El erteńin erte bastan eskergen eren qadam

Respýblıka jurtshylyǵy prezıdenttik saılaýdy kezekten tys ótkizýdi tolyq qoldaıdy

Tańdaýymyz aıqyn

Soltústikqazaqstan­dyq jas­tar bıyl kezekten tys pre­zı­dent­tik saılaý ótkizý týraly Qazaq­stan halqy Assambleıasy Keńe­siniń bastamashylyǵyna qyzý ún qatyp, jer-jerlerde qol­daý aksııalaryn ótkizgen bola­tyn. Munyń ózi ózderiniń jalyndy jigerlerimen, tyń izdenis­te­rimen qoǵamnyń aldyńǵy sa­py­nan kórinip kele jatqan óske­leń urpaqtyń zor saıası bel­sen­diligin, el taǵdyry beıjaı qal­dyrmaıtynyn ańǵartsa kerek. Biz, Qyzyljar óńiriniń jas­tary, Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń bar­sha qazaqstandyqtardyń usy­nystaryn rızashylyqpen qabyl alyp, 26 sáýirde kezekten tys prezıdenttik saılaý ótkizýdi belgileý týraly Jarlyqqa qol qoıýy ultaralyq birlik pen tatýlyqty odan ári nyǵaıta túsedi degen berik senimdemiz. Memleket basshysy respýb­lıka turǵyndaryna arnaǵan Úndeýinde aldymyzda turǵan ma­ńyzdy mindetterdi atap kór­setti. Adamdardyń tileıtini – Otan­nyń amandyǵy, qoǵamnyń berik­tigi. El qashanda Elbasyna senedi. Onyń bir aıǵaǵy, 2011 jyl­ǵy saılaýaldy naýqany bary­syndaǵy barlyq ýádelerdiń tú­geldeı oryndalýy. Endi, mine, eń damyǵan 30 eldiń qataryna je­týdi asqaraly mindet retinde qoıyp, uzaq merzimge arnalǵan «Qa­zaqstan-2050» Strategııasy múl­tiksiz júzege asyrylyp keledi. Ýaqyttyń asa kúrdeliligine qaramastan, jumyspen qam­ta­ma­syz etý, jańa jumys orynda­ryn ashý, turmysy tómen, az qam­tylǵan otbasylar men jandar­dy qamqorlyqqa alý sekildi áleý­mettik kepildikterdiń berilýi mem­lekettik baǵdarlamalarda jan-jaqty qamtylǵan. Osy oraı­da, elimizdi damytýǵa, ilgeri­letý­­ge jastar qosar úlestiń az emes­ti­gin atap aıtqym keledi. О́ńir tur­ǵyndarynyń 23 paıyzyn jas­tar quraıdy. 140 myńǵa jýyq jas lek 63 uıymǵa birige otyryp, ártúrli salalarda eseli eńbek etýde. 13 aýdanda jastar bastamalary ortalyqtary qurylǵan. Olardyń qatarynda «Jas Otan» jastar qanatynyń, Qazaqstan stýdentteri Alıan­sy­nyń, «Jas­tar kadrlyq re­zer­vi», «Ardıs», «Jas ulan» bir­yń­ǵaı balalar men jasós­pi­rim­­der uıymy» qoǵamdyq bir­­les­tik­teriniń ókilderi bar. О́ren­der men jasóspirimder­diń tulǵa retinde jetilip, azamat­tyq usta­nymdaryn qalyptas­ty­rýda jas­tar uıymdarynyń o­rny ­eleý­li eke­nin osydan-aq baıqaý­ǵa bolady. Jastardyń tárbıesine «Al­ǵys», «Salang», «Er Otan», «Asso­sıasııa», taǵy basqa pat­rıottyq klýbtar belsene arala­sady. Kolledjder men mektepterde jastar máselesimen aına­lysatyn komıtetter jumys istep, semınar-trenıngter, flesh-mob, dóńgelek ústel otyrys­taryn, aksııalardy júıeli júrgizip keledi. «Dıplommen – aýylǵa!» baǵ­darlamasy boıynsha 314 jas maman aýyldy jerlerge jumysqa tartyldy. «Jastar praktıkasy» baǵdarlamasy aıasynda 350 jas turaqty jumysqa ornalasty. Táýelsizdik jyldary qol jetkizgen jalpyhalyqtyq ıgi­lik­terimiz ben qundy­lyq­ta­ry­myz­dy nyǵaıtý, qorǵaý beıbit ómir­degi, jasampaz eńbekpen ǵana júzege asatynyn jastar jaqsy túsinedi. Elbasynyń bul sheshimi bizge úlken jaýapkershilik júk­teıdi. Kezekten tys prezıdenttik saılaý ortaq kúsh-jigerimizdi bir arnaǵa toptastyryp, daǵdarys qıyndyqtaryna tosqaýyl qoıý­dyń tegeýrindi sharalaryn bir­le­se oryndaýǵa kepildik bereri sózsiz. Almagúl RAMAZANOVA, Soltústik Qazaqstan oblystyq jastar saıasaty máseleleri jónindegi  basqarma basshy­­­sy­nyń mindetin atqarýshy. PETROPAVL.

