Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń keshe jarııalanǵan «El ekonomıkasyna ınvestısııalar tartý jónindegi jumystyń tıimdiligin arttyrý jónindegi sharalar týraly» Jarlyǵy onyń bıylǵy «Ádiletti Qazaqstannyń ekonomıkalyq baǵdary» Joldaýynda alǵa qoıylǵan naqty da zor mindet – ekonomıkamyzdyń turaqty ósimin 6-7 paıyzǵa jetkizý jáne 2029 jylǵa qaraı ulttyq ekonomıkanyń kólemin 2 ese ulǵaıtý, ıaǵnı 450 mıllıard dollarǵa jetkizý mindetin júzege asyrý talabynan týyndaǵan qısyndy da mańyzdy qadam dep bilemiz.
Shyntýaıtynda, bul baǵytta elimizde eshteńe istelmeı jatyr dep aýyzdy qý shóppen súrtýge de bolmaıdy. Ulttyq statıstıka bıýrosynyń málimeti boıynsha byltyr Qazaqstannyń ishki jalpy ónimi burnaǵy jylmen salystyrǵanda 3,2 paıyzǵa ósip, 104 trln teńgege, ıaǵnı 225,3 mlrd dollarǵa jetken. Sondaı-aq ótken jyly elimizge rekordtyq kólemde – 28 mıllıard dollar tikeleı shetel ınvestısııasy tartylǵan. Soǵan qaramastan, ınvestısııanyń jetispeýi ekonomıkanyń ósimin áli de tejep turǵan basty faktor bolyp sanalady. Osyǵan oraı Memleket basshysy óz Joldaýynda: «Investısııanyń tapshylyǵy bolashaqta toqyraýǵa ákep soqtyrady. Byltyr negizgi kapıtalǵa salynǵan qarajat ishki jalpy ónimge shaqqanda nebári 15 paıyz boldy. Buǵan negizinen elimizdegi bankterdiń ekonomıkany damytýǵa belsendi atsalyspaýy sebep bolyp otyr. Mundaı ahýal Úkimetti tikeleı qarjylandyrýmen, kepildik jáne sýbsıdııa berýmen aınalysýǵa májbúrleıdi. Bul tásil tıimsiz, kóp qarajatty talap etedi ári naryqtyq ekonomıka qaǵıdalaryna qaıshy keledi», dep atap kórsetti.
Prezıdenttiń atalǵan Jarlyǵy otandyq jáne sheteldik ınvestorlar iske asyratyn ınvestısııalyq jobalardy tıimdi jáne pármendi túrde qoldaý jónindegi qyzmetti úılestirý men baqylaý deńgeıin arttyrý arqyly ekonomıkalyq ósýdiń joǵary qarqynyn jáne ulttyq ekonomıkany naqty ártaraptandyrýdy qamtamasyz etý maqsatyn kózdeıdi. Soǵan sáıkes qurylatyn Investısııalyq shtabqa ortalyq jáne jergilikti memlekettik organdardyń, sondaı-aq kvazımemlekettik sektor sýbektileriniń oryndaýy úshin mindetti sheshimder qabyldaý jáne olardy oryndamaǵan ortalyq jáne jergilikti memlekettik organdardyń, sondaı-aq kvazımemlekettik sektor sýbektileriniń basshylaryn tártiptik jaýaptylyqqa tartý, onyń ishinde atqaratyn laýazymynan bosatý jóninde Memleket basshysy men Premer-mınıstrge usynystar engizý ókilettikteri berilip otyr. Buǵan qosa, Investısııalyq shtab tóraǵasy men músheleri Prezıdentke toqsan saıyn esep beretin bolady.
Mine, osyndaı elimizdiń atqarýshy bılik júıesiniń ınvestısııa tartý jónindegi qyzmetinde temirdeı tártip ornatýǵa baǵyttalǵan pármendi sharalar qajettigin ómir tájirıbesi aıqyn kórsetip bergeni anyq. Máselen, Soltústik Qazaqstan oblysynyń burynǵy ákimi Qumar Aqsaqalov ózi basqaratyn áleýmettik-ekonomıkalyq damýy kenjelep qalǵan, depressıvti óńirdi tirelgen tuıyqtan shyǵarý úshin eń aldymen ınvestısııa tartýǵa belsene kiriskenin bilemiz. Nátıjesinde, bul óńirge arnaýly ekonomıkalyq aımaq mártebesi berilip, ınvestorlarǵa eleýli jeńildikter usynylǵan bolatyn. Qazir Soltústik Qazaqstan óziniń jetekshi salasy – aýyl sharýashylyǵyna ınvestısııa tartýdan kósh bastap otyr. Sonyń arqasynda Qyzyljar óńirinde kásipkerlerge jan-jaqty qoldaý kórsetý arqyly 100-den astam iri taýarly sút fermasy salynyp jatqandyǵy málim.
Alaıda jańa óndiris oryndaryn ashqysy kelgen kásipkerlerge qolaıly jaǵdaı týǵyzbaq túgil, olarǵa ártúrli bıýrokrattyq kedergi jasap, sońynan «júgirtip» qoıýdy unatatyn sheneýnikter bary da belgili. Mysaly, bıylǵy jyly Abaı oblysynyń Úrjar aýdanyndaǵy Jalańashkól stansasynda quny 40 mlrd teńge turatyn, 1 myńnan astam jańa jumys orny ashylatyn portty salmaqshy bolǵan ınvestor óńir ákimdigi qajetti jer ýchaskesin bólý týraly qaýlyny qabyldaýdy úsh aıǵa deıin sozyp jibergendikten, jumysyn ýaqtyly bastaı almaǵan. Osyǵan baılanysty kásipker prokýratýradan arasha suraýǵa májbúr bolǵan. Nátıjesinde, zańdylyq qalpyna keltirilgen. О́kinishke qaraı, mundaı mysaldar az emes. Sondyqtan da Memleket basshysynyń keri tartqan sheneýnikterdi beri tartatyn sheshim qabyldaýyna týra kelgen tárizdi.