Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev Ulttyq quryltaıdyń Túrkistanda ótken ekinshi otyrysynda sóılegen sózinde: «Shyn máninde, kitap oqıtyn el zııaly ultqa aınalady. Biz jas urpaqtyń kitapqa qushtarlyǵyn oıatýymyz kerek. Bul qıyn másele ekenin túsinemin. Ásirese olardyń bar nazary áleýmettik jelide bolǵan kezde, tipti, qıyn. Biraq bul máselemen aınalysý kerek. Basqa jol joq», dedi.
Búginde alpysty alqymdap, jetpisti jelkelegen ardager urpaq hám biz kitap oqyp óstik. Kóbimizdi kórkem ádebıet tárbıeledi desek, artyq aıtqandyq emes. Buǵan ótken ǵasyrdyń alpysynshy-jetpisinshi jyldarynda memlekettik telearnalardyń jańa ashylyp jatqandyǵy, kınofılmderdiń azdyǵy, al ınternettiń ıisi de bolmaǵany áser etkeni sózsiz.
Keńshardyń bólimshesi sanalatyn bizdiń aýyldaǵy shaǵyn klýbtyń bir bólmesine ornalasqan kitaphanada balalarǵa arnalǵan kitap kóp bolǵan joq. Olardy synyptasym Qasym Nurǵalıev ekeýimiz tórtinshi synypta túgel oqyp bitirdik. «Endi orys tilindegi balalar kitaptaryn alyp oqyńdar», degen kitaphanashyǵa orys tilin bilmeıtinimizdi aıtyp, endi eresekterge arnalǵan qazaq tilindegi ádebı shyǵarmalardy oqýǵa ruqsat berýin surap, jalynyp turyp aldyq. Kóńilimizdi qımaǵan kitaphanashy aǵamyz sonda qolymyzǵa «Myń bir túndi» ustatqany jadymyzda. Sóıtip, eresekterge arnalǵan kórkem ádebıetti bala kezden bastap oqyǵandyqtan, tym erte eseıgenimizdi sezbeı de qaldyq...
Kitapty kóp oqyǵanymyz mamandyq tańdaýymyzǵa tikeleı áserin tıgizdi. Qasym dosym qazaq tili men ádebıeti pániniń muǵalimi bolýdy qalady. Búginde Soltústik Qazaqstan oblysynyń úzdik ustazdarynyń biri, «Qazaqstan Respýblıkasy bilim berý salasynyń qurmetti qyzmetkeri» ataǵyna ıe. Jastaıynan óleń jazyp, Qyzyljar óńirinde ótken talaı músháıranyń jeńimpazy atandy. Buǵan qosa, aýyl mektebiniń janynan jas aqyndar mektebin ashyp, birneshe aıtysker aqyndy tárbıeledi.
Al men áý basta ushqysh bolǵym keldi. Odan keıin sáýletkerlikke oıym ketti. Munyń sebebi – joqshylyq pen jetimdiktiń ashy dámin tatyp óskenimde. Meniń toǵyz jasymda dúnıeden ozǵan ákemniń aı saıyn alatyn zeınetaqysynyń mólsheri 19 som 68 tıyn edi. Jasy qyryqtan asqanda jańadan qurylǵan ujymsharǵa malshy bolyp kirgendikten, eńbek ótili azdyq qylyp, qartaıǵan shaǵynda keńes ókimetinen osyndaı mardymsyz nápaqa buıyrypty. Sol kezdegi joǵary oqý ornynyń stýdentine aıyna 40 som stıpendııa tólengenin eskersek, bizdiń otbasymyzdaǵy bes adamnyń hal-jaǵdaıy qandaı bolǵany táptishtep aıtpaı-aq túsinikti. Sol sebepti men er jetkende ishsem tamaqqa, kısem kıimge jarymaǵan kedeılikten qutylyp, áıteýir, aqshany «kúrep» tabatyn bir kásip ıesi atanyp, baılyqta shalqyp ómir súrýdi armandaıtynmyn. Biraq joǵary synyptarda qyzyǵa oqyǵan Djek Londonnyń «Martın Iden», Oralhan Bókeıdiń «Qaıdasyń, qasqa qulynym?» syndy ádebı shyǵarmalary balań kózqarasymdy kúrt ózgertip, ómir máni – adaldyq pen ádildikti tý etip ustap, rýhanı baı ǵumyr keshý, al materıaldyq baılyqtyń sońyna túsip, dúnıeqońyzdyqqa salyný – naǵyz nadandyq eken dep túıdim. «Osy men nege jýrnalıst, jazýshy bolmaımyn?» degen oı da keldi. Ile aýyldaǵy jalǵyz mádenıet oshaǵynyń keshkilikte jabyq turatyny, jastardyń jumystan keıin baratyn jer tappaı, kóshede tekke sendelip júretini esime túsip, dereý qolyma qalam aldym. «Klýb pa, álde qulyp pa?» degen syn maqala jazyp, oblystyq gazetke hatpen joldadym. Osylaısha, ózime unaıtyn ómirlik mamandyǵymdy taptym.
Iá, Memleket basshysy aıtqandaı, qazir kompıýter men smartfonǵa telmirgen jas urpaqtyń betin kitapqa burý ońaı emes. Degenmen onyń bir ońtaıly joly mektepterde oqyrmandar konferensııalaryn júıeli ótkizý ekeni anyq. Máselen, osydan biraz jyl buryn Petropavl qalasyndaǵy qazaq klassıkalyq gımnazııasynda osy bilim berý uıymyna Qazaqstannyń halyq jazýshysy Safýan Shaımerdenovtiń esimi berilýine oraı, onyń «Bir taba nan» povesi boıynsha ótkizilgen oqyrmandar konferensııasyna ata-ana retinde qatysqan edik. Sonda oqýshylar povesten alǵan áserleri týraly tebirene sóz sóılep, ózderiniń de, ózge tyńdaýshylardyń da kózderine jas úıiriltkeni áli kúnge jadymyzda. Umytylmas adamgershilik sabaǵy bolǵan edi sol is-shara.