Elbasy Nursultan Nazarbaev esiminiń Qazaq eliniń táýelsizdik tarıhynyń betterine altyn áriptermen máńgilikke jazylyp jatqandyǵyn «Egemen Qazaqstan» gazetinde 2010-2015 jyldary jaryq kórgen maqalalar men suhbattar, óleń-jyrlar toptastyrylyp, baspadan shyqqan «Prezıdent» atty kitap aıqyn aıǵaqtap otyr.
El gazeti «Egemen» taǵy da jarady! Kez kelgen dáýirdiń tarıhy eń áýeli sol eldiń baspasóz betterinde basylyp, jazylary bar. О́ıtkeni, ár zamannyń sát saıyn ýaqyt talǵamaı ótip jatar san qıly oqıǵalary men san alýan pikirleri men kózqarastary da sol kezdiń júrek lúpilindeı, tamyr soǵysyndaı bolyp eń áýeli gazet betterinde basylyp qalary da aqıqat. «Sózi myń jyldyq» deıtin sol gazettiń san ǵasyrlardy aralar sózin arhıvterge jiberip, shań bastyrmaı-aq, jınap, qattap-shottap degendeı tutas bir dáýirdiń, sonyń ishinde táýelsizdik tarıhynyń shejiresine asa bir janashyrlyqpen qarap kele jatqan «Egemen Qazaqstan» shynaıy bir eldik is atqaryp keledi. Buǵan deıin de, «Elbasy», «Táýelsizdik», «Astana», « Saltanat», «Dintutqa» «Ult uıasyndaǵy ulaǵat» atty tarıhı tálimi mol jınaqtardy baspadan shyǵarǵan «Egemenniń» bul eńbegine bergen bir baǵamyzda «Egemen Qazaqstan» gazetiniń bir ózi bir tarıh ınstıtýty atqaratyn isti atqaryp otyr dep aıtqan da bolatynbyz.
Sol baǵamyzdyń laıyqty bir baǵamyndaı bolyp otyrǵan myna «Prezıdent» atty kitaptyń mańyzy men mazmunyn daralap ta, bıiktetip te, aspandatyp ta aıtýǵa ábden jararlyq tarıhı eńbek ekendigin ataǵanymyz da jón. Tipti, keı sátte júregińniń lúpilin kúsheıtetin tustary da bar. Zaman taǵdyry men adam taǵdyrynyń aralyǵyndaǵy el men halyq taǵdyrynyń tutastyǵyn Nursultan Nazarbaevtyń taǵdyrynan aıqyn sezine alar sózdi Elbasy ózi tolǵana aıtady. «Egemen Qazaqstan» respýblıkalyq gazeti» aksıonerlik qoǵamynyń prezıdenti Saýytbek Abdrahmanov «Baqytty taǵdyr belesteri» atty «Prezıdent» kitabynyń bastar sózinde Elbasynyń júrek túkpirinen shyqqan «Kóp nərseni kórdim, kóp jaıdy ózegimnen ótkerdim. О́mir jolym tóselgen taqtaıdaı tegis bolǵan joq, aldymnan talaı kedergiler kezdesti, olardyń keıbirin zaman qoıdy, keıbirin qoǵam qoıdy, keıbirin adam qoıdy. Shúkirshilik, bərinen de ótip, búgingi kúnge jetip otyrmyn. Qazaqstan halqynyń əlemdik órkenıet kóshine qýatty memleket kúıinde, halyqaralyq qoǵamdastyqtyń syıly múshesi retinde, búgini baqytty, erteńi eńseli el retinde qosylǵanyn kórip otyrmyn. Myń təýbe!», degen oryndy sózimen ashýynyń ózinde tereń syr jatyr ańdaı bilgen adamǵa! Bul sóz Elbasynyń jan qýanyshy, jan syry jáne de tarıhtyń ne bir kezeńderinen súzilip ótken taza kóńildiń adal da aq nıetti syr sózi!
