Nur-Sultan qalasynda «Arý-2019» halyqaralyq zergerler kórmesi otyz úshinshi ret ótti. Armenııa, Grýzııa, Polsha, Daǵystan men Iаkýtııany qosa alǵanda Reseıdiń túrli aımaqtary, odan bólek irgedegi О́zbekstan, Túrkııanyń eń ozyq kásiporyndary usynǵan dástúrli klassıka men jańa dızaındaǵy kózdiń jaýyn alar zergerlik buıymdar san alýandyǵymen tańdaı qaqtyrdy.
Dástúrli kórme tek bizdiń eldiń eń úzdik zergerlik kompanııalaryn ǵana emes, alys-jaqyn shetel zergerleriniń jetistikterin de bir jerge toǵystyrypty. Jyldardy artqa tastap túrlene ózgeretin zergerlik buıymdardyń sáni men stıli maýsym saıyn jańaryp otyratynyn shyndyq. Al halyqaralyq kórme jańa baǵyttardan habardar bolyp otyrýǵa múmkindik berip, zamanaýı jetekshi zergerlerdiń jarqyn dızaınerlik sheshimderin áıgileıdi. Bıylǵy kórmeniń aýqymy jyldaǵyǵa qaraǵanda keńeıe túsken, máselen saǵat qumarlar jandar úshin «Eta», «Ronda», «Epos», «Deep Blue» syndy shveısarııalyq, Japonııanyń «Citizen» syndy tanymal zergerlik brendteri satylymǵa qoıyldy.
– «Arý» kórmesi Qazaqstannyń zergerlik óner salasyndaǵy áýesqoılar men kásibı, sondaı-aq ózge de shet aımaqtardan kelgen mamandardyń basyn qosqan aýqymdy jıyn. Zergerlik bıznestegi sońǵy jańalyqtar men jańa baǵyttar osynda tanystyrylady. Munda bıznes pen óner bir arnaǵa toǵysyp jatyr. Sondyqtan 100-den astam kompanııa men jekelegen sheberler qatysyp jatyr. Biraq eń bastysy, Qazaqstandaǵy zergerlik bıznes salasynyń damýyn árdaıym qaperde ustaımyz. Kórme bastalǵan alǵashqy jyldary jumysyn endi bastaǵan keı sheberler qazir óndiris kompanııalaryn tanystyryp júr. Sondyqtan búgingi kórmeniń otandyq sheberlerge aıtarlyqtaı múmkindik berip kele jatqany ras, – deıdi «QazEKSPO» halyqaralyq kórme kompanııasynyń dırektory Rımma Ǵalymjanova.
Reseıdiń zergerlik astanasy sanalatyn Kostroma, káriptas ónerkásibiniń eń úlken klasteri shoǵyrlanǵan Kalınıngrad, sondaı-aq Belgorod, Ivanov, Iаroslavl oblystarynyń ujymdyq ekspozısııalary uıymdastyrylyp, jappaı óndiris mindetterimen shektelmegen eksklıýzıvti buıymdarǵa qyzyqqandardyń qarasy kóp boldy.
«Shyǵarmashylyq kompanııalar men zergerlik sheberlerge arnalǵan is-sharanyń jyl saıyn ótkizilýi Reseı men Qazaqstan kásiporyndarynyń yntymaǵyn arttyrdy. Orys halqynyń kórkem qolóneriniń, sonymen birge sońǵy úrdisterdi tap basqan zergerlik ónerdiń maıtalmandaryn bir alańǵa jınap otyr. Iаroslavl oblysynyń kompanııalaryna yńǵaıly múmkindik bergeni úshin alǵys bildiremiz», degen «Iаroslavl oblysynyń eksport ortalyǵy» KEAU bas dırektory N.Bagrova kórme jumysyna sáttilik tiledi.
Al armıan zergerleriniń kórmege turaqty atsalysýy belgili bir dástúrge aınalyp úlgergendeı. Altyn men kúmisten soǵylǵan áshekeıler dástúrli oıý-órnekke negizdelgenimen, búgingi dızaın údesinen kórine bilipti. Kórmeni asyqpaı aralaı júrip, ózimizdiń týysqan halyq qoı dep Sibirden kelgen aǵaıynymyzdyń sórelerin de jaǵalap kórdik. Iаkýt mádenıetiniń basty ıgiliginiń biri – áıel áshekeıleri.
«Qazaqstanda ótetin «Arý» kórmesine jyl saıyn qatysyp kelemiz. Saha gaýharlary men kúmisten jasalǵan áshekeı buıymdaryn osynda alyp keldik. Olar sapasy men ózindik sıpattamasymen daralanady», degen kompanııa dırektory qazirgi tańda kúrdeli formasymen jáne ózindik konstrýksııasymen erekshelenetin metall áshekeılerdiń myńjyldyqtarǵa jalǵasqan arhaıkalyq sıpatyn saqtap kele jatqanyn aıtady.
Qazaq zergerlik ónerin jańa beleske shyǵarǵan aıshyqty da tartymdy qolóner áshekeıleri atalǵan kórmede keń tanystyryldy. Dál osy jerden saqına, syrǵa, alqa deısiz be, kádesyılardyń túr-túrin baǵasy men sapasyna qaraı tańdaı alasyz. 16 jyldan beri jumys istep kele jatqan «Jemchýjına» zergerlik kásiporny eskızden daıyn buıymǵa deıin tolyq óndiristik sıkldi qamtıdy. Barlyq halyqaralyq standartqa sáıkes keletin kásiporynnyń óziniń óndiristik bazasy men dızaınerlik toby bar.
– Aldymen affınaj zaýytynan taza altyn quımasy satyp alynady. Odan keıin Qaraǵandydaǵy ónerkásip ortalyǵynda 585 synamasyna sáıkes qyzyl, aq, sary altyn óndiriledi. Arnaıy sýretshi, zergerlermen jumys isteımiz, – deıdi atalǵan kásiporynnyń keńesshi-satýshysy Aınur Maqajanova.
Jyl saıyn ótetin halyqaralyq is-shara el turǵyndary úshin zergerlik ónerdiń, sán men symbattyń naǵyz merekesi bolyp sanalady. Eń talǵampaz sánqoıdyń ózin qýanta alatyn sapaly buıymdardyń aýqymdy toptamasy – «Arý» zergerlik kórmesiniń basty ereksheligi.