardyń kópshiligi atamekenge, onyń ishinde el ordasy – Astanaǵa tuńǵysh ret atbasyn tiregen eken. Endeshe, elge kelgen osy qandastarymyzdyń boıynda tosyn sezim, bólek kúı bolmaǵy zańdylyq. Osy oraıda, Prezıdent Ákimshiligi, qalalyq ákimdik, zııaly qaýym ókilderi, ánshi-bıshiler qazaqtyń ózine tán baýyrmal minezimen, qonaqjaı peıilimen poıyzdyń aldynan shyǵyp, jerge túsken qandastarymyzdyń tosyrqap turýyna jol bermeı, birden úıirip ala jónelgeni aıtýǵa turarlyqtaı oqıǵa. Qandastarymyzdyń aıaǵy jerge tıer-tımesten ájeler shashýyn shashty. Qurmanǵazynyń rýhty kúıleri qonaqtardyń mereıin ósirse, alǵashqy betashar áńgimeler men lebizder, arnaý óleńder oqylyp, olardyń uıysa ketýine basa mán berildi.
Saparjaı basyndaǵy kishigirim jıynda elge kelgen aǵaıynǵa aqyn Kákimbek Salyqov pen Nurǵoja Oraz jyly lebiz bildirdi. Aqsaqal retinde de, belgili qalamger retinde de bul eki aǵamyzdyń elim dep kelgen qonaqtardyń aldynan shyǵyp, júrekjardy sózderin aıtatyn ábden orny da, jóni de bar. Sondyqtan aqyn Kákimbek Salyqovtyń «Qosh keldińder, sheteldik baýyrlarym! Ketti óship bodandyq aýyr halim. Torǵa túsken torǵaıdaı kún keship ek, Táýelsizdik ózgertti dáýir mánin» – deı kele «Ár sózimnen bilinse otty lebiz, Jan júrektiń qalaýyn jetkizemiz. Elordada quryltaı sátti ótse, Bir basylar saǵynysh dep bilemiz» dep jyrlaǵany shynaıy ári tartymdy shyqty. Sol sııaqty Nurǵoja Orazdyń qandastarǵa qarata: «Senderdi osynda alyp kelgen «qazaq» degen jalǵyz aýyz sóz. Qazaq árqashan namysty bolǵan. Sender de namystyń týyn jyqpaı, qaıda júrseńder de qazaq atyn asqaqtatyp júrgen jansyńdar. Sender munda qydyryp kelgen joqsyńdar. Eldiń hal-jaǵdaıyn bilýge, sol arqyly shette júrgen baýyrlarymyzǵa aqparat jetkizýge, solardy osynda kóship kelýge úgitteýge jınaldyńdar. Al, onyń arasynda atameken topyraǵyn basý baqyty, tanystyq-bilistik qýanyshy jandaryńyzǵa shattyq syılasyn. Allataǵala osyndaı qýanyshqa bóleı bersin» – degeni elordaǵa jınalǵan qandastardyń da ishki nıetin dóp basqandaı boldy. Bul eki arada qazaqy dástúrmen qonaqtarǵa «Qosh keldińizder!» atty arnaýyn aıtysker aqyn Jaqsylyq Orynbasar dombyrasymen shalqyta tógip-tógip jiberdi.
Osy is-sharalardan keıin elmen shúıirkelese tabysqan qandastarymyzdy arnaıy ókilder qonaqúılerge jaıǵastyrý qamyna kirisip ketti.
Aıgúl SEIILOVA.
______
AŃSAÝ
Oı basyp, jalǵyz qalǵan shaqtarymda,
Aralap ketem qııal baqtarynda.
Jalǵanda jalǵyz júrgen qıyn eken,
Bilinbeı bul ómirde joq barym da.
Aýylǵa baramyn men anda-sanda,
Alamyn qýat jıyp janǵa sonda.
Sýy da týǵan jerdiń baldaı tátti,
Shymyrlar boıymdaǵy qan da sonda.
Jastyqty jyldar jutyp, jalańdaǵan,
Ár kúnin qımaı kóńil alańdaǵan.
Saǵyndym aýylymnyń adamdaryn,
Kýási balalyqtyń dalańdaǵan.
Batyryp keshti birge araılaǵan,
Jol jaqqa anam jıi qaraılaǵan.
Dám jazsa baryp qalam dep júrgende,
Aq kirdi buıra shashqa oraılaǵan.
О́leńim qanat berdi-aý qustaı ushyp,
Qııalmen aýylymdy alam qushyp.
Botadaı bozdap jyrym saǵynǵannan,
Kózimnen jas shyǵady yrshyp-yrshyp.
Beıbit DÚISEMBEKOV. (Qondybaı)