Besinshi sessııanyń júgi salmaqty bolmaq

Keshe Parlament palatalarynyń birlesken otyrysynda besinshi shaqyrylǵan Qazaqstan Parlamentiniń V ses­sııa­sy óz jumysyn bastady. «Qazaqstan Respýblıkasynyń Parlamenti jáne onyń depýtattarynyń mártebesi ­týraly» Konstıtýsııalyq zańǵa sáıkes onyń jumysyn Prezıdent Nursultan Nazarbaev ashýǵa tıisti edi. Biraq, osy kúnderi Prezıdenttiń Qytaı Halyq Respýblıkasynda memlekettik saparda bolýyna baılanysty Elbasy tapsyrmasyna sáıkes sessııany Májilis Tóraǵasy Qabıbolla Jaqypov ashty.     Sessııanyń ashylýy saltanatty túrde jarııalanǵannan keıin elimizdiń Ánurany oryn­daldy. Odan ári Májilis Tóraǵasy áriptesterin jaqsy demalyp kelýlerimen quttyqtaı otyryp, endi Elbasynyń tapsyrmasyna sáıkes zań shyǵarý jumystarynyń qaýyrt ke­zeńi bastalatynyn aıtty. «Qazirgi tańda bizdiń aldymyzda Elbasynyń júktegen mindetteri boıynsha orasan zor jaýapty jumystar tur. Olar Parlamenttiń qos palatasy múshelerinen úılesimdi, birlesken jáne uıymshyldyqty ister kútedi. Sonymen qatar, ár­­qaısymyzdan jaýapkershilik pen joǵary kásibılikti talap­­ etedi», – dedi Qabıbolla Jaqypov. Sondaı-aq, Tóraǵa Elbasy Nursultan Nazarbaev sapardan kelgen soń óziniń josparlaryn aıtatynyn jetkizdi. Osymen Májilis Tóraǵasy óziniń qysqa sózin aıaqtap, barlyq depýtattardyń jumystaryna sáttilik tilep, birlesken otyrys jumysyn aıaqtady. Qos palatanyń depýtattary da ózderine júktelgen qaýyrt jumystardyń salmaǵyn sezinip, judyryqtaı jumylyp jumys isteýge daıyn sııaqty. Olardyń jınaqylyqpen júrgen sergek qalyptary osyny ańǵartady. Birlesken otyrysqa Qazaqstan Respýblıkasynyń Premer-Mınıstri, Memlekettik hatshysy, Prezıdent Ákimshiliginiń Basshysy, Konstıtýsııalyq Keńestiń, Joǵarǵy Sottyń jáne Ortalyq saılaý komıssııasynyń tóraǵalary, Úkimet músheleri, Respýblıka Prezıdentine tikeleı baǵynatyn jáne esep beretin memlekettik organdardyń bas­shylary, Prezıdent Ákim­shi­liginiń, Premer-Mınıstr Keńse­siniń, Parlament palatalary apparattarynyń jaýapty qyz­met­kerleri jáne buqaralyq aqpa­rat quraldarynyń ókilderi qatysty. Sonymen, besinshi sessııa depýtattardyń aldyna úlken jumys usynyp otyr. Osy sessııada 300-ge jýyq zań jobasyn qarastyrý jumystary alda tur. Jazǵy demalystarynda de­pýtattar aımaqtardaǵy halyq­pen de kezdesip, olardy alańda­tatyn kóptegen máselelerdi saılaýshylardyń óz aýyzdarynan estip keldi. Sonyń ishinde halyqtyń muń-muqtajyn, isker toptardyń óz bıznesterin damy­týǵa jaǵdaı jasaýǵa yqpal etetin zańnamalar qajettigin bilip otyr. Bul jóninde bizben oıyn bólisken Májilis depýtaty Kamal Burhanov bylaı dedi: «Biz kanıkýl kúnderinde halyqpen kezdestik, olardyń ózderin tolǵandyratyn máselelerin tyńdadyq. Sonymen birge, ótinish, shaǵymdaryn da alyp, olar týraly ortalyq bılik organdaryna depýtattyq saýaldar joldaıtyn shyǵarmyz. Qazir solardy saraptap, kómekshilerimizben birge jumys isteıtin bolamyz. Jańadan ashylǵan sessııanyń ereksheligi sol, onda orasan kóp zań jobalary qaralatyn bolady. Sonyń ishinde 78 zań