Keshe Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmetinde 2015 jylǵy 26 sáýirge Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń kezekten tys saılaýynyń taǵaıyndalýyna baılanysty Qazaqstan Respýblıkasy Ortalyq saılaý komıssııasynyń músheleri baspasóz máslıhatyn ótkizdi.
Ortsaılaýkom tóraǵasy Qýandyq Turǵanqulov buqaralyq aqparat quraldarynyń ókilderin 26 aqpanda Ortalyq saılaý komıssııasy 2015 jylǵy 26 sáýirge taǵaıyndalǵan Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń kezekten tys saılaýyn ázirleý men ótkizý jónindegi negizgi is-sharalardyń kúntizbelik josparyn bekitkeni týraly, sondaı-aq, «2015 jylǵy 26 sáýirge taǵaıyndalǵan Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń kezekten tys saılaýy jónindegi saılaý qujattarynyń nysandaryn bekitý týraly» qaýly qabyldaǵany jóninde habardar etti.
Tóraǵanyń atap ótkenindeı, Qazaqstan Respýblıkasynyń Konstıtýsııasyna sáıkes el Prezıdentin Qazaqstan Respýblıkasynyń kámeletke tolǵan azamattary jalpyǵa birdeı, teń jáne tóte saılaý quqyǵy negizinde jasyryn daýys berý arqyly bes jyl merzimge saılaıdy. Respýblıka Prezıdenti bolyp qyryq jasqa tolǵan, memlekettik tildi erkin meńgergen jáne Qazaqstanda sońǵy on bes jyl boıy turatyn, týmysynan Qazaqstan Respýblıkasynyń azamaty saılana alady. Prezıdenttikke kandıdattardy usyný 2015 jylǵy 26 aqpanda bastalyp, 15 naýryzda aıaqtalady.
«Prezıdenttikke kandıdattardy usyný quqyǵy belgilengen tártipte tirkelgen respýblıkalyq qoǵamdyq birlestikterge, sondaı-aq, ózin-ózi usyný tártibimen azamattarǵa tıesili, – dedi Q.Turǵanqulov. – Prezıdenttikke kandıdatty oblystardyń, Astana jáne Almaty qalalarynyń kem degende úshten ekisiniń atynan teńdeı ókildik etetin saılaýshylardyń jalpy sanynyń kem degende bir paıyzy qoldaýǵa tıis. Prezıdenttikke kandıdattardy tirkeý kandıdattar barlyq qajetti qujattardy usynǵannan keıin bastalady jáne 2015 jylǵy 25 naýryzda aıaqtalady».
Prezıdenttikke kandıdat tirkelgenge deıin jáne onyń Qazaqstan Respýblıkasy Konstıtýsııasy men «Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy saılaý týraly» Konstıtýsııalyq zańda belgilengen talaptarǵa sáıkestigi, sondaı-aq, kandıdatty qoldap jınalǵan qoldardyń rastyǵy tekserilgennen keıin Ortalyq saılaý komıssııasynyń shotyna 1 mln. 60 myń teńgege jýyq mólsherde saılaý jarnasyn engizedi. Kandıdat pen onyń jubaıy (zaıyby) tirkelgenge deıin turǵylyqty jeri boıynsha salyq organdaryna 2015 jylǵy 1 aqpandaǵy jaǵdaı boıynsha tabysy men múlki týraly deklarasııa tapsyrýlary qajet. Al Qazaqstan Respýblıkasynyń prezıdenttigine kandıdattardyń saılaý aldyndaǵy úgiti 26 naýryzda bastalyp, 24 sáýirde saǵat 24.00-de aıaqtalady.
OSK basshysynyń habardar etýinshe, saılaý bolatyn kúni jáne onyń qarsańyndaǵy kúni kez kelgen úgitke tyıym salynady. Prezıdent saılaýy respýblıkalyq bıýdjet qarajatynan qarjylandyrylady. Memlekettiń kepildigi retinde bıýdjet qarajaty esebinen kandıdattardyń úgit jumysyn júrgizý shyǵystary Ortalyq saılaý komıssııasy belgilegen mólsherde ishinara jabylady. Sondaı-aq, prezıdenttikke kandıdattar úgit naýqanyn júrgizý úshin kandıdattyń jeke qarajatynan, kandıdatty usynǵan qoǵamdyq birlestiktiń qarajatynan jáne azamattar men uıymdar erikti túrde kórsetetin qarjylaı kómeginen turatyn saılaý qorlaryn qurýǵa quqyly. Prezıdenttikke kandıdattyń saılaý qorynyń eń joǵary mólsheri shamamen 577 mln. teńgeni quraıdy.