Ulaǵatty ustanym, utqyr sheshim

Qoǵamda Qazaqstan halqy Assambleıasy Keńesiniń kezekten tys prezıdenttik saılaý ótkizý týraly Úndeýi keń qoldaý tapty. Ony buqaralyq aqparat quraldarynda jarııalanǵan áleýmettik ártúrli toptar ókil­deriniń qoldaý pikirleri aıqyn ańǵartty. Halyq elimizdiń búgingi qol jetkizgen tabystaryn Qazaqstan Respýblıkasy Tuńǵysh Prezıdentiniń sarabdal saıasatymen sabaqtastyratynyna anyq kózimiz jetti. Endigi toqeter túıindi sózdi, tushymdy tujyrymdy Elba­synyń ózi aıtýy kerek bolatyn. Qazaqta «Halyq qalasa, han túıesin soıady» degen naqyl sóz bar. Qashanda halqynyń qa­myn oılaıtyn, Ata Zańnan aınymaıtyn Prezıdent Nursultan Nazarbaev taǵy da kóregendiktiń úlgisin kórsetti, kóptiń kóńilin kúpti etpedi, halqynyń qalaýyn qaltqysyz uǵyndy. Memleket basshysynyń Qazaqstan halqy­na Úndeýin oqyp, tanysyp, El­basynyń eldik múddege adal­dy­ǵyna taǵy kýá boldyq. Elbasy Qazaqstan halqyna Úndeýinde álemdegi damyǵan 30 eldiń qataryna ený mindetteri belgilengen «Qazaqstan-2050» Strategııasyn júzege asyrýdyń mol múmkindikteri bar ekenin aıta kelip: «Qaıta qaharyna mingen álemdik daǵdarys jaǵdaıynda birlik bizge burynǵysynan beter qundy. Memlekettiń tynyshtyǵy men eldiń birligin saqtap, damytý Prezıdenti bastap, eli qostaǵan kezde ǵana baıandy bolmaq. Jaýapkershilik búkil halyqqa da júkteledi. Osyny umytpaıyq. Aldaǵy bıik belester men asqar asýlar úshin biz barlyq kedergilerdi baǵyndyryp, alǵa basýǵa tıispiz», – dedi. Biz bárimiz kezekten tys pre­zıdenttik saılaý ótkizý týraly bastamany tolyqtaı qoldaımyz. Dál qazir saılaý ótkizý qoǵamda turaqtylyq pen birlikti saqtaýǵa jaǵdaı jasaıdy. Bul – alǵa qoıǵan mindetterdi tıimdi iske asyrý, turǵyndardyń ál-aýqatyn arttyrý úshin mańyzdy qadam. Álemdegi jaǵdaı jáne jahandyq syn-qaterler kóptegen elderde alańdaýshylyq týǵyzýda. Son­dyqtan saılaýdy bıyl ótkizý eli­m­izdiń damýy jolyndaǵy mem­lekettik baǵyttyń kidirissiz júzege asa berýin qamtamasyz etetin du­rys sheshim dep baǵalaımyn. Elbasynyń kezekten tys prezıdenttik saılaý ótkizý týraly Qazaqstan halqy Assambleıasynyń úndeýin qoldap, ony ústimizdegi jylǵy 26 sáýirge belgileýi ula­ǵatty ustanym boldy. Bul – shyn máninde halyqtyń qalaýymen qabyldanǵan tarıhı sheshim. Ol barsha qazaqstandyqtardy birlikke, jańa tabystarǵa bastaıtyn bolady. Mine, Elbasy men eliniń bir múddege jumylýynyń aıqyn kórinisi de osy. Al biz Elbasy senim artqan údeden kóri­nip, turaqtylyq pen birlikti ny­ǵaıtýǵa atsalysýymyz kerek. Dáýlet ÁBENOV, Qazaq-orys halyqaralyq ýnıversıtetiniń kafedra meńgerýshisi,tarıh ǵylymdarynyń kandıdaty. Aqtóbe oblysy.

