Májilis depýtaty Rınat Zaıytov bas prokýror Berik Asylovqa depýtattyq saýal joldap, onsyz da zorǵa júrgen halyqty zarlatqan alaıaqtardyń máselesin kóterdi, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Depýtattyń pikirinshe, adamzat balasy jahandanyp, jańarǵan kezeńde táýelsizdigin endi qolǵa alyp, etek-jeńin jınaı bastaǵan Qazaqstan buryn estip, bilmegen talaı jańashyldyqqa tap boldy. Tıisti aqparaty men tájirıbesi joq halyqqa ol jańashyldyqtar kóp zııandy zardabyn tıgizip jatyr.
«Solardyń biri – «onlaın alaıaqtyq». Jańa kezeńge jyldam beıimdelgen «jylpos» alaıaqtar kún saıyn qorǵansyz halyqtyń shotyndaǵy aqshasyn urlap qana qoımaı, myńdaǵan adamnyń atyna syrttaı nesıe rásimdep, onsyz da zorǵa júrgen halyqty zarlatýda. О́kinishke qaraı, jazyqsyz jem bolǵan jandardyń jaǵdaıyn uǵyp jatqan Úkimet te, bankter de kórinbeıdi. Al kóptegen alaıaqtyq jasaý faktilerinde ne bank, ne jergilikti organ ókilderiniń qatysýymen bolǵany dáleldengen. Mysaly, Qaraǵandy qalasynyń jumyspen qamtý jáne áleýmettik qorǵaý basqarmasynyń qyzmetkeri múgedektigi bar, zeınettegi jıyny 90 adamnyń shotyndaǵy aqshany jymqyrǵan, Taldyqorǵan, Astana, Almaty qalalarynda da bank qyzmetkerleriniń azamattardyń jeke málimetine qol jetkizýge kómekteskeni jóninde faktiler anyqtalǵan», dedi Rınat Zaıytov.
Zaıytov keltirgen málimetterge súıensek, Respýblıka kóleminde bıylǵy jyldyń qańtar, aqpan aılarynyń ózinde ǵana kıberalaıaqtyqpen bank qyzmetkerlerine qatysty QR Qylmystyq Kodeksiniń 250 - baby (О́kilettikterdi teris paıdalaný) boıynsha – 15 is, al QR Qylmystyq Kodeksiniń 254 - baby (Mindetterine adal qaramaý) boıynsha – 17 is qozǵalǵan.
Onyń aıtýynsha, bir túsiniksizi bul kıberqylmystan qorǵaýǵa, azamattardyń shottarynyń qaýipsizdigin saqtaýǵa mindetti bankterge eshqandaı jaýapkershilik júktelmegen. Sonymen qatar alaıaqqa jem bolyp, bankke saqtaǵan aqshasynan aırylyp, moınyna joq jerden nesıe júktelip, jyǵylǵan jandarǵa judyryq bolyp bankter olardyń shottaryn da buǵattaıdy. Depýtat munyń halyqqa jasalǵan orynsyz qııanat ekenin tilge tıek etti.
«Sál qınalsa memleketten mıllıardtap qarjyny qaıtarymsyz alatyn oıyna kelgen paıyzdyń ólshemin taǵaıyndap, óz qatelikterine jaýap berýden jaltaratyn qaıyrymsyz bankter qashanǵa deıin taırańdamaq? Naqaqtan naqaq qaryzǵa batqan halyqty qorǵaıtyn ýaqyt keldi. Ata zańymyz boıynsha memlekettiń basty baılyǵy bank emes, «halyq» ekenin esińizge salaıyn», dedi depýtat.
Rınat Zaıytov joǵaryda aıtylǵandardyń negizinde kelesideı usynystardy usyndy:
Ekinshi deńgeıli bankter kıberalaıaqtardyń qylmystyq is-áreketterinen zardap shekken azamattardyń banktik shottaryn buǵattan shyǵarýy jáne de bul sanattaǵy adamdardyń shottaryn buǵattaýǵa tıym salý sharalaryn qarastyrýy kerek. Halyqtyń shottaryndaǵy qarjynyń saqtalýyna jaýapty bankter bolǵandyqtan, kıberalaıaqtyqtan kelgen zardap pen barlyq shyǵyndardy bankterge óz tarapynan óteý mindetin júkteý qajet.