Elbasynyń sol osy bir aýyz sózi júreginiń kózi bar ár sanalyny oıǵa qaldyrary bar. Oılanasyń da, sol oıyńdy Saýytbektiń: «Elimizdiń təýelsizdik tarıhynyń ərbir jyly, ərbir aıy, ərbir kúni Nursultan Nazarbaevtyń antqa adaldyǵyn, sertke beriktigin kórsetip keledi. Elbasymyz osy jyldardyń ón boıynda týǵan Qazaqstanyn bir belesten keıin bir beleske bastaýmen, asýdan asýǵa asyrýmen keledi. Ol aınalasy shırek ǵasyrdaı ǵana ýaqyttyń ishinde óz halqyn Məńgilik El qurýdyń Nurly Jolyna túsire aldy», degen paıymdy pikirimen sabaqtaryń da anyq.
Jınaqty shyǵarýdy maqsat etýshiler búgingi kúni oqyrman nazaryna usynylyp otyrǵan «Prezıdent» kitaby 2010 jyly jaryq kórgen «Elbasy» jınaǵynyń taqyryptyq jalǵasy ekendigin, bul jınaqqa el gazeti «Egemen Qazaqstannyń» betterinde 2010-2015 jyldar aralyǵynda Prezıdent Nursultan Nazarbaev týraly shyqqan maqalalar, saraptamalar, suhbattar, óleń-jyrlar toptastyrylyp, jınaqta týǵan elin búkil əlemge tanytqan, moıyndatqan, qurmetti etken Erdiń eren beınesi san qyrynan aıshyqty ashylǵandyǵyn ózderi aıtqandaryndaı, negizgi osy bir maqsat oıdaǵydaı oryndalǵandyǵyn osy tusta atap ótýdi paryz dep bildik. Negizgi maqsat, «eldiń el bolyp qurylýyn, tolyq təýelsizdikke qol jetkizýin, ulttyń uıysýyn qamtamasyz etken, sóıtip əlem tarıhynda uly memleket basshylary retinde tanylatyn tulǵalardyń tyndyrǵan isin jasaı alǵan adamnyń laıyqty baǵasyn bilgize túsý», degen «egemendikterdiń» bul qadamdary men adal oı-nıetteriniń baǵy janǵandyqtaryn da aıtý kerek.
Bizdiń bárimiz de búgingi kúnge balalyqtan kelgenbiz! «Prezıdent» kitabyndaǵy «Bolashaqty bastap bergen balalyq shaq» atty Qorǵanbek Amanjolov jazyp alǵan Elbasynyń týǵan topyraǵyndaǵy, Shamalǵan aýylyndaǵy bala kúngi dostary men birge oqyǵan synyptastary Núsiphan Nurmaǵanbetuly, qatar ósken týys əpkesi Shara Shegebaıqyzy Qatýbaeva, sondaı-aq, 1958 jyly Qaskeleńdegi Abaı atyndaǵy orta mektepti birge bitirgen Jomart Isabekuly Seksenbaev pen Saılaýbek Qasenbaıuly Qydyrəlıevtiń áńgimeleriniń keı tustarynan bala kezdegi Nursultannyń minezi men asyl qasıetterin búgingi Prezıdent Nursultan Nazarbaevtyń boıynan jarqyraı kórinis beretindigin ańdar edik. Bala minezi danalyqqa ulasqan Nursultan Ábishulynyń adamı asyl qasıeti ón boıyna áýeli anasynyń aq sútimen, ákesiniń ulaǵatymen, týǵan topyraǵynyń qunarymen daryǵanyn taǵy da bir uǵyna tústik.
«Jalpy, Sultannyń óńi, minezi, otyrǵan jerin dýman qylyp kúldirip otyrýy, qaljyń aıtyp, taýyp sóıleýi mamasyna tartqan. Əljan jeńeshemiz besaspap jaqsy kisi edi ǵoı. Ol kisiniń qolynan bəri keletin: is te, sóz de. Aǵaıynnyń arasynda qadiri tegi jaqsy edi. Ol kisisiz bul aýylda toı ótpeıtin. О́lim-jitimniń de artyn kútýdiń bərin sol kisi basqaryp júretin. Qyz uzatylsa, kelin tússe, tizgin jeńeshemizde bolatyn. Osyndaı uıytqylyq, kópshildik qasıet Nursultanǵa anasynan daryǵan, – degendi aıtyp otyrǵan Shara Qatýbaeva apamyzdyń bul minezdemesinde Nuraǵanyń búgingi bolmys-bitimi jatyr. Asyl anadan daryǵan osy bir adamı qasıetteri, minez ben qulqy Elbasy Nursultan Nazarbaevty qashan bolsyn adamı turǵydan asqaqtatyp, arýaqtandyryp, bıiktetip, daralap turary bar. Mine, ana sútiniń qasıeti degenińiz osy bolar!