Birlik pen kelisimniń tetigi

Elbasy N.Á.Nazarbaevtyń Qazaqstan Prezıdentiniń saılaýyna qatysty Úndeýin bizdiń kópultty ujymymyz qýana qarsy aldy. Saıası naýqan ótkiziletin kún de belgilendi. Osy qadamnyń ózi Memleket basshysynyń ýaqyt baǵamyndaǵy kóregendigin, qoǵam músheleriniń saıası belsendiligi men el taǵdyryna beıtarap qaramaıtynyn kórsetedi. Prezıdent óz Úndeýinde álemdik ekonomıkalyq daǵdarys beleń ala túsken kezeńde halyqqa erteńgi kúnine degen senimdilik kerektigin bólektep aıtty. El halqyn aýyl sharýashylyǵy ónimderimen qamtamasyz etý jaýapkershiligi júktelgen seriktestik múshelerinde bul senimdilik bar. Onyń ústine, Úkimettiń keńeıtilgen otyrysynda agroónerkásipti saýyqtyrýǵa qomaqty qarjy bólinetindigi jónindegi baılam da bizdi qýattandyra túsedi. Endigi mindet – baryn­sha jınaqylyq tanytyp, ese­li eńbek etý. Bizdiń kópsa­laly sharýashylyǵymyz «Agro­bız­nes-2020» baǵdarlamasy talap­taryna saı tabysty jumys júr­gizýde. Búgingi talap deń­ge­ıin­de eginshilik qurylymyn ár­taraptandyrýǵa aıryqsha kóńil bóldik. Dıqan qaýymy dástúrli astyq ónimderimen qatar, maıly daqyldar ósirýge de den qoıdy. Mashına-traktor parkin qýattandyrý, ozyq tehnologııa­ny ıgerý túpki qaıtarymdy molaıt­­qanyn aıtqym keledi. Sońǵy jyl­dary aýa raıynyń qolaı­syz­dyqtaryna qaramastan ár gektar­dan orta eseppen 16 sentnerden­ astyq jınaýdy qamtamasyz etýdemiz. Asyl tuqymdy mal sharýa­shylyǵyn damytýda úlken tájirıbe jınaqtaldy. Sharýashylyq óńirde alǵashqylardyń biri bolyp iri qara etin eksporttaý úlesin arttyryp otyr. Jumysty ǵylymı negizde uıymdastyrý, mal azyǵynyń qunarlylyǵy, jaıylymnyń jaılylyǵy iri qaranyń qońdylyǵyn arttyryp, ónimniń ózindik qunyn arzandatýda. Qoradaǵy 5000 bas ettik baǵyttaǵy jergilikti jáne Angýs tuqymdy maldyń kúıi jaqsy. О́tken jyly Astananyń azyq-túlik beldeýin qalyptastyrýǵa ekologııalyq taza 100 tonna et jónelttik, asyl tuqymdy tóldi óńirdegi sharýashylyqtarǵa tıimdi baǵamen saýdaladyq. Sondaı-aq, jylqy men qoı túliginiń seleksııasy da josparly túrde júrgizilýde. Sharýashylyq jyl saıyn óz kiristerinen 30 mıllıon teńgeni ujym múshelerin áleýmettik qoldaýǵa jumsaıdy. Aýylymyzda jumyssyzdar joq. Sondyqtan, erteńgi kúnge bıik josparlar túzip, ony oryndaýǵa tolyq múmkindigimiz bar. Al, elimizdiń basty saıası oqıǵasy – prezıdenttik saılaýdy oıdaǵydaı ótkizý barshamyzdyń úmitimizdi ushtap, senimimizdi nyǵaıta túsedi. Temirhan MUQYShEV, «Bastaý» JShS dırektory, «Qurmet» ordeniniń ıegeri. Aqmola oblysy, Atbasar aýdany.

