Búginde ata-babalarymyz arman etken Táýelsizdiktiń 30 jyldyq asqar belesin baǵyndyrdyq. Mundaı uly meıramdy atap ótý – biz úshin zor maqtanysh jáne úlken mártebe.
Osy oraıda, Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasy Nursultan Ábishuly Nazarbaevtyń «Táýelsizdik taǵylymy» atty maqalasyna erekshe toqtalǵym keledi. Osy sátte, 1991 jyly táýelsizdik alǵan jyldardaǵy qıyn-qystaý kezeńder men qol jetkizgen jetistikterimiz jáne eldiń jaı-kúıi kóz aldyma oraldy.
Elbasy maqalasyndaǵy meıirbandyq, danalyq jáne ónegelilik eń aldymen táýelsizdik qurdastaryna arnalǵandaı.
Tuńǵysh Prezıdentimiz jastardy táýelsizdigimizdi qasterlep, ony basty qazynamyz retinde saqtaýǵa jáne qadirleýge shaqyrady. Sonymen qatar, elin, jerin naızasynyń ushymen, bileginiń kúshimen qorǵaǵan Qabanbaı, Bógenbaı, Naýryzbaı, Raıymbek syndy batyrlardyń, Áıteke, Tóle, Qazybek bıler sııaqty dana babalardyń eren erligimen kelgenin jas urpaqtyń esine salady.
HH ǵasyrda ata-babalarymyz ult-azattyq kóterilisterde qanǵa bógelip, azamat soǵysy, ashtyqty, qýǵyn-súrgindi, Keńes Odaǵyn fashızmnen qaharmandyqpen qorǵaýdy basynan keshirdi. Qazaq halqy ereń eńbegi men tastaı berik tózimdiliginiń arqasynda aman qaldy.
Maqalada óskeleń urpaq búgingi kúnniń syn-qaterleri men talaptaryna sáıkes bolýy úshin tarıhymyzdy tereń bilý kerektigine erekshe nazar aýdarylady.
Nursultan Ábishuly Táýelsiz Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezıdenti bola tura, eshqashan jaý izdegen emes, jaýlaryn dattaǵan emes. Bul qaǵıdany ol búgin de ustanýda. Osydan bolar, bizdiń elimizde jalǵan abyroı tabý, basqa etnos ókilderin qyspaqqa alý nemese kúshtep shyǵarý kórinisteri eshqashan bolǵan emes.
Jýyq arada ǵana ótken Konfessııaaralyq jáne órkenıetaralyq suhbat ortalyǵy uıymdastyrǵan konferensııaǵa qatystym. Osy forýmda pravoslavıe epıskopy Gennadıı kelesini málimdedi. Qazaqstanda 1991 jyly 91 pravoslavıe shirkeýi bolsa, qazirgi tańda olardyń sany 312 quraıdy. Sonymen qatar, jaqyn arada Almaty qalasynda 30-shy pravoslavıe ǵıbadathanasy ashyldy, al 30 jyl buryn munda úsheýi ǵana bolǵan.
«Qazaq halqy táýelsizdik alǵannan keıin de kommýnıstik qýǵyn-súrgin zamanyndaǵy tutas halyqtarǵa jáne dinderge kórsetilgen qonaqjaılyq pen aqkóńildik qasıetin kórsetip, óziniń tarıhyna «qurbandyq pen meıirimdiliktiń altyn betterin jazdy», dedi epıskop Gennadıı.
Elbasynyń kóregen saıasatynyń arqasynda bizdiń elimizde etnosaralyq jáne dinıaralyq qaqtyǵystar oryn almady. Qazaqstan memleketiniń taǵy bir mańyzdy faktory – onyń kópvektorly syrtqy saıasaty. Dıplomatııalyq qyzmettiń barlyq baspaldaqtarynan ótken dıplomat retinde men Elbasy qurǵan syrtqy saıasatyna toqtalǵym keledi.
Jaqynda Memleket Basshysy – Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev Syrtqy ister mınıstrliginiń keńeıtilgen alqa otyrysynda atap ótkendeı, Qazaqstan tarıhı qysqa merzim ishinde tek tanymal memleketke ǵana emes, sondaı-aq, óńirlik jáne jahandyq úderisteriniń belsendi qatysýshysyna aınaldy.
Elbasynyń tikeleı basshylyǵymen kásibı dıplomatııalyq qyzmet qalyptasty. Iаdrolyq qarýdan erikti túrde bas tartý, Qazaqstan Respýblıkasynyń memlekettik shekarasyn zańdy túrde resimdeý, Kaspıı teńiziniń quqyqtyq mártebesi týraly konvensııaǵa qol qoıý sııaqty aýqymdy syrtqy saıası máseleler sheshildi.
Bizdiń strategııalyq seriktesterimiz – Reseı, Qytaı jáne Ortalyq Azııa elderimen, sonymen qatar jetekshi ınvestısııalyq, saýda jáne tehnologııalyq seriktesterimiz – AQSh, Japonııa, Koreıa jáne Eýropalyq Odaq elderimen berik qarym-qatynastarymyzdy da atap ótý qajet.
Elbasynyń dıplomatııasy kóptegen, sonyń ishinde eń kúrdeli halyqaralyq máseleler boıynsha ymyraly sheshimderdi izdestirýge baǵyttalýymen tanymal. Sheteldik dıplomattar Qazaqstannyń batyl halyqaralyq bastamalar kóterip qana qoımaı, olardy tabandy ári tabysty júzege asyryp kele jatqanyn biledi. Mysaly, Azııadaǵy ózara yqpaldastyq jáne senim sharalary jónindegi keńes pen Álemdik jáne dástúrli dinder lıderleri seziniń shaqyrylýy, Islam Yntymaqtastyǵy Uıymy men Túrki Memleketteri Uıymynyń búgingi formatyna ózgerýi, Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq, Shanhaı Yntymaqtastyq Uıym jáne Azyq-túlik qaýipsizdigi jónindegi Islam Uıymynyń qurylýy, Eýropadaǵy qaýipsizdik jáne yntymaqtastyq uıymǵa Qazaqstannyń tóraǵalyq etýi, Birikken Ulttar Uıymynyń Qaýipsizdik Keńesine turaqty emes múshesi retinde qatysýy.
Osy qysqa maqalamdy M.V. Lomonosov atyndaǵy Máskeý memlekettik ýnıversıtetiniń rektory Vıktor Sadovnıchııdiń 2021 jylǵy 10 jeltoqsanda ótken Qazaqstan táýelsizdiginiń 30 jyldyǵyna arnalǵan «Kóshbasshylyq. Turaqtylyq. Progress.» atty ǵylymı-praktıkalyq konferensııasynda sóılegen sózimen aıaqtaǵym keledi: «Táýelsiz Qazaqstan 30 jyl ishinde orasan zor jetistikterge qol jetkizdi, álemdik qaýymdastyqtyń moıyndalǵan ári syıly múshesi boldy. Qazaqstannyń qazirgi zamanǵy tarıhy, onyń tabystary men jeńisteri Qazaqstan halyqynyń tarıhy men taǵdyrynda mańyzdy ról oınap kele jatqan asa kórnekti tarıhı tulǵa – Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń esimimen ajyramas birlikte».
Aıgúl QUSPAN,
Qazaqstan Respýblıkasy
Parlamenti Májilisiniń depýtaty