Jigerli quramanyń jeńisi

Ulttar lıgasynyń jerebesi tartylǵan bette fýtbol sarapshylary Slovakııany «S» dı­vı­zıonyndaǵy úshinshi top­tyń kósh­basshysy ekenin aıtyp, olarǵa merziminen buryn «V» dıvı­zıonynyń jolda­masyn berip qoıǵan edi. Sebebi Slo­vakııa, jo­ǵaryda aıtyp ót­ken­deı, álem­dik reıtıngte top­taǵy ózge eldermen salystyr­ǵanda áldeqaıda bıik turǵan joǵary deńgeıdegi qurama sanalady.

Máselen, naýryz aıyndaǵy FIFA reıtınginde Belarýs quramasy 93-orynǵa jaıǵassa, Ázerbaıjan fýtbolshylary 129-orynǵa turaqtaǵan. Sonymen qatar Slovakııa quramasynda dop tebetin fýtbolshylardyń deni Eýropanyń TOP-5 chempıonatynda óner kórsetedi.

Atap aıtar bolsaq, qaqpashy Domınık Greıf pen qorǵaýshy Martın Valent Ispanııanyń «Malorkasynda» oınasa, Marek Rodak Anglııanyń «Fýlhem» klýbynyń qaqpasyn kúzetedi. Al Iýraı Kýska «Ýot­fordtyń» shabýylshysy. Mılan Shkrınıar («Inter»), Stanıslav Lobotka («Napolı»), Davıd Stre­les («Spe­­sııa») Italııa A serııa­sy­nyń oıyn­shylary. Odan bólek, Ger­manııa, Nıderland, AQSh, Túr­kııa chempıonattarynda da baq synaıtyn fýtbolshylary je­terlik. Al Qazaqstan qura­ma­synda shetel birinshiliginde dop te­betin eki-aq oıynshy bar. Biri – Nuráli Álip («Zenıt», Re­seı), ekin­shisi – Iаn Vorogovskıı (RWDM, Belgııa).

Deı turǵanmen, bizdiń jigit­ter úzdik fýtbolshylarmen jasaq­talǵan, Eýropanyń sarapshylary maqtaǵan azýly Slovakııany eki oıynda da qalpaqpen uryp aldy. Aldyńǵy dúısenbide Trna­vadaǵy «Sıtı Arenada» ót­ken birinshi matchta Qazaqstan Mı­lan Shkrınıar bastaǵan alań qo­jaıyn­daryn 1:0 esebimen tize búk­tirdi. Oıyn taǵdyryn sheshken jalǵyz goldy kezdesýdiń 26-mınýtynda «Astananyń» jar­tylaı qorǵaýshysy Aslan Dara­baev soqty. Bul jeńilisti slova­kııa­lyq fýtbol jankúıerleri de, sol eldiń fýtbolǵa jaýapty mamandary da aýyr qabyldady. Sóıtip, matchtyń ertesi kúni Slovakııa fýtbol federasııasynyń basshylyǵy bas jattyqtyrýshy Shtefan Tar­kovıchti qyzmetinen alyp tastady. Buryndary, ádette, jeńilisten kóz ashpaıtyn Qazaqstan qurama­synyń bapkerleri birinen soń biri qyzmetinen ketip jatatyn. Endi, mine, kezek qarsylastarǵa da jetken sııaqty.

Araǵa apta salyp elordadaǵy «Astana Arena» stadıonynda uıym­dastyrylǵan qarymta kezdesýde jerlesterimizdiń ji­gerli jeńisimen aıaqtaldy. О́z jerinde, jankúıerleriniń al­dynda reıtıngte ekinshi júz­diktiń qatarynda ornalasqan Qa­zaqstannan jeńilip, qolda turǵan mańyzdy upaıynan aıyrylǵan Slovakııa fýtbolshylary elor­daǵa ese qaıtarý úshin jáne ózde­rine tıesili bolǵan alty upaı­dyń eń quryǵynda úsheýin oljalaý maqsatynda kelgeni anyq edi. Alaıda Qazaqstan qura­ma­synyń namysty jigitteri qar­sy­­lastaryna úsh upaı bylaı tur­syn, soqyr upaı da ustatqan joq.

Jalpy aıtqanda, Magomed Adıevtiń ulttyq quramaǵa kelýi­men bizdiń jigitterdiń oıyny da, nátı­jeleri de jaqsara bastady. Bas bapker quramaǵa tájirıbeli oıynshylarmen qatar jas fýtbolshylardy shaqyryp, jastarǵa se­nim bildirdi. О́z kezeginde olar Adıev­tiń senimine selkeý túsir­medi. Keshegi matchtaǵy Elhan As­tanov pen Ramazan Orazovtyń oıyndaryna jankúıerler de, bapkerler quramy da dán rıza. Sondaı-aq reseılik maman óziniń ózgeristerden qoryqpaıtyn táýe­kelshil jáne bárin aldyn ala boljaı alatyn myqty strateg bapker ekenin baıqatty.