Kókeıimizden shyqty

Búginde elimizdiń aldynda turǵan maqsat-mindetter buǵan deıingiden de bıiktigi, álem­degi qarjy-ekonomıkalyq turaq­syz­dyqtyń jańa tolqyny qıyndyqtar týdyryp otyrýy burynǵydan da góri eńbekti eseleı túsýge talap etýde. Bul rette, ortaq maqsatqa beriktik, tyǵyz toptasqandyq, keleshekke senimdilik óte mańyzdy ekeni aqıqat.Soǵan uıytqy bo­lý­ǵa ómirdiń ózi dáleldep kele jat­­qandaı, tek Elbasymyz N.Á.Na­zarbaevtyń bastaı alatyndyǵyn halyq biledi. Sondyqtan kezekten tys prezıdenttik saılaý ótkizý jó­­ninde sheshim shyǵarylýyn bizdiń ujym músheleri de jyly qa­byl­dady. Tilegimiz de sol edi. Tuńǵysh Prezıdentimizdiń mem­leketimiz tu­ǵyryn bıiktetip, Otany­myz gúlde­­nýine jańa senim kórse­tetin­ múmkindikti bárimiz qýana qoldaımyz. Bul kúnde otandyq farma­sevtıkalyq ónerkásiptiń kósh­basyna aınalǵan eńbek ortamyz is-izdenisteri alysqa aıan deýimizge bolady. Jergilikti tabıǵı ósimdikterden dárilik preparattar jasap shyǵarýǵa Elbasy óziniń qoldaýshy bolǵanyn maqtan tutamyz. Budan jıyrma jyl buryn bastalǵan bul qadam qutty bolyp, qazir alys-jaqynǵa tanymal irgeli farmasevtıka­lyq óndiristiń ortalyǵy sanalamyz. Memleket basshysy­nyń qamqorlyǵy arqasynda dári-dármekter daıyndaý túr-túri ulǵaıyp, kólemi artty. Aldaǵy sáýirde qurylýyna 20 jyl tolmaq holdıngimiz ǵalymdary men mamandary ony jarqyn jetistiktermen atap ótkeli otyr. Sáýir aıynda ótetin prezıdenttik saılaýǵa da bir kisideı qatysýdy asyǵa kútýdemiz. El múddesine, halyq tilegine saı kelgen bul sheshimdi durys dep sanaımyz. Saılaýshylar óz qalaýyn, azamattyq ustanymdaryn bildirýine jańa múmkindikti úlken maqsattarǵa saı paıdalana alatynyna senemiz. Qorlan ITJANOVA, «Fıtohımııa» halyqaralyq ǵylymı-óndiristik holdınginiń aǵa ǵylymı qyzmetkeri, Memlekettik syılyqtyń laýreaty. QARAǴANDY

Ekonomıkalyq ósimdi nyǵaıtýǵa septesedi

Elbasy Nursultan Nazar­baev­tyń kúlli qazaqstandyqtardyń usynys-pikirlerin eskere otyryp, halyqqa joldaǵan Úndeýin teledıdar arqyly tyńdadym. Prezıdent barlyq zańnamalyq qyrlary men qazirgi qajettilik jaǵdaıy saralanyp, eskerilgen prezıdenttik saılaýdy aǵymdaǵy jyldyń 26 sáýirine belgilegenin jetkizdi. Kúnnen-kúnge kúsheıip kele jatqan álemdik ekonomıkalyq daǵdarys pen qalyptasqan kúrdeli halyqaralyq ahýal kezinde kezekten tys prezıdenttik saılaý ótkizý elimizdiń «Qazaqstan-2050» Strategııasynda kórsetilgen uzaq merzimdi damý basymdyqtary men «Nurly Jol – bolashaqqa bastar jol» Joldaýyn tıimdi júzege asyrýǵa múmkindik beredi. Memleket basshysy Qazaqstan halqyna arnaǵan Joldaýynda ekonomıkalyq salaǵa úlken mán berdi. Qazirgideı synı kezde shaǵyn jáne orta kásipkerlikke Ulttyq qor esebinen qoldaý kórsetý – der ýaqytynda qabyldanǵan jáne óte qajet sheshimderdiń biri der edim. Bul óz kezeginde Elbasymyzdyń kóregendigin taǵy bir márte dáleldeı túsedi. Jahandyq daǵdarystyń jańa ári qıyn kezeńinde kezekten tys prezıdenttik saılaýyn ótkizý arqyly júrgizilip otyrǵan saıasattyń jalǵastyrylýyn qamtamasyz etýge, ekonomıkanyń ósimin nyǵaıtýǵa, Prezıdentke degen senimdi kúsheıtýge bolady. Memleket basshysy ót­ken­ jyldyń 26 maýsymynda Shy­ǵys Qazaqstan oblysyna jasaǵan jumys saparynda búkil respýblıka úshin basym sala bolyp tabylatyn shaǵyn jáne orta kásipkerlik salasynyń óńirimizde qarqyndy damyp kele jatqanyn atap ótken bolatyn. Bul – memlekettik qoldaýdyń arqasynda múmkin bolǵan jetistikter. Osy oraıda shyǵys óńiriniń kásipkerleri Nursultan Nazarbaevtyń kezekten tys saılaý ótkizý jónindegi sheshimin qyzý qoldaıtyndyǵyn jetkizgim keledi. Bul – bizdiń qoǵamdyq, azamattyq belsendiligimiz ben ishki birligimizdi arttyra túsetin mańyzdy saıası qadam. Igor ShASKII, Shyǵys Qazaqstan oblystyq kásipkerler palatasynyń dırektory. О́SKEMEN.