2010-2015 jyldar aralyǵynda Prezıdent Nursultan Nazarbaev týraly «Egemen Qazaqstan» gazetinde jaryq kórgen sansyz maqalalar, saraptamalar, suhbattar, óleń-jyrlardyń avtorlarynyń árqaısysynyń óz aıtar oılary men paıymdy pikirleri jáne de kóńil súısinisteri men súıispenshilikteri bar. Árqaısysynyń baǵasy qymbat salıqaly dúnıeler.
«Tuńǵysh Prezıdent Nazarbaevty júrekte saqtaı bilý kerek!» Osy bir asyl sózdi aıta bilgen asyl aǵalar-aı! Kókeıime kelip,oıyma orala bergen osy bir aýyz sóz jan dúnıemdi áldebir saǵynyshqa bóledi de, jaryqtyq arýaǵyńyz shat bolǵyr Ázaǵamnyń, Qazaqstannyń halyq jazýshysy Ázilhan Nurshaıyqovtyń 2010 jylǵy 22 maýsym kúngi «Egemen Qazaqstanda» jarııalanǵan «Zamandasqa hat» atty jan tolǵaýyn qaıra bir tebirene oqyp shyqtym. Biz Nurshaıyqovtyń jan dúnıeńdi nurlandyra túser nebir tátti de dámdi shyǵarmalaryn izdep oqyp ósken urpaq bolǵannan keıin be eken, «Səlemetsiz be, zamandas! Biz bir-birimizdi kórmesek te bir ǵasyrda, bir qoǵamda ómir súrip kele jatqan adamdarmyz ǵoı. Sondyqtan bir-birimizge səlem joldap, amandyq bilisip jatýymyzdyń artyqtyǵy bolmas deımin», – degen Nurshaıyqovtyń kóbimizge tanys jyly bir únin estigendeı boldym. Col Nurshaıyqov «Ər úıdiń əkesi bolady. Əke balalaryna qamqorlyq jasaıdy. Balalar əke qamqorlyǵyn umytpaı, ómir boıy esterinde saqtap ótedi. Sol sııaqty memleket te – bir úı. Onyń Prezıdenti – el əkesi. Men bul hatymda sol Prezıdent – əkemiz jaıynda sóz qozǵap, sizben pikir bólissem deımin», – degendi aıta otyryp, «Prezıdent Nazarbaevtyń jaqsylyǵyn jalpaq jurt – jeti jasar baladan jetpistegi qartqa deıin biledi. Halyq ishteı aıqyn sezinip, jan júregimen túsinedi», – dep bir tujyrym jasaǵan Ázaǵanyń myna bir sózi: «Tuńǵysh Prezıdent Nazarbaevty júrekte saqtaı bilý kerek! Onyń halyq úshin qyzmetin jaqtaı bilý kerek. El úshin etken eren eńbegin aqtaı bilý kerek! Men osylaı oılaımyn», – degenin qalyń eline qaldyrǵan amanat sózi dep uǵyndym. Árkimniń kókeıinde saqtalyp ta, jattalyp ta qalar Nurshaıyqovtyń «Tuńǵysh Prezıdent Nazarbaevty júrekte saqtaı bilý kerek!», – dep osy bir aıtqany ıá, bul amanat sóz!