Máselen, maýsym aıyndaǵy tórt oıynda da qarsylastardy qate­lestirý úshin barlyq matchta bes qorǵaýshymen oınady. Bir­aq syrt alańdaǵy kezdesýlerde qar­sy shabýylǵa, úıdegi oıyndarda sha­býylǵa kóbirek kóńil bóldi. Aıtalyq, keshegi Slovakııamen bolǵan kezdesýde ádettegideı bes qor­ǵaýshymen oınasa da, sol qap­­taldyń qorǵanysyna Tı­­mýr Dos­­mambetovti jaýapty etip qoıdy da, jartylaı qor­ǵa­nysqa, ıaǵnı onyń joǵary ja­ǵy­na osy qanat arqyly shabýyl­daıtyn taǵy bir qorǵaýshy Iаn Vorogovskııdi shyǵardy. Al oń qaptalǵa Mıhaıl Gabyshevty, odan joǵaryǵa Elhan Astanovty qoı­dy. Ortalyq jartylaı qor­ǵanysta Ashat Taǵybergen men Aslan Darabaev, shabýylda Abat Aıymbetov oınady.

Qarsylastyń qorǵaýshylary kóp sátte Aıymbetov pen ortalyq jartylaı qorǵaýshylardy tu­sap ustaýǵa tyrysty da, qaptal­daǵy fýtbolshylarymyzdy umyt qal­dyrdy. Alǵashqy gol soǵy­lar sátte Slovakııanyń eki qor­ǵaýshysy Aıymbetovti «jabýǵa» ty­ry­syp, Vorogovskııdi qa­raýsyz qaldyrdy. Sóıtip, Iаn esh qıyn­dyqsyz dopty qaqpaǵa engizdi. Baıqasańyzdar, keshegi oıyndaǵy bizdiń quramanyń eki goly da, shabýyldary da qaptal arqyly uıymdastyryldy. 10 kún buryn ǵana ulttyq quramada debıýt ja­saǵan Elhan Astanov tórtinshi match­taǵy tuńǵysh golyn taǵy da sol qaptaldan uıymdastyrylǵan shabýyldan keıin soqty.

Ekinshi taımda fızıkalyq turǵyda sharshaı bastaǵan Qa­zaq­stan quramasy basymdyqty slovakııalyqtarǵa berip qoıdy. Nátı­jesinde, qonaqtar ekinshi taım­nyń basynda Matýsh Beron­nyń golynan keıin esep aıyrmasyn qysqartty. Oıynnyń qalǵan ýa­qy­tynda da qarsylastar Igor Shaskıı qorǵaǵan qaqpaǵa tolassyz shabýyl uıymdastyrǵanymen, onyń birde-bireýin golǵa aınaldyra almady.

Osylaısha, Qazaqstan qura­masy Slovakııany eki oıynda da jeńip, tarıhı nátıjege qol jet­kizdi. Tórt oıynnan keıin 10 upaı jınaǵan jerlesterimiz «S» lıga­synyń úshinshi tobynda jeke-dara kósh bastady. Eki jeńisi bar Slovakııa alty upaımen ekinshi ornyn saqtap qalsa, toptaǵy ekin­­shi oıynda óz alańynda Bela­rýs quramasynan basym túsken Ázer­baıjan tórt upaımen úshinshi sa­tyǵa kóterilip aldy. Bir ǵana upaıy bar Belarýs sońǵy orynda qa­lyp qoıdy.

Endi Ulttar lıgasynyń qalǵan eki oıyny qyrkúıekte ótedi. Eger, Magomed Adıev shákirtteri osy eki matchtyń bireýinde jeńiske jetse nemese eki básekede teń ná­tı­jege qol jetkizse, atalǵan týr­­­nırdiń kelesi maýsymynda «V» lıgasynda óner kórsetedi. Bul degenińiz, Qazaqstannyń 2024 jylǵy Eýropa chempıonatynyń fınaldyq ke­zeńine joldama je­ńip alýyna qosymsha múmkindik beredi. Qazaq­stan quramasy kelesi oıynyn 22 qyrkúıekte elordadaǵy «As­tana Arenada» Belarýs, 25 qyr­kúıekte syrt alańda Ázer­baı­jan fýtbolshylarymen ótkizedi.

Týrnır kestesi

№

Qurama

Oıyn

Jeńis

Teń

Jeńilis

Dop aıyrmasy

Upaı

1

 Qazaqstan

4

3

1

0

6-2

10

2

 Slovakııa

4

2

0

2

3-3

6

3

 Ázerbaıjan

4

1

1

2

2-3

4

4

 Belarýs

4

0

2

2

1-4

2