Dana sheshim

Nursultan Nazarbaevqa

Bizdiń el bola alady aına ózgege, Júrgen joq kıip halqyń jaı kezdeme! Jurtym kep tirelgende bir ótkelge, Jasaısyń batyl sheshim qaı kezde de!   Bir jyldyń nege kerek ar-berisi, Úńilý kerek shyǵar mánge kisi. Azattyq Týy qoldan máńgi túspeı, Qazaqtyń tolsa boldy malǵa órisi!   Aqyndyq jyljyp baram tórine men, Haqym joq jazýǵa endi jeńil óleń. Súrttiń kep shekpenińniń etegimen, «Kósh-kósh!» dep kóz jasymdy eńiregen!   Ishinde oılardyń bir júziń de abat, Qaqtyń sen bolashaqqa qyzǵan qanat. Jol asham degenińde qandastarǵa, Jadyrap sala bergen bizdiń qabaq!   Alypsyń ardaqtaǵan jurt esimin, Bitediń qarasha úıdiń myń tesigin! Taǵy eliń otyr, mine, Sizdi qoldap, Aǵajan, durys boldy bul sheshimiń! Aýyt MUQIBEK. ASTANA. 26.02.2015

Tolymdy toqtam

Halqy sengen, eki tizgin, bir shylbyrdy qolyna bergen Prezıdenttiń túıindi sózi bekem shyqty. Ol Qazaqstan halqy Assambleıasy Keńesiniń kezekten tys prezıdenttik saılaý ótkizý týraly usynysyna qulaq asty, qoldady. О́z Úndeýinde bul sheshimge kelý sebebin de halqymen bólisti. Qazaqstandyqtardyń osy bir kúrdeli ýaqytta eldegi birlik pen tatýlyqqa, turaqtylyqqa syzat túsirip almaýǵa baılanysty alańdaýshylyǵyn da bek túsindi. Biz Elbasynyń elimizdegi turaqtylyq pen birliktiń, bola­shaq­taǵy tabystardyń kepili ekenin áldeqashan túsinip bol­dyq. Sondyqtan da halyq prezı­denttik saılaýǵa asa mańyz beredi, Nursultan Ábishulynyń talaı syndarly sátten, kúrdeli kezeńnen eldiń eńsesin túsirmeı alyp shy­ǵyp kele jatqanyna kózderi jetti. Memleket basshysy Úndeýinde: «Bizdiń azamattarymyz úshin búgin ne nárse asa mańyzdy?» deı kelip, qarapaıym halyqtyń kókeıindegi oıdy dóp basady. Qazaqstandyqtar úshin jumys ornymen qamtamasyz etý, jalaqynyń, áleýmettik tólem­derdiń, stıpendııalardyń turaq­tylyǵy, teńdestirilgen ishki-syrt­qy saıasatty ilgeri aparý qajettigin aıtady. Shyny da, solaı. Al mundaı kepildik bizdiń elimizde áldeqashan ornyqqanyn kózimiz kórip, kóńilimiz sezip otyr. Osynyń barlyǵy Prezıdent Nursultan Nazarbaevtyń sarabdal saıasatynyń, kósemdik kóregendiginiń arqasynda júzege asyp jatqanyn aıtý oryndy. Kezekten tys prezıdenttik saılaý ótetinin estip, kóńilimiz marqaıyp qaldy. Bul Elbasynyń qoǵamdyq pikirmen, halqymen sanasatynynyń aıqyn mysaly boldy degim keledi. Qaıyrǵalı ARYSTANǴALIEV, «Arystanǵalı» sharýa qojalyǵynyń basshysy. Aqtóbe oblysy.