«Prezıdent» kitabyndaǵy Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Senatynyń Tóraǵasy, kórnekti qoǵam jáne memleket qaıratkeri Qasym-Jomart Toqaevtyń «Egemen Qazaqstan» gazetiniń 2010 jylǵy 6-shy shilde kúngi sanynda jaryq kórgen «Tarıhty týyndatýshy tulǵa» atty kólemdi maqalasy jáne 2014 jylǵy 4-shi shildede basylǵan «Dáýir týdyrǵan» atty Saýytbek Abdrahmanov júrgizgen suhbatynyń ýaqyttyń da, dáýir men ǵasyr damýynyń da ár kezeńindegi biregeı bir tulǵanyń, Elbasynyń qazaq eliniń tarıhyndaǵy ǵana emes tutas adamzat tarıhyndaǵy orny men rólin baǵamdaý men baǵalaýdyń tamasha bir úlgisi bolǵandyǵyn aıtar edik. «Uly memlekettik qaıratker bolý úshin tarıhtyń betalysyn sezine bilý kerek», – degen Toqaev óziniń osy bir pikirin taǵy da myna bir oıymen: «Əlemge tanylý joly – shyrǵalańǵa toly, birde taıǵaq, birde tumandy da yzǵarly, tosqaýyldary, synaqtary men qıyndyqtary mol azapty jol. N.Nazarbaevtyń daryny, jańa təýelsiz Qazaqstandy qalyptastyrýdaǵy onyń róli kúmən týǵyzbaıdy. Ol qazaq ultynyń barshaǵa, kúlli əlemge tanylǵan Elbasy. Ol osy atpen elimizdi aımaqtyq alpaýyt memleketter qataryna qosqan birtýar tulǵa, memleket qaıratkeri men saıasatker retinde Tarıhqa endi» – dep toqaılastyra sóıleı otyryp Qasym-Jomart Kemeluly munan keıingi oı jelisin álemdik kózqaraspen oryndy ushtastyra otyryp, taǵy da bylaı deıdi: «BUU-nyń burynǵy qyzmetkeri retinde aıtarym, bizdiń basshymyz álemdik qoǵamdastyqta shynaıy qurmet pen bedelge ıe, ony jahandyq aýqymdaǵy saıasatker dep sanaıdy. Bul hattamanyń qatyp qalǵan qasań sózi emes.» nemese «Prezıdent Nazarbaevtyń reformalary shetelderde oılastyrylǵan uzaq merzimdi strategııanyń negizinde ámirshil-ákimshil júıeden ashyq ekonomıkaǵa jyldam ótý jaǵdaıynda tabysty memleket qurýdyń ózindik bir oqý quraly sııaqty zertteledi. Álemde Nursultan Ábishulyn asa kórnekti reformator dep ataıdy. Keńesten keıingi elderdiń birde bir basshysy mundaı baǵaǵa ıe bolǵan emes!» Sózdiń ádili de, aqıqaty da osy bolar!
El táýelsizdigin alý da, ony baıandy etý de ońaı bolmaǵandyǵy aqıqat. Osy oraıda Qasym-Jomart Toqaevtyń kitaptaǵy myna bir: «Osy jyldardyń bárinde el tutqasyn Nursultan Ábishuly Nazarbaev ustamaǵanda bizdiń memleketimiz dál mundaı tabysty bola almas edi degendi kámil senimmen aıtamyn», – degen pikiriniń (605-shi bet) eriksiz oıǵa oralǵany bar. Aqıqat sózdiń qashan bolsyn aldyńdy oraı bereri de bálkim osy shyǵar. Bul oıly sózdi tilge tıek ete otyryp, Ábish Kekilbaev pen Myrzataı Joldasbekov syndy tulǵalardyń dýaly aýyzdarynan shyqqan jáne de olar aıtqan, aıtyp ta kele jatqan ár sózderi men pikirleriniń tarıhı qundylyǵy árdaıym basym jataryn ańdaǵanymyzdy aıtar edik. О́ıtkeni, Ábekeń men Myrzekeń táýelsizdigimizdiń aýyr júgin Elbasymen birge kóterisip, ózderiniń aqyl-parasattarymen, dilmárlikterimen ulttyń rýhyn kóterip, eldiń birligin saqtaýǵa ólsheýsiz úles qosqan, áli de qosyp kele jatqan Elbasynyń senimdi serikteri bolyp tabylady. Mine, Qazaqstannyń Eńbek Eri Ábish Kekilbaev «Egemen Qazaqstannyń» betterinde 2010 jylǵy 29-shy maýsym kúni jaryq kórgen óziniń «Eldikke qyzmet etken