jobasyn jańa jylǵa deıin qaraýymyz qajettigi aıtyldy. Olar Prezıdenttiń 5 ınstıtýt­tyq reformasyn iske asyrýǵa múmkindik beretin zańnamalar bolady. Olardyń bári joǵary sapaly, ekonomıkalyq jaǵynan tıimdi bolýy úshin depýtattarǵa biraz ter tógýge týra keledi». Senator Vladımır Bobrov ta osy turǵyda oı bólisip, halyqtyń kóńil-kúıi men ahýalyna baılanysty óz pikirin ortaǵa saldy. «Men ónerkásip, energetıka salasynyń qyzmetkerlerimen, kásipkerlerimen, aýyl sharýa­shylyǵy eńbekkerlerimen kez­destim. Meniń kezdesýlerim, tipti ulttyq valıýta baǵamyn erkin aınalymǵa jiberilgennen keıin de boldy. Sondyqtan negizgi áńgimeler osy tarapta órbip, kezdesken jandardyń bári teńge baǵamynyń erkin aınalymǵa jiberilgenin durys dep sanaıtyndyqtaryn aıtty. Aýyl sharýashylyǵy kásipkerleri ımporttyń azaıýyna baılanysty ózderiniń ónimderine suranys artatynyn aıtyp, bul sharanyń óte oryndy bolǵanyn jetkizdi. Al jańa sessııada bizge qaýyrt jumys isteý qajettigi jańa da aıtyldy, buǵan deıin de aıtylǵan bolatyn. Prezıdenttiń 5 ınstıtýttyq reformasyn iske asyrýǵa baǵyttalǵan 100 qadamnyń zańdylyq turǵydan negiz bolatyn zańnamalar bizdiń qaraýymyzdy kútip otyr. Bul zańdardyń  jobasyn jasaýshylar da jaz boıy qaýyrt jumys istegenin bilemiz. Endigi mindet bizdiń moınymyzda», – dedi ol. Parlament palatalarynyń ómirdiń barlyq salasy boıynsha­ biliktiligi joǵary, zań shy­ǵar­­ma­shylyqta kásibı sheberligi shyń­dalǵan depýtattary El­basy­­nyń­ ózderine júktegen kúrde­li­ min­detterin ­abyroımen oryn­­­­­daı­tyn­daryna senim bildi­reıik. Jaqsybaı SAMRAT, «Egemen Qazaqstan». * Depýtat daýysy

Jaýapkershilik pen joǵary kásibılikti talap etedi

Erbolat MUQAEV, Senat depýtaty: – Parlamenttiń 5-shi shaqyrylǵan 5-shi sessııasy óz jumysyn bastady. Endigi bizdiń aldymyzda turǵan mindet aıqyn. Ol – Elbasynyń tapsyrmalaryn oryndap, bergen mindettemeleriniń údesinen shyǵý. Solardyń eń bastysy – 5 ınstıtýttyq reforma men osy reformaǵa qatysty júzege asyrylatyn 100 naqty qadam. Demek, bizdi aldymyzda úlken, qaýyrt, kúrdeli jumystar kútip tur. Árıne, qazirgi tańda álem aýyr ekono­mıkalyq jaǵdaıdy bastan keship otyr. Jahanda bolyp jatqan ekonomıkalyq qıynshylyqtardyń salqyny bizge de tıip jatqany jasyryn emes. Sondyqtan Úkimet Prezıdenttiń tapsyrmasyna sáıkes, jańa ekonomıkalyq reforma qabyldaǵan bolatyn. Sol reformany júzege asyrý maqsatynda Parlament aıanbaı, Úkimetpen birge birlese qyzmet atqaratyn bolady. *  *  * Sáken JYLQAIDAROV, Májilis depýtaty: – Jazǵy demalys kezinde Taldyqorǵan, Almaty óńirlerinde bolyp, sol jaqtyń jurtymen kezdestik, túrli mekemelerge baryp, tynys-tirshiligimen tanystyq. Máselen, alty aýdannyń keıbir aýyldarynda bolyp, ondaǵy jurttyń jer, baspana, sot sheshimderine qatysty týyndaǵan pikirleri men ótinish-tilekterin estidik. Sebebi, munyń bári bizdiń jumysymyzǵa qajet. Bul buryn qabyldanǵan zańdardyń qajettiligin bilý, aldaǵy ýaqytta qabyldanatyn zańdardyń jobasyn tarazylaý, saraptan ótkizý úshin de kerek. Árıne, ómir bir