Nursultan Nazarbaev Qory, Qazaqstannyń Norvegııadaǵy elshiligi jáne norvegııalyq seriktester birlesip, Qazaqstan Respýblıkasy Táýelsizdiginiń 30 jyldyǵyna arnalǵan onlaın-semınar ótkizdi. Qazaqstan men Norvegııa astanalaryn baılanystyrǵan telekópir barysynda eki aımaq – Ortalyq Azııa men Eýropa arasyndaǵy dıalogty tereńdetýge shaqyrý týraly aıtyldy.
Is-sharaǵa Norvegııanyń burynǵy Premer-Mınıstri Kell Magne Bondevık, belgili jýrnalıst ári tarıhshy Hans-Vılhelm Shteınfeld, sondaı-aq Qazaqstan tarapynan Nursultan Nazarbaev qory Halyqaralyq baǵdarlamalar ortalyǵynyń basshysy Qaırat Ábýseıitov, Qazaqstannyń Norvegııadaǵy elshisi Erkin Aqynjanov, Syrtqy ister mınıstrligi Investısııalar jónindegi komıteti tóraǵasynyń orynbasary Erlan Zeıneshev qatysty.
Is-sharanyń moderatory norveg jýrnalısi, «TV2» telearnasy jańalyqtar bóliminiń basshysy Tomas Henshen boldy.
Semınar Ole Iohan Bernoıdyń beıneúndeýimen jáne Qazaqstandy quttyqtaýymen ashyldy. Ol bizdiń elde 2017-2020 jyldary elshi bolyp istegen.
«Táýelsizdiktiń qysqa ǵana tarıhı kezeńinde Qazaqstannyń ekonomıkadaǵy, saıasattaǵy damý barysy, eldiń jetistikteri adamǵa rýh beredi», dedi norvegııalyq dıplomat. Ol Qazaqstannyń táýelsizdik jolynda eńsergen qıyndyqtary men jalǵastyryp jatqan saıasatyna erekshe nazar aýdardy. Bul rette kórshiles memleketter – Reseı jáne Qytaımen ózara tıimdi qarym-qatynas ornatylǵany, sondaı-aq geosaıasat pen halyqaralyq qaýipsizdik turǵysynan óte mańyzdy aımaq – Ortalyq Azııadaǵy Qazaqstannyń róli aıqyndalǵany atap ótildi. Ý.I.Bernoıdyń oıynsha, bul Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń «ambısııaly kópvektorly syrtqy saıasatyn oıdaǵydaı júzege asyrýdyń» arqasynda múmkin boldy.
Osy oraıda semınardyń Qazaqstannyń «Aldymen ekonomıka, sosyn saıasat» damý formýlasyna sáıkes túzilgendigin aıta ketken jón. SIM Investısııalar jónindegi komıteti tóraǵasynyń orynbasary E.Zeıneshev makroekonomıkalyq kórsetkishteri 30 jyl boıy toqtaýsyz ósip kele jatqan jas memleketimizdiń ekonomıkalyq júıesindegi aýqymdy ózgerister týraly egjeı-tegjeıli aıtyp berdi.
Sondaı-aq ol Qazaqstannyń damýy úshin tikeleı sheteldik ınvestısııalardy tartýdyń mańyzdy róline toqtaldy. E.Zeıneshev elimiz táýelsizdik alǵan alǵashqy kúnderden bastap-aq qolaıly ınvestısııalyq ahýaldy jetildirýdiń negizgi mindetteri aıqyndalǵandyǵyn atap ótti.
SIM ókili Qazaqstannyń Eýrazııa kontınentiniń Shyǵysy men Batysyn baılanystyratyn kólik-logıstıkalyq hab jáne «kópir» retindegi geosaıası áleýetin júzege asyra bilgenin jetkizdi. Bul «Jańa Jibek joly» jáne «Bir beldeý, bir jol» bastamalary aıasynda iske asyryldy.
