Bizdiń ǵasyr ǵylym men tehnologııanyń qarqyndy damyǵan dáýiri retinde este qalary sózsiz. Ásirese, ǵarysh salasy búginde memleketterdiń damý deńgeıin kórsetetin strategııalyq baǵyttardyń birine aınaldy. Ǵaryshty ıgerý tek qana jańa ǵylymı jańalyqtardy ashý emes, sonymen qatar eldiń ekonomıkalyq, qorǵanystyq jáne tehnologııalyq áleýetin arttyratyn mańyzdy qadam, dep jazady Egemen.kz.
Osy jaǵdaıdy eskergen elimiz qazir atalǵan salada úzdiksiz qulshynys tanytyp keledi. Osy oıymyzdyń jarqyn dáleli retinde Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetinde Qazaqstan Respýblıkasy Sıfrlyq damý, ınnovasııalar jáne aeroǵarysh ónerkásibi mınıstrliginiń qoldaýymen Space Days Kazakhstan – 2025 halyqaralyq forýmy ótti.
Atalǵan forýmnyń negizgi maqsaty – ǵarysh salasyndaǵy strategııalyq áriptestikti tereńdetý, zamanaýı tehnologııalardy ilgeriletý, sondaı-aq ǵylym, bilim berý jáne óndiris salalarynyń áleýetin biriktirý.
Sharaǵa 50-den asa memlekettiń delegasııalary, halyqaralyq uıymdar, ýnıversıtetter, ǵylymı-zertteý ortalyqtary men bıznes ókilderi, sonymen qatar ǵarysh salasynyń jetekshi mamandary qatysty.
Ál-Farabı atyndaǵy QazUÝ Basqarma Tóraǵasy- Rektor Janseıt Túımebaev forýmdy ashyp，atalǵan is-sharanyń mańyzdylyǵyn atap kórsetti. «Sońǵy jyldary elimiz ǵaryshtyq tehnologııalar men sıfrlandyrýdy damytýǵa erekshe mán berýde. Jasandy ıntellekt, úlken derekter, platformalyq ekonomıka sekildi baǵyttar básekege qabilettiliktiń jańa ólshemine aınaldy.
Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev keshegi Joldaýynda «Biz bárimiz jappaı sıfrlandyrý jáne jasandy ıntellekt dáýirine qadam bastyq. Bul úrdis búkil álemde qalyptasqan tártipti jáne adamdardyń ómir súrý saltyn birjola ózgertýde. Biz jappaı sıfrlandyrý jáne jasandy ıntellekt tehnologııasyn barynsha engizý arqyly ekonomıkany jańǵyrtýymyz qajet», dep atap ótken bolatyn.
Prezıdenttiń aıtýynsha, Qazaqstandaǵy keshendi aerogeofızıkalyq, zertteýler eskirgen. Sondyqtan bul salada zamanaýı sıfrlyq quraldardy qoldana otyryp jańa zertteýler júrgizýimiz kerek. Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti bul baǵytta aýqymdy jobalardy iske asyrýda. Oqý ornymyz zertteý ýnıversıteti retinde sıfrlandyrý, aeroǵarysh salalary boıynsha sheteldik áriptestermen birlese jumys atqaryp keledi. Ýnıversıtet ǵalymdary ǵaryshtyq monıtorıng júıelerin damytýǵa jáne ǵaryshtyq zertteýlerdi keńeıtýge qatysty keshendi sharalardy iske asyryp jatyr»
Forým aıasynda BUU-nyń Ǵarysh keńistigin beıbit maqsatta paıdalaný komıteti (KOPÝOS) basshysynyń orynbasary Drıss El Hadanı, jobalar dırektory Harýn Nýrýllah Tanzı, QR sıfrlyq damý vıse-mınıstri Marat Oljabekov, Bahreın ǵarysh agenttiginiń basqarma tóraǵasy Sheıh Zalıd ben Alı Ál Halıfa, «Uzbekkosmos» dırektorynyń orynbasary Mýhıddın Ibragımov, Mysyr ǵarysh agenttiginiń ókili Sherıf Sedkı jáne basqa da bedeldi sarapshylar baıandama jasady.
Ǵaryshty zertteý – adamzattyń bolashaǵyna jol ashatyn uly múmkindiktiń biri. Spýtnıktik tehnologııalar búgingi kúni baılanys, ınternet, navıgasııa, meteorologııa, jerdi qashyqtan zertteý jáne aýyl sharýashylyǵyn damytýda keń qoldanys taýyp otyr.
Ǵarysh salasy asa kúrdeli bolǵandyqtan, bir memlekettiń ony tolyqqandy eger de qıynǵa soǵyp otyr. Sondyqtan bul salada halyqaralyq yntymaqtastyq pen tájirıbe almasý erekshe mańyzǵa ıe. NASA jáne sol sııaqty Qytaı men Úndistannyń ǵarysh agenttikteri túrli baǵdarlamalar arqyly bir-birimen yntymaqtastyq ornatyp, ortaq jobalarǵa atsalysyp keledi. Halyqaralyq ǵarysh stansııasy – sonyń aıqyn mysaly.
Osyndaı múmkindikterge qol jetkizýge qulshynys tanytqan elimiz ǵarysh salasynda álemdik tájirıbege súıene otyryp, óziniń ǵylymı-tehnıkalyq áleýetin nyǵaıtyp keledi. Baıqońyr ǵarysh aılaǵy – búkil adamzatqa ortaq tarıhı mura. Elimiz qazirde jerdi qashyqtan zondtaý, baılanys jáne navıgasııalyq spýtnıkterdi ushyrý arqyly tájirıbesin arttyryp, kadrlar daıarlaý isine den qoıýda. Bul proseste sheteldik seriktestermen yntymaqtasý, jańa tehnologııalardy meńgerý jáne birlesken ǵylymı jobalar júrgizý – basty shart.
Atap aıtqanda，ǵaryshtyq zertteýler – jahandyq syn-qaterlerdi eńserýdiń de bir joly. Jarty álemniń mazasyn alyp turǵan klımattyń ózgerýi, tabıǵı apattardyń aldyn alý, azyq-túlik qaýipsizdigin qamtamasyz etý sııaqty máselelerde spýtnıktik málimetterdiń mańyzy aıtarlyqtaı bolmaq. Sondyqtan da elimizdiń óz ǵarysh salasyn damytýdy jalǵastyryp, halyqaralyq tájirıbemen udaıy ortaqtasýy el ıgiligine saıatyn sara jol ekeni aıqyn.