Áleýmettik optımızm – ilgerileý kepili

Ál-Farabı atyndaǵy QazUÝ-diń Áleýmettik zertteý­ler men áleýmettik ınjınırıng ortalyǵynyń stýdenttik jas­tar ortasyndaǵy monıtorıngi málimetterine sáıkes, kópshiliktiń pikiri boıynsha, Elbasy – táýelsiz elimizdiń tarıhı damýyndaǵy eń mańyzdy kezeńin aıqyndaýshy tulǵa. Onyń esimimen Qazaqstan men Qazaqstan halqy úshin jańa bastama bolǵan prezıdenttik ınstıtýttyń qalyptasýy tikeleı baılanysty. Jastar sanasynda Elbasynyń esimimen baılanystyrylatyn – myqty ekonomıkalyq irgetastyń qalyptasýy, onyń ósimi, daǵdarystan shyǵý, halyqtyń ómir sapasynyń joǵarylaýy sekildi qadamdar jańa tarıhı zamannyń bastaýy retinde qarastyrylady. Ekonomıkalyq jetistiktermen qatar, birqatar respondentter Qazaqstan damýynyń modeldik qaǵıdalary men olardyń artyq­shylyqtaryn atap ótti. Jas qazaqstandyqtar Elbasynyń jańa álemdik tarıhtyń ajyramas tulǵasy ekindigin moıyndaıdy jáne maqtan etedi. Kóshbasshy ózin progressıvti, zamanaýı, memleketti jańǵyrtýǵa, damyǵan elderdiń standarttaryna sáıkes keletin halyqtyń ómir sapasyn qamtamasyz etýge baǵyttalǵan saıa­satker retinde tanyta bildi. Osy kontekste qoǵamda Elba­sy­­na degen senim men kútilimder ­jo­­­ǵarylaǵanyn túsinýimiz óte ma­ńyz­­­dy, jańa damý kezeńinde de ja­ńa ıdeıa­­lyq sekiris jasaıty­ny­na,­ qo­ǵamdy or­taq múdde men maq­sat­­­qa biriktireti­ni­ne jáne jańa min­­­detterdi júze­ge asyrýǵa ju­myl­­dyratynyna to­­lyq senimmen qaraımyz. N.Á.Nazarbaev jasaǵan ıgi ister arasynda uldarymyz ben qyzdarymyz mynalardy erekshe atap ótedi: Kóshbasshy eń aýyr qysyltaıań kezde eldiń damý jaýapkershiligin óz moınyna alyp, elimizdiń Tuńǵysh Prezıdenti atandy. Osy ınstıtýtty qajetti quraldarmen jáne psıhologııalyq aýramen qamtamasyz etý negizinde eldegi saıası júıeniń turaqtylyǵyn qalyptastyrdy. Elimizdiń qazirgi zamanǵy naryqtyq qatynastarǵa enýine septigin tıgizýmen qatar, jańǵyrtýǵa qajetti sharttardy qalyptastyrýǵa áser etken mańyzdy ekonomıkalyq reformalar qabyldady. Búgin jas qazaqstandyqtar óz­deriniń Prezıdentine, qazirgi Elbasy N.Á.Nazarbaevqa senedi. Kóshbasshynyń boıyndaǵy resýrsy tek onyń saıası artyqshylyǵy ǵana emes, sonymen qatar, Qazaq­stannyń áleýmettik-psıho­lo­gııa­lyq artyqshylyǵy bolyp taby­lady. Bul – áleýmettik optımızm sekildi progressıvti artyq­shy­lyqtyń negizi. Atalmysh eki artyq­shylyq – qazaqstandyq qoǵamdy jańa jetistikter men belesterge­ aparatyn onyń eki qanaty ispettes. Gúlmıra ÁBDIRAIYMOVA, ál-Farabı atyndaǵy QazUÝ áleýmettaný jáne áleýmettik jumys kafedrasynyń meńgerý­shisi, sosıologııa ǵylymdarynyń doktory, professor. ALMATY.

Basy ashylǵan úsh másele

Búgingi kúni barsha qazaq­standyqtardy tolǵandyryp otyrǵan basty máseleler qan­daı? Olar qazirgi kezde nendeı jáıtterdi mańyzdy dep sanaıdy? Bul saýaldardyń jaýabyn Memleket basshysy Qazaqstan halqyna Úndeýinde taıǵa tańba basqandaı ashyp aıtyp berdi. Birinshiden, tórtkúl dúnıede ishki kıkiljińder men syrtqy janjaldar bolmaı turmaıdy. Bolyp ta jatyr. Bular ózimen ózi tomaǵa-tuıyq qalpynda qala berse, Qazaqstan halqyna zııa­ny men kesiri tımes te edi. Alaıda, bulaı bolmaıdy dep taǵy da kesip aıtý qıyn. Kúıe kúıdirmese de kúıeleıdi. Kirin juqtyrady. Sondyqtan da munyń ózi qazaqstandyqtardyń oryndy alańdaýshylyǵyn týǵyzbaı turmaıdy. Onyń jolyn kesetin basty tetik – turaqtylyq pen el birligi. Osy qoǵamdyq qundylyqty saqtaý úshin de bizge prezıdenttik saılaýdy kezekten tys ótkizý qajet. Ekinshiden, búgingi álemdik ekonomıkalyq daǵdarys jaǵdaıynda bizge erteńgi kúnge degen senimdilik qajet. Adamdardy sezik aldasa da senim eshýaqytta aldamaıdy. Qarapaıym otbasylar úshin búgingi tańda eń keregi – belgili bir jumys ornynyń bolýy. Zeınetaqy men jalaqy, stıpendııa sekildi áleýmettik tólemderdiń ýaqytynda tólenýi. Ári onyń mólsheriniń kemip ketpeýi. Elbasy tarapynan áleýmettiń kóńil kúıine tez áser etetin bul máselelerge kepildik berilýi eshteńemen salystyrýǵa kelmeıdi. Úshinshiden, jahandyq geosaıası qarym-qatynastar men dúrbeleńderdiń toqtamaı turǵany da el azamattaryn tolǵandyrmaı qoıa almaıdy. Eger osyndaı zııany men zardabyn tıgizetin salqyny kóp jáıtter odan ári ýshyǵa berse, ulttyq qaýipsizdigimizge de syzat túsýi ábden múmkin. Osyndaı kúrdeli kezeńde teńdestirilgen ishki jáne syrtqy saıasattyń tizginin qatar alyp júre alatyn Nursultan Nazarbaevtaı álem­dik deńgeıdegi tulǵaǵa prezıdent­tik mandat berý asa qajet degen oıdamyn. Memleket basshysynyń Qazaq­­stan halqyna Úndeýinen me­niń kóńilge túıgen keıbir oı-pikir­lerim osyndaı. Nurlan TUIаQOV, Oral qalasyndaǵy «NurGazPromstroı»  JShS bas dırektory. Batys Qazaqstan oblysy.