«Saılaýshylardyń tolyq jáne durys tizimderin jergilikti atqarýshy organdar tıisti saılaý komıssııalaryna 5 sáýirden keshiktirmeı joldaýy, al 10 sáýirden keshiktirmeı olardy azamattarǵa tanysý úshin usynýy tıis, – dep jalǵastyrdy sózin Q.Turǵanqulov. – Azamatty saılaýshylar tizimine engizý úshin azamattyń naqty saılaý ýchaskesiniń aýmaǵynda turǵylyqty jeri boıynsha tirkelýi negiz bolyp tabylady. Daýys berý kúni bolatyn jeri aýysqan jaǵdaıda, azamat ýchaskelik saılaý komıssııasyna daýys berý quqyǵyn beretin esepten shyǵarý kýáligin berý týraly ótinishpen júgine alady. Bul 10 sáýirden bastap 25 sáýirde saǵat 18.00-ge deıin múmkin bolady».
Sózi barysynda tóraǵa daýys berý ýaqytyna da toqtalyp ótti. Daýys berý 26 sáýir kúni jergilikti ýaqyt boıynsha tańǵy saǵat jetiden bastap keshki saǵat jıyrmaǵa deıin bolady. Ortalyq saılaý komıssııasy 3 mamyrdan keshiktirmeı, Prezıdent saılaýynyń qorytyndylaryn anyqtap, tıisti qaýly qabyldaýy tıis. «Saılaý naýqany barysynda saılaý komıssııalary saılaýdy uıymdastyrý, ázirleý men ótkizýdiń negizgi halyqaralyq qaǵıdattaryn, sondaı-aq, saılaý úderisiniń onyń barlyq kezeńderinde ashyq, jarııaly jáne transparentti bolýyn qamtamasyz etýge erekshe kóńil bóledi. Buǵan saılaý úderisin baıqaýǵa otandyq jáne halyqaralyq sarapshylardyń belsendi qatysýy da yqpal etetin bolady. Syrtqy ister mınıstrligimen birlesip halyqaralyq baıqaýshylar ınstıtýty ashylady», – dep atap ótti tóraǵa.
Qýandyq Turǵanqulov, sondaı-aq, daıyndyq jumystary sheńberinde oblystyq, Astana jáne Almaty qalalyq aýmaqtyq saılaý komıssııalary ýchaskelik saılaýkomdardyń múshelerin naýqandy uıymdastyrý men ótkizýdiń negizgi quqyqtyq jáne tájirıbelik aspektilerin talqylaý arqyly oqytýdy uıymdastyrý qajettigine de toqtaldy. Onyń aıtýynsha, Ortsaılaýkom saılaý organdaryna qajetti uıymdastyrýshylyq, ádistemelik jáne aqparattyq súıemeldeý kórsetedi. Tıisti ádistemelik quraldar, broshıýralar, sondaı-aq, baspa, dybys jáne beıne materıaldar ázirlenedi. Sonymen qatar, azamattardyń konstıtýsııalyq saılaý jáne saılaný quqyqtaryn neǵurlym tıimdi iske asyrýǵa kómektesetin aqparattyq, jumyldyrý beıne jáne dybys rolıkteri, plakattar, bılbordtar, túsindirmelik sıpattaǵy baspa ónimderi daıyndalýda eken.
Sóziniń sońynda Ortsaılaýkom basshysy saılaýdy ázirleý men ótkizý ýaqytyna turaqty jumys isteıtin baspasóz ortalyǵynyń ashylatyny týraly habardar etti. Budan keıin Ortalyq saılaý komıssııasynyń músheleri jýrnalıster tarapynan qoıylǵan suraqtarǵa jaýaptar qaıtardy.
Álısultan QULANBAI,
«Egemen Qazaqstan».