erlik» atty shyǵarmasynda: «Bireýge qarap pikir et, bireýge qarap shúkir et», – deıdi halqymyz. Pikir etsek te, shúkir etsek te oryndy. Irili-usaqty kemshilikterden biz de quralaqan emespiz. Biraq, búkil dúnıe oısyrap jatqan tusta, bizde bəri de Qudaıǵa shúkir. Qaı sharýamyzǵa da alys-jaqyn qyzyǵa qaraıdy. Qýana lebiz aıtady. Mereılenip qalasyń. El mereıi – er mereıi degen osy ǵoı. Bizge eshqashan el bolý ońaıǵa túsip kórgen emes. Bul joly da ońaı bolǵan joq. Bolashaqta da bekem bolǵan ləzim. Bul məselede biz salýly tósek, salqyn úıden eshqashan dəmetpeı, ərdaıym qapy qalmaıtyndaı, tas-túıin kúı keshýimiz kerek shyǵar. Nursultan Əbishulynyń sarqylmas sabyryna, muqalmas qajyr-jigerine, jarǵa bitken jantaqty janynan bezgen nar jeıdi degendeı, qıyndyqtardan seskenbeıtin nar təýekeline qaıranmyn», – degen qarymdy sózinde Elbasynyń kez kelgen ýaqytta eldik ister úshin basyn báıgege tige biler erlik beınesi tanylady. Al, Myrzekeń – Myrzataı Joldasbekov «Egemen Qazaqstanda» 2011 jylǵy 8 səýir kúni jaryq kórgen «Eldik týy berik qolda» degen tolǵaýly dúnıesinde 1991 jyly Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh saılanǵan Prezıdenti Nursultan Nazarbaevty ulyqtaý rásimi kezindegi myna bir jaıdy: «Inaýgýrasııa rəsimi aıaqtalyp kele jatty. Bəri de jınalǵan jurtshylyqtyń kókeıinen shyqqandaı boldy. Sóıtip turǵanda... Sol sətti esime alsam, əli de júregim atqaqtap soǵa jóneledi. Iə, sóıtip turǵanda sahna tórindegi Memlekettik tý kóz aldymyzda qısaıyp bara jatyr… Kenet, o qudiret, əlgi qulap bara jatqan týdy Prezıdent bir qolymen qaǵyp alǵany!.. Tý syrtynda turǵan týdyń qulap bara jatqanyn qalaı kórip qalǵany, sony qalaı ustap úlgergeni tańǵalarlyq. Al endi osy jaı adamnyń isi me? Joq, bul jaı adamnyń isi emes. Sol oqıǵanyń sımvoldyq məni bar sııaqty bolady da turady maǵan. Nursultan Nazarbaev, shynynda da, qazaqtyń jyǵyla jazdaǵan týyn qaıta tiktegen azamat», – degen yrymshyl da syrshyl kóńilimen baıandap, ulaǵatty oı túıedi.
Nazarbaev syndy álemdik deńgeıdegi kemeńger tulǵanyń kemel beınesin keńinen tanı túsýdegi Imanǵalı Tasmaǵambetovtiń «Elorda men Elbasy egiz uǵymǵa aınalǵaly da talaı ýaqyt boldy. Búginde halqymyz elordany Elbasynyń eren erligi, eliniń erteńin oılap jasaǵan uly sheshimi dep biledi», – deýi, Qabıbolla Jaqypovtyń «Qazaqstan táýelsizdiginiń tarıhyn Tuńǵysh Prezıdenttiń kúshti kóshbasshylyǵynan bólip qaraýǵa bolmaıdy» jáne de Qaırat Mámıdiń «Jıyrma jyl ishinde Elbasy Qazaqstandy saıası baılanystary men ishki damýy, ulttyń rýhanı jańǵyrýy men álemdik bedelge ıe bolýy turǵysynda esh zamanda bolmaǵan jańa deńgeıge kóterdi», – degen oıly sózderi, Baqytjan Saǵyntaevtyń «Nursultan Əbishulynyń arqasynda bizdiń elimiz bar-joǵy eki on jyldyq merzimde keńestik ekonomıkalyq júıeniń jaı ǵana qosymshasynan – halyqaralyq sahnada ózin-ózi kórsete bilgen, qarqyndy damyp kele jatqan təýelsiz memleketke aınaldy. Tek saıası erik-jigeri aıryqsha tulǵanyń jetekshiligimen ǵana san alýan ulystar men din ókilderi ómir súrip jatqan elde mundaı aýqymdaǵy reformalardy eshbir kúızelissiz júzege asyrýǵa bolady», – dep pikir