Orny bólek oqıǵa

Memleket basshysy Nur­sul­tan Nazarbaevtyń Qazaq­stan halqyna Úndeýin muqııat oqyp, tanystym. Eldiń tynysh­tyǵyn, erteńin oılaýdyń nyq qadamy dep baǵaladym. Kezek­ten tys prezıdenttik saılaý ótkizý týraly Qazaqstan halqy Assambleıasy bastamasynyń elimizdiń Konstıtýsııasyna jáne Saılaý týraly Zańǵa saı degen qorytyndy meniń de oıymdy bekitip, senimime senim qosty. Shyny kerek, tórtkúl dúnıede ne bolyp jatqanyn aqparat quraldarynan oqyp ta, kórip te júrmiz. Sondyqtan bul qadam beıbitshiliktiń tiregi bolyp el birligin saqtap, beıqut ómir jalǵastyrary haq. Zerdeleı bilsek, el tarıhyndaǵy taǵdy­ry zor oqıǵa bul. Deı otyryp, syndarly sátke úlken jaýap­ker­shilikpen qarap, belsene qaty­satynymdy ashyq aıtamyn. Tól mindetime oraı sońǵy ýaqytta el ishine jıi baryp, ár jastaǵy ár etnos ókilderimen kezdesip júrmin. Sol kezdesýlerde halyq áýelgi kezekte tatýlyqty tilderine tıek etedi. Mundaıda qazaq «Yrys aldy – yntymaq» degen emes pe?! El birliginiń myqtylyǵyn Elbasynyń eren eńbegi, kóregendigi ekendigin sol elge aıtyp júrmin. Qoryta aıtqanda, eki aıdan soń ótetin saılaý Qazaqstannyń órkenıetti elder qatarynan oryn alýyna da ózindik yqpalyn tıgizetini anyq. Muny bilý bar da Elbasyna adaldyǵymyzdy is júzinde dáleldeý taǵy bar. Sergeı POTANIN, Qazaqstan Respýblıkasy Memlekettik qyzmet isteri jáne sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl agenttiginiń Almaty oblysy boıynsha departamentiniń basshysy. TALDYQORǴAN.

Durys sheshim ekeni daýsyz

Tarıhtyń túrli alasapyran kezeńderinde ártúrli jaǵdaılarmen qazaq jerine qonys aýdaryp, keıin osy qutty topyraqty máńgilik meken etip qalǵan san ulttyń ókilderiniń basyn qosyp, bir shańyraq astyna biriktirgen elimizdiń Assambleıa Hatshylyǵy táýelsiz Qazaqstan ómirinen tys qala almaı, onyń damý tynysyna árdaıym nazar aýdaryp otyratyndyǵyn ańǵarta bildi. Ol 2016 jyly prezıdenttik saılaýdy bir jyl buryn ótkizýdi usynǵan bolatyn. Mańyzdy ári kúrdeli, sondaı-aq, jaýapty qos saılaýdy bir jylda ótkerýdiń ońaı emestigin aldyn ala baıqaǵan olardyń bas­tamasy búkilhalyqtyq qoldaý tapqandyǵyna buqaralyq aqparat quraldary arqyly qanyqpyz. Elbasy Nursultan Nazarbaev Qazaqstan halqyna joldaǵan Úndeýinde saılaýdyń naqty merzimin de belgilep berdi. Jer aıaǵy keńip, mamyra-jaı kóktem mezgiliniń bel ortasynda elimizde asa mańyzdy saılaý ótkeli tur. Bul durys bastamadan týyndaǵan durys sheshim.     Memleket basshysy óz Úndeýinde sońǵy saılaý ótken tórt jyl merzimniń kúrdeli kezeńmen tuspa-tus kelgendigin, qazaq eliniń, qazaq jeriniń ýaqyt kóshinen qalmaı, bereke-birligin odan ári uıytyp, áleýmettik-ekonomıkalyq nyǵaıý jolynda ekendigin naqty mysaldarmen jáne uǵynyqty baıandady. Árbir kún álemdik sahnada ár alýan oqıǵalarǵa toly qazirgi kezeń men boljaýǵa bolmaıtyn keler kúnder barlyq elder syndy Qazaqstannan da berik, bekem jáne qýatty bolýdy talap etedi. Bizdiń elimizde Elbasynyń bastamasymen qolǵa alynǵan alyp jobalar, izgi muratqa jeteleıtin josparlar, elimizdiń barar baǵytyn, júrer jolyn, jeter bıigin qamdaǵan memlekettik baǵdarlamalar bar. Álemdegi jaǵdaı jaqsy emes dep, qamdanýdyń jattyǵy joq, alaıda, qamyǵý nemese kúbinýdiń qajeti joq. Biz táýelsizdik alǵan jyldardan beri Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń basshylyǵymen jolǵa túsken elmiz, bul jaqsy jolymyz, jaqsy qalybymyz jańa saılaý­dan soń da jalǵasyn taýyp, Elbasymen birge erteńge bet alamyz degen oıdamyz. Amangeldi ǴUMAROV, Mańǵystaý oblystyq ardagerler keńesiniń tóraǵasy. AQTAÝ.