orynda turmaıdy. Máselen, osydan birneshe jyl buryn qabyldanǵan zańdardy qaıta qaraý qajettiligi de týyndaýy múmkin. Sebebi, zaman ózgerýde. Ol kezde qoıylǵan talap bir bólek te, qazirgi tańda qoıylyp otyrǵan talap múlde bólek. Sondyqtan, qoǵam ilgerilegen saıyn, ondaǵy zańdar men olardyń ereje-normalary da soǵan sáıkestenýi tıis. *  *  * Andreı BEGENEEV, Májilis depýtaty: – Prezıdent bizdiń aldymyzǵa aýqymdy mindetter qoıyp otyr. Besinshi sessııa barysynda ekonomıkanyń el ómirin jaqsartýyna qatysty zańdyq qujattardy qabyldaýda kóp ter tógetin bolamyz. Qazirgideı qıyn kezeńde zańdardy jetildirý óte mańyzdy. Sonyń ishinde qazaqstandyq úlesti barynsha arttyrý mindeti turǵanyn atap ketken jón. Bul, árıne, jumys oryndaryn ashyp, halyqtyń turmys jaǵdaıyn jaqsartý úshin qajet. Qazaqstandyq taýarlardyń álemdik rynoktaǵy tanymdylyǵy joǵary bolýy úshin shaǵyn jáne orta bıznesti qoldaý kerektigin erekshe atap ketpekpin. Ásirese, aýyl sharýashylyǵy salasynda jumys istep júrgen sharýa qojalyqtaryn qoldaý arqyly olardyń aıaǵynan nyq turyp ketýine jaǵdaı jasaý. Kásibin órkendetkisi keletinderge ártúrli jeńildikter jasaý qoldaýdyń ońtaıly tetigi dep bilemin. Bul rette ekinshi dárejeli bankterdiń kásipkerlerdi qysymǵa alýy emes, kerisinshe, qoldaý turǵysynda óz jumystaryn úılestirýi oryndy bolmaq. Zańdyq turǵydan bankterdi halyqqa barynsha jaqyndatý jaǵyn oılastyrǵanymyz abzal. *  *  * Nurtaı SABILIаNOV, Májilis depýtaty: – Qazirgi tańda elimizdiń aýyl sharýashylyǵyna qatysty kez kelgen másele óte ózekti ári mańyzdy. Máselen, halyqpen kezdesý barysynda túrli máseleler kóteriledi. El turǵyndary kóbine aýyl sharýashylyǵy ónimderin óńdeıtin kásiporyndardyń joqtyǵy syndy máselelerdi kóterip, bul salaǵa erekshe nazar aýdarý qajettigin surap jatady. Biz aldaǵy ýaqytta Parlamentte, mine, osy tektes máselelerdi aıryqsha qarastyryp, zerdeden, syn eleginen ótkizýimiz qajet. Jalpy, endigi kezekte eldiń áleýmettik-ekonomıkalyq damýyn jaqsartatyn zań jobalaryn qabyldaýymyz kerek dep oılaımyn. Sebebi, álemniń qandaı qubylmaly kúıde turǵany barshaǵa aıan. Al mundaı jaǵdaıda halyqtyń jaǵdaıy, ómir súrý sapasy erekshe nazarda turýy tıis. *  *  * Gúljan QARAQUSOVA, Májilis depýtaty: – Bıylǵy jyly bizdiń aldymyzda órshil jáne kúrdeli mindetter tur. Prezıdent aıqyndap bergen «100 naqty qadam» – Ult ­jospary boıynsha zań jobalary ázirlenýde. Sóz reti kelgende Parlament Májilisine qazirgi kezde 59 zań jobasynyń kelip túsken­digin aıta ketý kerek. Prezıdent 70-ten asa zańdyq qujat týraly aıtqanyna qaraǵanda, zań jobalary taǵy da kelip túsýi múmkin. Qazirgi álemdegi jaǵdaılardy qaperge alsaq, bizdiń aldymyzǵa qysqa ǵana ýaqyt ishinde barlyq zańdyq qujattardy sapaly ázirleý mindeti qoıylyp otyr. Bul zańdyq qujattar 2016 jyldyń 1 qańtarynan bastap «100 naqty qadamdy» júzege asyrýǵa kirisip ketý úshin qajet. Osy jerde 2016-2018 jyldarǵa arnalǵan aldaǵy úshjyldyq respýblıkalyq bıýdjet jobasynyń palata qorjynyna kelip túskendigin de ataı keteıin.