tujyrymdaýy bizdiń Tuńǵysh Prezıdentimizdiń kisilik kelbetin de, iskerlik qabiletin de, adamı asyl qasıetin de, saıası óreligin de tanı túsýge zor áseri men pármeni bar degendi aıtar edik. Al endi Muhtar Qul-Muhammedtiń «Elbasy bılikke kelýimen qazaqtyń jańa dáýiri bastaldy. Bul – egemendik, táýelsizdik, erkindik dáýiri. Bul – er qazaqtyń Elbasymen birge dáýirleý kezeńi», – dep baılamdy da, paıymdy sóz tastaýy tarıhı aqıqatty tasqa qashap jazǵan eldik sóz dep baǵalarymyz bar. Sonymen birge, Gúlshara Ábdiqalyqovanyń «Elbasy týraly oı tolǵaý ońaı emes. Qazaqstan Prezıdentiniń elimiz úshin sińirip kele jatqan eren eńbeginiń tereń baǵasyn berer bir sóz izdegende oıymyzǵa «erlik» sózi orala beredi. Rasynda da, Nursultan Əbishuly Nazarbaevtyń búkil ómir joly týǵan Otany – təýelsiz Qazaqstandy barsha əlemge tanymal, eńsesi bıik mərtebeli memleketke aınaldyrsam degen bıik muratpen sýarylǵan eldik jolyndaǵy erlikke toly ekeni aıdaı aqıqat», – dep halqymyzdyń kókeıindegi oıyn dóp basyp aıtýy, Arystanbek Muhamedıulynyń «Elbasymyz Nursultan Əbishuly Nazarbaev danalyq qasıetteriniń nətıjesinde, tarıh úshin eń qysqa merzim ishinde jańa da jas, təýelsiz Qazaqstandy əlemdegi keleshegi zor, qarqyndy damyp kele jatqan əlemdik memleketterdiń biri retinde tanytyp, halyqaralyq bedelin nyǵaıta bildi. Qazaqstandy órkendeýdiń, damý jəne tabysty bolýdyń belesti bıigine shyǵardy», – degen syndarly oı tujyrymy, Dáýren Abaevtyń «Prezıdenttiń jas qazaqstandyqtardyń qamyn oılaýy – ərdaıym bolashaqty oılaýdyń kórinisi. Jalpy adam kapıtalyna, jas býynǵa jumsalǵan ıgilikterdiń barlyǵy – el bolashaǵyna salynǵan ınvestısııalar», – dep ornyqty oı tolǵaýy da Elbasynyń kesek tulǵasyn asha túsýdegi tabylǵan sóz jáne de bul pikirlerdi bizden keıingi dúnıe esigin ashar urpaqtarymyzdyń san márte qaıtalap aıtary da, qaıtalap jazary da anyq. О́ıtkeni, Elbasy Nursultan Nazarbaev adamzat tarıhynyń máńgilik tulǵasy! Elbasynyń máńgiligi – Qazaq eli! Elbasynyń máńgiligi – el Táýelsizdigi! Elbasynyń máńgiligi – Qazaq eliniń Kókbaıraǵy, Ánurany men Eltańbasy! Elbasynyń máńgiligi – el Astanasy! Elbasynyń máńgiligi – jalpy Adamzat múddesi úshin atqaryp kele jatqan Isteri men Eńbekteri! – degen oımen tolǵana otyryp, «Egemenniń» ıgi de izgi nıetimen qolymyzǵa tıgen «Prezıdent» atty tanymdy da, taǵylymdy kitaptyń el Táýelsizdiginiń shejiresin túzýdegi eń bir qundy eńbek ekendigin taǵy da qaıtalap aıtamyz. Jáne de kitaptaǵy ár avtordyń árqaısysynyń óz oı-paıymdarymen, óz aıtarlarymen de Elbasynyń táýelsiz de máńgilik el qurýdaǵy ólsheýsiz eńbeginiń baǵasyn bere otyryp, uly Tulǵany aqyn Tumanbaı syndy jyr súleıiniń «Eshqashan aınymaıtyn aıtqanynan, júrek bar qazaǵyńda seni uǵatyn», – dep jyrǵa qosýy da bar qazaqtyń jáne de barsha qazaqstandyqtardyń jan tolǵanystary men súıispenshilikterin jaıyp salǵandyǵy da eldik sózben astasyp jatyr, «Egemen» óz «Prezıdentimen» Elbasynyń eldik isin pash etýdi murat tutsa, sol údeden shyǵa da bildi degen pikirdemiz.
Jabal ERǴALIEV,
jazýshy, Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri, Parlament Senatynyń depýtaty.
ASTANA.