Premer-mınıstrdiń orynbasary Tamara Dúısenova jáne «AMANAT» partııasynyń hatshysy Eldar Jumaǵazıev Jambyl oblysyna baryp, «Qaryzsyz qoǵam» jobasy aıasyndaǵy atqarylyp jatqan jumyspen tanysty, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Bıyl sáýir aıynda partııa bastamasymen Jambyl oblysy Merki aýdanynda «Agrosaýat» agrobiliktilik ortalyǵy ashyldy. Onda egin, qus jáne mal sharýashylyǵyn júrgizýge qatysty teorııalyq jáne tájirıbelik kýrstardy aqysyz negizde oqytý jumysy uıymdastyryldy. Tamara Dúısenova bul bastamany joǵary baǵalap, ony ary qaraı keńinen taratý múmkindigin qarastyrý qajet ekenin aıtty.
«Bankterge qaryzdanǵan, esepshoty buǵattalǵan adamdardy «Qaryzsyz qoǵam» jobasy aıasynda oqytyp, olardyń óz kásibin ashýyna jáne beresheginen qutylýyna múmkindik jasalyp jatyr. Bul jobany jalǵastyramyz. Bul úshin oqý korpýstary ashylady. Sol korpýsta iri kásipkerler tájirıbe júzinde de oqytýdy moınyna alyp, ózge óńirlerge taratýyn qarastyramyz. Tyǵyryqqa tirelgenderge «AMANAT» partııasy demeýshilermen birge taýarlyq nesıe berip, ónimin satýǵa kómektesedi», dedi Tamara Dúısenova.
Bul rette vıse-premer taýarlyq nesıe berý mehanızmin jetildirý qajet ekenin aıtyp, taýarlyq nesıe berýshi men alýshy arasynda saqtandyrý engizýdi usyndy.
«Qaryzsyz qoǵam» jobasynyń avtory, «AMANAT» partııasynyń hatshysy Eldar Jumaǵazıev barlyq aýylǵa skrınıng jasalǵanyn, Merki aýdanynda 9 baǵytta kásip bastaýǵa bolatynyn jetkizdi. Jańadan ashylǵan «Agrosaýat» ortalyǵynda nesıe tóleý merzimin 90 kúnnen astam keshiktirgende basymdyq beriledi.
«Sebebi olar «Aýyl amanaty» sekildi memlekettik baǵdarlamaǵa qatysa almaıdy, nesıe berilmeıdi, «qara tizimge» engen. Olardyń sany elimizde 1,5 mıllıonnan asty, bul úlken áleýmettik másele dep esepteımiz. Soǵan baılanysty «Aýyl amanaty» men «Qaryzsyz qoǵam» baǵdarlamalaryn ushtastyrýdy uıǵardyq. Mysaly bir qatysýshynyń moınynda 8 nesıe bar, oǵan qarjylaı nesıe berilmegesin, 5 kún oqytyp, tamshylap sýarý júıesi, plenka jáne 10 myń kóshet túrinde taýarly nesıe berdik. Osylaı qoldaý kórsetpesek, ózdiginen qaryzynan qutyla almaıdy», dep túsindirdi E. Jumaǵazıev.
Joba qatysýshylary óndirgen ónimderdi satý jáne óńdeý máselesi de jolǵa qoıylǵan. Boryshker tapqan tabystyń 50 paıyzy keshikken nesıeni jabýǵa jumsalady, 25 paıyzy taýarly nesıeni jabýǵa jáne qalǵan 25 paıyzy – ózine qalady.
«Bizdiń oıymyzsha, qaryzyn óteı almaı júrgenderge «Aýyl amanaty» baǵdarlamasy aıasynda taýarly nesıe berilýi kerek. Sosyn ónimderdi óńdeıtin kásiporyndar kerek. Qazir ónim kúıinde satylyp jatyr, qosymsha qunyn óteıtindeı taýar óndirip jatqan joqpyz. Soǵan baılanysty osy joba aıasynda kórshiles T. Rysqulov aýdanynda qulpynaı, tańqýraı óńdeıtin seh ashtyq. Eń basty másele – tehnologııalyq talaptardy saqtaı otyryp, taýar óndirý jáne tabys tabý», dedi partııa hatshysy.
Búginde «Agrosaýat» oqý ortalyǵynda 130 adam dáris alyp, olar mal sharýashylyǵy, qus sharýashylyǵy, qulpynaı egý, tańqýraı egý sekildi túrli baǵyttardy tańdady.
