Saılaýshylar tiziminiń durystyǵy kóp jaǵdaıda árbir saılaýshyǵa baılanysty

  Konstıtýsııa men saılaý týra­ly zańnamaǵa sáıkes, Qazaqstan Respýblıkasynyń jasy on se­giz­ge tolǵan azamattary,  tegine, áleý­mettik, laýazymdyq jáne múliktik jaǵdaıyna, jynysyna, násiline, ultyna, tiline, dinge kóz­qarasyna, nanymyna, turǵy­lyq­ty jerine nemese kez kelgen ózge jaǵdaıattarǵa qaramastan, saılaýda daýys berýge qatysýǵa quqyly. Árbir saılaýshy osy quqyǵyn iske asyra alýy úshin ákimdikter saılaýshylar tizimin jasaıdy. Bul rette ákimdikterdiń laýa­zym­dy adamdary olardyń durys­ty­ǵy úshin jaýapty bolady. Naqtyly saılaý ýchaskesinde azamatty saılaýshylar tizimine en­gizý úshin onyń osy saılaý ýchas­kesiniń aýmaǵynda turǵy­lyq­ty jeri boıynsha tirkelý faktisi negiz bolady. Azamattyń turǵylyqty jeri boıynsha tirkelýin naqtylaıtyn qujat  azamattardy tirkeý kitaby bolyp tabylady. Jataqhanalarda turatyn kún­dizgi bólimderde oqıtyn stýdentter men aspıranttar saılaý­shy­lar tizimine jataqhananyń orna­las­qan jeri boıynsha engiziledi. Ásker bólimderindegi saılaý­shy áskerı qyzmetshilerdiń, son­daı-aq ásker bólimderi ornalas­qan jerlerde turatyn olardyń otbasy músheleri men basqa saı­laýshylardyń tizimi ásker bólim­deriniń komandırleri bergen málimetter negizinde jasalady. Eger saılaýshy ýaqytsha bolý oryndarynda, mysaly: demalys úılerinde, sanatorıılerde nemese vahtalyq jumysta bolsa, onda   saılaýshylardyń tizimderi sol mekemelerdiń basshylary bergen derekter negizinde jasalady. Bul tizimder daýys berýge bir kún qal­ǵanda mindetti túrde naqty­lanýǵa tıis. Shet memleketterge jeke sha­qyrýlar boıynsha, qyzmettik, iskerlik jáne týrıstik saparmen kelgen Qazaqstan Respýblıkasy­nyń azamattary ýchaskelik saılaý ko­mıs­sııasyna ótinish jasaǵan jaǵ­daıda jáne olardyń Qazaq­stan Res­pýblıkasy azamatynyń jaram­dy pasporty bolsa, shet memle­ket­terdegi saılaý ýchaskelerinde saılaýshylar tizimine engiziledi.

____________________

2011 jylǵy 30 jeltoqsannan bastap saılaýshylar  saılaýshylar tizimindegi ózderi týraly málimetterdi teksere alady

Árbir saılaýshy saılaý ýchaskelerinde saılaýshylar tizimindegi ózi týraly  derekterdi teksere alady. Bul úshin jeke basyn kýálan­dyratyn, sondaı-aq turǵylyqty jerin  rastaıtyn qujattarymen ýchaskelik saılaý komıssııasyna baryp, saılaýshylar tizimimen  mu­qııat tanysýy kerek. Saılaýshynyń aty-jóni tizimde bolmaı shyqsa nemese ol tý­raly derekterde jańsaqtyq­tar­dyń bar ekeni anyqtalsa, saı­laý­shy tıisti qujattardyń negizinde ózin tizimge engizýdi nemese qajetti túzetýler jasaýdy talap etýge quqyly. Saılaýshynyń aty-jónin tizimge engizýden nemese ol týraly derekterge túzetýler engizýden bas tartylǵan jaǵdaıda saılaý­shynyń sotqa shaǵymdanýǵa qu­qyǵy bar.

____________________

2011 jylǵy 30 jeltoqsannan  bastap 2012 jylǵy 14 qańtarǵa deıin saılaýshylardyń daýys berý quqyǵyn beretin esepten shyǵarý kýáligin alýyna bolady

Partııalyq tizimder boıynsha saılanatyn Parlament Májilisi depýtattarynyń saılaýynda daý­ys berý kúni saılaýshy óziniń turǵylyqty jerinen tys jerde bolsa, ol basqa saılaý ýchaskesinde daýys bere alady. Bul úshin 2011 jylǵy 30 jeltoqsan men 2012 jylǵy 14 qańtarǵa  deıingi aralyqta tirkelý orny boıynsha ýchaskelik saılaý komıssııasyna baryp, daýys berý quqyǵyn beretin esepten shyǵarý kýáligin alý kerek. Ol jazbasha ótinish negizinde, jeke basty kýálandyratyn qu­jat­ty kórsetken kezde beriledi. Daýys berý kúni ýchaskelik saılaý komıssııasy, daýys berý quqyǵyn beretin esepten shyǵarý kýáligi men saılaýshynyń jeke basyn kýálandyratyn qujatyn kórsetken kezde, ony barǵan jeri boıynsha saılaýshylar tizimine engizedi. Bir eldi meken aýmaǵynda bas­qa saılaý ýchaskesinde daýys bergisi keletin saılaýshylarǵa daýys berý quqyǵyn beretin esepten shyǵarý kýáligi berilmeıdi. Sondaı-aq máslıhattardyń depýtattaryn saılaýda daýys berý quqyǵyn beretin esepten shyǵarý kýáligi berilmeıdi.

 ____________________

Saılaý kúni daýys berý tártibi

О́ziniń saılaý ýchaskesinde jeke kýáligin nemese respýblıka azamatynyń pasportyn, ýaqytsha jeke kýálikti, jedel qyzmettegi áskerılerdiń áskerı bıletin usyna otyryp, saılaýshy úsh saılaý bıýlletenin alady. Bir daýys berý bıýlleteni – partııalyq tizimder boıynsha saı­lanatyn Májilis depýtat­ta­ryn saılaý boıynsha. Ekinshi bıýlleten – oblystyq nemese Astana men Almaty qa­la­lary máslıhattarynyń depýta­tyn saılaý boıynsha daýys berý úshin. Úshinshi bıýlleten – qalalyq nemese aýdandyq máslıhattyń de­­pýtatyn saılaý boıynsha daý­ys berý úshin. Astana men Almaty qala­lary­nyń saılaýshylary eki bıýlleten alady. Árbir saılaýshy bıýlletendi jasyryn daýys berý kabına­synda toltyrady. Saılaýshy óziniń daýysyn beretin saıası partııa ataýynyń nemese máslıhat depýtattyǵyna kan­dı­dattyń aty-jóniniń oń jaǵyndaǵy bos sharshyǵa belgi qoıý kerek.

Bir belgiden artyq belgi qoı­yl­ǵan,  qaryndashpen toltyryl­ǵan, sondaı-aq saılaýshynyń erik bil­dirýin anyqtaý múmkin emes bıýl­letender jaramsyz dep tanylady. 

Qazaqstan Respýblıkasynyń Ortalyq saılaý komıssııasy.