Munaı qubyry iske qosyldy

Qazaqstan men Qytaı eli ara­synda 2004 jyly munaı jáne gaz óndirý jóninde eki jaqqa tıimdi kelisim negizinde «QazMunaıGaz» aksıonerlik qoǵamy men «SNRS» kom­­panııasy birlesýimen «Atasý-Ala­shańqaı» munaı qubyrynyń qu­ry­lysy  bastalǵan edi. Osy jyly «GazTransOıl» aksıonerlik qoǵa­my men munaı jáne gaz barlaý jó­nin­degi Qytaı ulttyq korpora­sııasy úlesi eki jaqqa tıimdi «Qazaqstan – Qytaı munaı aıdaý qubyry» jaýapkershiligi shekteýli seriktestigi uzyn­­dyǵy 965,5 sha­qyrymdy quraı­tyn «Atasý-Ala­shańqaı» qubyr quryly­syn bastap ketken bolatyn. Qurylys qarqyndy júrgizil­gen­di­ginen Elbasynyń qatysýymen 2005 jyly «Atasý – Alashańqaı» munaı qubyry iske qosyldy. Qu­byrdyń 325 shaqyrymy Alakól aýdanynyń aýmaǵy arqyly ótedi. Qazirgi kezde «Atasý – Alashańqaı» qubyry boıynda munaı aıdaıtyn tórt stansa jumys istep tur. Alakól aımaǵynda bir qubyr jumys jasaýda. Osy qubyr 2006 jyly iske qosylyp, kórshi Qytaı eline munaı jóneltip, ekonomıka­lyq baılanys ornyǵa túskenin kóremiz. «QazMunaıGaz» aksıonerlik qoǵamy men Qytaıdyń «SNRS» kompanııasy 2009 jyly qosymsha kelisimmen «Qazaqstan – Qytaı munaı aıdaý qubyry» jaýapkershiligi shekteýli seriktestigine ju­mystyń ekinshi kezeńin bastaýdy tapsyrǵan. Seriktestikke Alakól aýdany aýmaǵynan №11 munaı aıdaý stansasyn salý tapsyryldy. Osy­laı­sha «Atasý – Alashańqaı» mu­naı qubyrynyń jyldyq ónim­diligin 12 mıllıon tonnaǵa jetkizý kózdeldi. Jańa stansa qurylysyn «ChPPI-Qazaqstan» seriktestigi bas­tap, el táýelsizdiginiń mereı­toıy qar­sań­ynda aıaqtady. Stansa salýǵa 10 mlrd. 200 mln. teńge ınvestısııa tartylyp, kásiporyn qu­rylysyna jergilikti 150-ge jýyq adam óz úlesterin qosty. Nátı­jesinde sapa­ly salynǵan qurylys paıdalanýǵa der kezinde berildi. Jańa stansanyń ashylýyna Qy­taı jaǵynan munaı kompanııa­lary­nyń ókilderi men Alakól aýdany­nyń basshylary qatysty. «Qazaq­stan – Qytaı munaı aıdaý qubyry» jaýapkershiligi shekteýli seriktestigi men aýdan bas­shylary eki el arasyndaǵy ekonomıkalyq, dostyq qatynas­tyń nyǵaıýyna tilektestik bildirip, nysannyń kógildir len­tasy qıyldy. Jınalǵandar jańa kásiporyn­nyń jumysymen tanysýǵa múmkin­dik aldy. Qubyr arqyly kórshi elge jóneltiletin qara altynnyń sa­pasyna da jete nazar aý­da­ryl­ǵan. Ár qondyrǵy óz qyz­metin múltiksiz atqarsa, kásibı mamandar baqylaý jumystaryna bas­shylyq jasaıdy. Alakóldik­terdiń áleýmettik jaǵ­daıy­na oń áser etetin munaı stansasynyń jumysyn odan ári damytý má­selesi de sheshimin tabýda. Má­selen, aldaǵy 2012-2013 jylda­ry №8 jáne №10 munaı aıdaý stansalary salynyp, «Atasý –Alashańqaı» qubyrymen jy­lyna 20 mln. tonna munaı jó­nel­tý josparlanǵan. Demek, áli de jergilikti halyqtyń ju­myspen qamtylýy oń she­shimin tabatyny anyq. So­ny­men birge eki el ara­syn­daǵy baı­la­nys jaq­­sa­ryp, eko­nomı­kanyń odan ári damýyna jol asha­dy dep kúti­lýde. Kúmisjan BAIJAN.

Almaty oblysy.