«Munda esh irikteý júrgizilmeıdi, ortalyq týraly estigen, oqýǵa nıetti adamdar keledi jáne arnaıy top qurylady. Tyńdaýshylar birden kásip bastap ketpeıdi, óz baǵyttaryn, nege ıkemi baryn naqtylaıdy. Búginde qulpynaı baǵyty boıynsha kooperatıv quryldy, djem, tosap jasaıtyn kishigirim seh ashyldy. Tizbek tolyq jabyldy deýge bolady. Endi tigin sehy, jartylaı fabrıkat sekildi basqa da baǵyttardy qolǵa alamyz, jobanyń aýqymyn keńeıtemiz. Sarapshy súıemeldegen jumystardyń nátıjeli bolatynyn kórip otyrmyz», dedi «Agrosaýat» oqý ortalyǵynyń jetekshisi Aıman Aqynbekova.
«Qaryzsyz qoǵam» jobasynyń qatysýshysy, «Agrosaýat» ortalyǵynyń túlegi Talantbek Sokýshbaev múgedektigi bar bala tárbıelep otyr. Bala kútimine baılanysty nesıe alýǵa týra kelgen jáne shalǵaıǵa jumys isteýge shyǵa almaǵan.
«Buǵan deıin ózge qalalarda vahtada jumys istedim, saýda-sattyqpen aınalystym, zaýyttarda eńbek ettim. Bala ósken saıyn úıden shyǵý qıyndady, sonda kórshimniń jerin jalǵa alyp tańqýraı ósirýdi bastadym. Árıne alǵashynda ońaı bolmady, alatyn ónim aýa raıyna tikeleı baılanysty. Bıyl kóktemde joba týraly estip, qulpynaı baǵytyna jazyldym. Ortalyq kerekti jabdyqtardyń bárin ákep beredi. Osylaısha, mol ónim alyp, birtindep qaryz tólep jatyrmyn. Aýylda jumys kóp, tek isteıtin adam joq. Keıde eńbek qoly jetispeıdi», dedi joba qatysýshysy T.Sokýshbaev.
Sonymen qatar Tamara Dúısenova Moıynqum, Shý jáne Merki aýdandaryna baryp, mal sharýashylyǵyn óristetýge, ásirese túıe sharýashylyǵyn júrgizýge qolaıly orta bar ekenin atap ótti. Alaıda mundaǵy sharýalar ázirge et pen shubat óndirýmen shektelip otyr.
«Úsh aýdandaǵy 200-den astam túıe ósiretin azamattardy basqa oblystan kelgen kompanııalarmen kezdestirdik. Onda túıe baǵý, sút alý, sútti qaıta óńdeý máselelerin qarastyrdyq. Eger de osy oblys azamattary qalasa, almatylyq kásiporyn shubattan untaq jasaıtyn seh ashýǵa daıyn. Sol kompanııa ary qaraı Qytaıǵa ónim eksporttaý máselesin qarastyrady. Bul – aýyldaǵy jumysyn jańa bastaǵan qosalqy sharýashylyqtarǵa úlken múmkindik», dedi T. Dúısenova.
Sonymen birge «Qaryzsyz qoǵam» jáne «Aýyl amanaty» jobalary arqyly jeke sharýashylyǵyn damytyp, qaryzynan qutylǵan tabysty keıster kórsetildi jáne barlyq qatysýshylarmen kezdesý ótti.
«Agrosaýat» – azamattardyń qarjylyq saýatyn arttyrýǵa baǵyttalǵan «Qaryzsyz qoǵam» jobasynyń qısyndy jalǵasy bolmaq. Jańa ortalyqta jıdek ósirý, qant qyzylshasyn egý, jem-shóp, sútti iri qara, etti iri qara, qus sharýashylyǵy sekildi sharýashylyqtar ashyp, 150 adamdy qaryz deńgeıinen shyǵarý maqsaty qoıylǵan. Qara tizimnen shyqqan turǵyndar ary qaraı memlekettiń bıznesti qoldaý baǵdarlamalaryna, «Aýyl amanaty» baǵdarlamasynyń 2,5 paıyzdyq nesıesine júgine alady.
«Qaryzsyz qoǵam» jobasy byltyr 2 mamyrda bastalǵan bolatyn. Bıyl Prezıdent tapsyrmasymen elimizdiń barlyq 20 óńirinde, onyń ishinde Astana, Almaty, Shymkent qalalarynda halyqty qarjylyq saýatqa jappaı oqytý jumysy uıymdastyryldy.
«Qaryzsyz qoǵam» jobasyna demeýshilik kórsetetin bankter sany artyp keledi. Atap aıtqanda, Freedom Bank, Bank Sentr Kredıt, Halyk Bank, Altyn Bank, Bereke Bank, Eýrazııalyq bank, Forte Bank, Home Credit, Jusan, Nurbank, Bank RBK jobanyń seriktesi atandy.
Oqý kýrsynyń qatysýshylaryna yńǵaıly bolý úshin www.qogamfin.kz onlaın-platformasy ázirlendi. Saıt arqyly oqýǵa jazylyp, paıdaly materıaldar men beıne sabaqtardy júktep alýǵa bolady.