Dúnıejúzi qazaqtarynyń 4-shi quryltaıyna shekara asyp, alys-jaqyn shetelden at arytyp, atajurtyna degen saǵynyshtaryn arqalap kelgen qandastarymyz keshe elordadaǵy «Otan qorǵaýshylar» monýmentine baryp, gúl shoqtaryn qoıdy. Gúl shoqtaryn qoıý rásimi aıaqtalǵan soń, Otany úshin ot keshken jaýynger bozdaqtardyń rýhyna bir sát únsizdik jarııalanyp, artynan Qazaqstannyń ánurany oryndaldy.
Biz monýment alańynda ornalasqan «Máńgilik alaý» aldynda bir-birimen arqa-jarqa áńgimelesip, shat-shadyman kúı keshken qonaqtardyń arasynan keıbir qandastarymyzdy sózge tartyp, Qazaqstanǵa degen jyly lebizderi men atameken topyraǵyn basqan sáttegi áserlerimen bólisýlerin suraǵan edik.
О́zin О́mirhan Altyn dep tanystyrǵan qandasymyz quryltaıǵa Germanııanyń Mıýnhen qalasynan arnaıy kelgenin aıtty. Kezinde Mıýnhendegi Azattyq radıosynda jýrnalıst bolyp qyzmet atqarǵan áriptesimiz eken. Quryltaıǵa birinshi ret qatysýy emes. Munyń aldyndaǵy jyldarda Astana, Túrkistan qalalarynda ótken quryltaılarǵa qatyssa, bıylǵy jylǵy quryltaıǵa Eýropanyń Danııa, Gollandııa, Shvesııa, Fransııa, Ulybrıtanııa sekildi elderinen barlyǵy 45 adam arnaıy delegat bolyp kelipti.
«Árbir quryltaıdyń ózindik ereksheligi bar ǵoı. Kelgen saıyn kóńilimizdi shattyq sezimi kernep turady. Otanǵa, atajurtqa degen saǵynyshymyz orasan. Men Astanaǵa ótken jyly kelgen edim. Bul qala jyl saıyn emes, aı saıyn ózgerip turady eken», – dedi О́mirhan aǵamyz áserimen bólisip. О́mirhan Altyn bizben áńgimesinde shettegi qazaqtar úshin kóshi-qon, qandastardyń kelip-ketýi, sheteldegi qazaqtar men Qazaqstandaǵy qazaqtar arasyndaǵy túrli saladaǵy baılanys máselelerine aıryqsha nazar aýdarylsa degen tilegin de jetkizdi. «Árıne, álemge tarydaı shashylyp ketken qazaqtardyń óziniń jergilikti jaǵdaıyna baılanysty týyndaǵan, búginge deıin sheshilmegen máseleleri bar. Quryltaıda solar talqylansa deımiz», – dedi ol.
Endi bir qandasymyz – Mońǵolııanyń Baıanólgıı qalasynan kelgen Sıez Qazezuly. «Mońǵolııadan kelgen azamattardyń arasynda túrli sala ókilderi bar. О́zim dárigermin. Qazaqstanǵa osydan 10 jyl buryn jolym túsken bolatyn. Bir baıqaǵanym, osy jyldar ishinde elimiz kórkeıipti. Astananyń ádemiligi de kóz tartady. Biz alysta jatsaq ta, elimiz úshin qýanyp júremiz. El ishinde úlken sharalar atqarylyp jatyr ǵoı. Bolashaqta dúnıejúzi qazaqtarynyń rýhyn kóterý jaǵy nazardan tys qalmasa eken deımiz. Otbasyma kelsem, bir balam Amerıkada, ekinshi balam Qytaıda oqyp jatyr. Olar bolashaqta Qazaqstanǵa kelýi ábden múmkin», – dedi S. Qazezuly.
«Otan qorǵaýshylar» monýmenti aldyna jınalǵan qandastarymyzdyń arasynda jastardyń qarasy da edáýir kórindi. Solardyń arasynan Gollandııanyń astanasy Amsterdam qalasynan kelgen Ábýbákir Zengın men Ilııas Chokgýlen degen eki jasty kezdestirip, áńgimege tarttyq. Ekeýi de Qazaqstanǵa birinshi ret kelipti. Ábýbákir áýejaıda qyzmet etse, Ilııas kompıýterlik tehnologııa mamandyǵy boıynsha oqıtyn stýdent eken. «Bizdiń Qazaqstanǵa kelgimiz keledi, eldi áli de kórgimiz keledi. Atajurtqa keler aldynda vıza alýda biraz qınaldyq. Sondyqtan, osy másele ońaılatylyp, sheteldegi elshilikterdiń bizge qaraılasqanyn qalaımyz», – dedi Á.Zengın.
Bir atap óterligi, Arqa tósine jınalyp, qazaq jerindegi qarakóz baýyrlarymen qaýyshqan qandastarymyzdyń júzinen tarıhı Otanyna degen ystyq sezimderi erekshe baıqalyp turdy.
Shara sońynda olar «Otan qorǵaýshylar» monýmenti aldynda estelikke sýretke túsip jatty.
Láıla EDILQYZY.