Baıandy bolashaq úshin birgemiz

Elbasy Nursultan Nazarbaev Qazaqstan jurtyna arnaǵan Úndeýinde prezıdenttik saılaý­dyń ne sebepti kezekten tys ótkiziletinine keńinen toqtaldy. Birinshiden, biz prezıdenttik saı­laýdy ótkizý arqyly elimiz­di túrli kıkiljiń men syrtqy janjaldardyń kesirinen qor­ǵap qala alamyz. О́ıtkeni, bizdiń elimiz úshin turaqtylyq pen qoǵa­mymyzdyń birligin nyǵaıtýdyń mańyzy erekshe bolyp otyr. Ekinshiden, qazir álem elde­riniń bárinde daǵdarys dendep tur. Alys-jaqyn shetel­der osyndaı qarjylyq qıyndy­ǵyna ushyraǵan sátte barsha qazaq­standyqtardyń erteńgi kúnge degen senimi nyǵaıa túskeni abzal. Iаǵnı, bul úshin Qazaqstandaǵy jumys oryndarynyń qysqar­maǵany, jalaqy men túrli áleý­mettik tólemderdiń saqtalǵany asa qajet. Úshinshiden, qazir jahandyq geosaıası ahýal ýshyǵyp bara­dy. Munyń ózge elderdegi turaq­ty­lyqqa áseri tıe me? Mine, Qazaq­stan halqy aldymen ishki saıası turaqtylyǵymyzdyń saqta­la bergenin qalaıdy. Árıne, syrtqy turaqtylyqtyń buzyl­maǵany durys bolar edi. Munyń bári bizdiń elimizdiń tatýlyqty qol­daǵan ár azamaty úshin mańyzdy qundylyqtarǵa aınaldy. Ras, munyń bári tek aıtýǵa ǵana ońaı, al iske asyrylýy óte kóp jyldarǵa sozylatyn ma­ńyzdy máseleler. Al bizdiń eli­miz táýelsizdik alǵannan bergi kezeńde turaqtylyq pen tatý­lyqty, ekonomıkalyq órkendeý men halyqtyń ál-aýqatyn jaq­sartýdy qamtamasyz ete al­dyq. Endi osy baǵyttaǵy jemisti jumystardyń odan ári jalǵasqany qajet. Mine, osy turǵydan aıtqan­da, kezekten tys prezıdent­tik saılaý ótkizýdiń mańyzy aı­shyqtala túsedi. Biz, etnomá­denı uıymdardyń ókilderi qo­ǵam aldyndaǵy erekshe jaýap­kershilikti sezinip kelemiz. Biz Qazaqstan halqy Assambleıa­synyń aıasynda jemisti eńbek etýdemiz. Ol úılesimdi qoǵamdy qurýda jetekshi ınstıtýttardyń birine aınaldy. Beıbitshilik, kelisim, bir-birimizge degen qur­met – bular bizdiń bolasha­ǵy­myzdyń kepili. Elbasymyzdyń dana saıasaty bizge qıyn shaqtardan aman ótip, alaýyzdyqtarǵa jol bermeı, jaqsy qarym-qatynastardy saqtap qalýǵa múmkindik berdi. Ár ulttyń ókili óz tarıhyn oqýda, basqa elderdegi ózderiniń týǵan-týystarymen aralasady. Sonymen birge, biz qazaq tili men mádenıetin oqyp, mundaı qarym-qatynasty balalarymyzǵa da úıretýdemiz. Biz eldiń kemel keleshegi, yn­tymaǵy men birligi, turaqtylyǵy men órkendeýi úshin eńbektene be­remiz. Baıandy bolashaq pen birligimiz, etnosaralyq keli­simniń saqtalýy úshin udaıy bir saptan tabylamyz. Gúlsına BAIKENOVA, «Tatýlyk» tatar-bashqurt etno­má­denı birlestiginiń jetekshisi. Atyraý oblysy.