Qazaqstan, Ortalyq Azııa jáne Eýropa elderiniń qarym-qatynasy taqyrybyn Norvegııa úkimetiniń eks-basshysy K.M.Bondevık jalǵastyryp, eki aımaq arasyndaǵy ózara is-qımyldy arttyrýdyń mańyzdy ekenin atap ótti. «Biz ortaq nárseleri kóp kórshilermiz. Olardyń ishinde halyqaralyq qaýipsizdikti qamtamasyz etýde ortaq múddelerimiz bar», dedi ol.
Táýelsiz Qazaqstan tarıhynyń Tuńǵysh Prezıdent – Elbasy tulǵasymen tyǵyz baılanysty ekeni sózsiz. Norvegııalyq saıasatker 20 jyldaı buryn Davosta ótken Dúnıejúzilik ekonomıkalyq forým aıasynda Nursultan Nazarbaevpen alǵash kezdeskeni týraly estelik aıtyp berdi. «Men úlken tájirıbesi men óz eliniń bolashaǵyna qatysty ambısııasy bar kóshbasshyny tanydym. Sondaı-aq Qazaqstannyń álemdik arenada senimdi seriktes jáne oıynshy bolýǵa degen umtylysyn kórdim», dedi ol.
Qazaqstannyń Norvegııadaǵy elshisi E.Aqynjanov eldiń ekonomıkany ártaraptandyrýǵa jáne saıası jańǵyrtýǵa kúsh salyp kele jatqany týraly aıtty. Tuńǵysh Prezıdent – Elbasynyń basshylyǵymen Qazaqstannyń Ortalyq Azııadaǵy eń iri ekonomıkaǵa jáne álemdegi bedeldi memleketke aınalǵany basa aıtyldy. Qazaqstan elshisi sonymen qatar Prezıdent
Qasym-Jomart Toqaev bastaǵan jańa júıelik reformalar, ıaǵnı saıası transformasııany júzege asyrý jáne «Halyq únine qulaq asatyn memleket» tujyrymdamasyn iske asyrý máselelerine toqtaldy.
Nursultan Nazarbaev Qory Halyqaralyq baǵdarlamalar ortalyǵynyń jetekshisi Q.Ábýseıitov óz sózin Qazaqstannyń álemdegi róline arnady. Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń elimizdiń syrtqy saıasatyn damytyp, qaýipsizdigin qamtamasyz etýi óz betinshe bir ǵajap tarıh ekenin aıtyp ótti. «Bul tarıh bárin nólden bastap, keıin halyqaralyq isterde ózin jetekshi orny bar memleket retinde óte tez tanytqan el týraly baıan etedi», dedi ol. Onyń aıtýynsha, Tuńǵysh Prezıdentimizdiń Semeı ıadrolyq polıgonyn jabý týraly sheshimi keıinnen álemdik qoǵamdastyqqa engen kezde elimizdiń ózine tán ereksheligine aınaldy.
Sondaı-aq Q.Ábýseıitov K.M.Bondevıktiń Ortalyq Azııa men Eýropa arasynda biriktirýshi kún tártibin qurý qajettiligi týraly málimdemesimen kelisetinin jetkizip, saıası senim men júıeli ekonomıkalyq dıalogty qalpyna keltirý máselesi Elbasynyń jańa geosaıası «Úlken Eýrazııa» qurylymyn qurý ıdeıasynyń negizi bolyp sanalatynyn aıtty. «Nursultan Nazarbaev bolashaqty boljaı alatyn ǵalamdyq deńgeıdegi saıasatker jáne dıplomat retinde «Úlken Eýrazııa» ıdeıasynyń tóńireginde toptasýǵa jáne osy «sýperkontınenttiń» áleýetin iske asyrýǵa shaqyrdy», dedi ol.
Semınar sońynda norvegııalyq spıkerler Qazaqstan Táýelsizdiginiń 30 jyldyǵymen quttyqtap, eldiń odan ári damýyna jáne órkendeýine tilektestik bildirdi.