Pikirler
Jastar jyly dep jarııalanǵan 2019 jyly elimizdiń Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń tapsyrmasyna sáıkes Nur-Sultan, Almaty jáne Shymkent qalalarynda jumys isteıtin jastarǵa 3 myń páter satyp alý quqyǵynsyz jalǵa berilgeni málim. Sóıtip iri megapolısterde eńbek etip júrgen sonshama jas otbasylar men jalǵyzbasty qyz-jigitter qabyrǵalaryn qaıystyryp júrgen baspana máselesin ýaqytsha (bes jylǵa) bolsa da sheship, qýanyp qaldy.
07 Qazan, 2021
Bıyl týǵanyna 90 jyl tolǵan aqıyq aqyn Muqaǵalı Maqataevtyń «Neni ańsaımyn» atty jyrynda «Seni ańsaımyn, qaınaǵan aq bas taýlar, Aq bas taýlar – samaıyn aq basqandar. Seni ańsaımyn, qazirgi aq bas shaldar, Burynǵy óreden qurt ap qashqandar» deıtin bir shýmaq tirkesi bar. Osynda aıtalǵan «óre» ataýy jaıly tápsirlesek...
06 Qazan, 2021
Bizdiń halyq qyzyq qoı, joq jerden shý shyǵara salady. Tokıodaǵy otandyq sportshylardyń tómen kórsetkishterine bola, sportshylardy bylaı qoıǵanda, sport fýnksıonerlerin, jattyqtyrýshylardy jerden alyp, jerge saldy ǵoı. Qazaqstan 8 qola medal alyp, 83-shi orynda qalyp qoıdy dep shyr-pyr bolady. Qola da bolsa medal ǵoı, bir medal almaǵandar da bar shyǵar tegi. Sóıtse, Tokıo Olımpıadasyndaǵy súreńsizdikke eshkim kináli emes kórinedi. Bar kiná pandemııada?!.
03 Qazan, 2021
Álemde aǵaıyngershilikti, týystyqty qatań saqtaı otyryp, ult tutastyǵy men qoǵam birligin rettep kelgen jurttyń biri − qazaq halqy. Mysaly, babalarymyzdan jetken «Abysyn tatý bolsa as kóp...» nemese «Aǵaıynnyń azary bolsa da, bezeri joq» deıtin qundy támsilder ultymyzdyń aǵaıyngershilik bolmysynan habar berse, musylman úmbetiniń paıǵambary Muhammed: «Kim rızyq-nesibesi kóbeıip jáne ǵumyrynyń uzaq bolýyn qalasa, aǵaıyngershilik qarym-qatynasyn kúsheıtip, týǵan-týysyna qaraılassyn» deıtin asa qundy ósıet qaldyrǵany beker emes.
29 Qyrkúıek, 2021
Qaı kezde bolsyn, qarama-qaıshylyqqa toly myna qoǵamda keı elder tipti qoqystyń ózin kádege jaratyp, orasan paıda taýyp jatqanda, endi bir elderde eń nashar ekologııalyq ssenarıı oryn alyp otyr.
28 Qyrkúıek, 2021
Shekarashylar elıtalyq ásker bolsa...
Shekara – eldiń shebi. Ol ıt tumsyǵyn batyrmaq túgil, ata-babalarymyz aq naızanyń ushymen, aq bilektiń kúshimen qorǵap qalǵan qasıetti jerimizge kóz alartqan dushpan buzyp óte almaıtyndaı, bolattaı berik bolýǵa tıisti. Áıgili saıası jetekshi Vasılıı Klochkovtyń sózin sál ózgertip aıtsaq, Qazaqstan – keń-baıtaq, biraq shekaradan sheginetin jer joq, artta – týǵan el.
26 Qyrkúıek, 2021
Keıingi ýaqytta kınoóndirisinde klassıkalyq týyndy dep moıyndalǵan búkilhalyqtyq qurmetke ıe belgili «brend» fılmderdi zamanǵa laıyqtap qaıta ekrandaý úrdisi kúrt qanat jaıa bastady. Bul úrdis qaýipti me, álde bir qaraýǵa qyzyq pa, tanymal fılmdi qaıta túsirýdiń kórermenge paıdasy bar ma, álde zııandy ma, bul tarapta eshkim naqty baılam jasaı almaıdy. Alaıda Gollıvýd bastap, Reseı qoshtaǵan kıno álemindegi jańashyl úrdisten Qazaqstan rejısserleri de tysqary qala almaıtynyn tanytyp úlgergen-di.
23 Qyrkúıek, 2021
«Adamdy baǵalańdar tirisinde!»
Qazaq sporty ábden ishinen búlinip, toqyraýǵa ushyraǵan kórinedi. Jyldar boıy qordalanǵan syzdaýyq-problemanyń jarylatyn sáti bıylǵy Olımpıada jylymen tuspa-tus keldi. Tokıoda eldiń Gımni shyrqalǵan joq. Kúmis medal da qorjynǵa túspedi. Sóıtse, sporttyń aınalasynda ult múddesinen góri jeke bastyń qamyn kóbirek oılaıtyndar qaptap júr eken...
22 Qyrkúıek, 2021
Aýyl jáne aýyl sharýashylyǵyndaǵy halyqqa qaraǵanda qalada turatyn jáne aýyl sharýashylyǵymen shuǵyldanbaıtyn halyq sanynyń basym túsýi – qazirgi ýrbandalýdyń basty erekshelikteriniń biri.
20 Qyrkúıek, 2021
Kishi Taldykóldiń Manhettennen nesi kem?
Birneshe jyl buryn Qazaqstannyń BUU Qaýipsizdik Keńesine tóraǵalyǵy kezinde oqyrmanǵa aqparat jetkizý úshin Nıý-Iork qalasyna barǵan edik. Osy saparymyzda amerıkalyqtardyń beton ǵımarattar men ásem tabıǵatty úılestire bilgenine kýá boldyq.
16 Qyrkúıek, 2021
Qazaq tiliniń qoldanys aıasyn qaıtsek keńeıtemiz, onyń básekege qabilettiligin arttyrý úshin ne isteý kerek degen másele tóńireginde túrli pikir-usynys ortaǵa salynyp jatady. Sonyń biri álemdik deńgeıdegi kınokartınalardy jas urpaqtyń ana tilinde tamashalaýyna múmkindik týǵyzý der edik.
15 Qyrkúıek, 2021
Saıası jańǵyrý – qoǵam qoldaýyna zárý
Ata Zańymyzda Qazaqstan ózin demokratııalyq memleket retinde ornyqtyratynyn jarııalady. Táýelsizdikti nyǵaıtýdyń bastapqy kezeńinde saıası qatynastardy demokratııalandyrýdan góri ekonomıkany lıberalızasııalaýǵa basymdyq berýge týra keldi.
14 Qyrkúıek, 2021
2021 jyl. Maýsym aıy. «Berlın-Karlhost» mýzeıi. Gıtlerlik Germanııanyń Keńes Odaǵyna qarsy soǵys bastaǵanyna 80 jyl ótkende German Federatıvti Respýblıkasynyń Prezıdenti Frank-Valter Shtanmaıer burynǵy keńester quramynda bolǵan, qazirgi táýelsiz memleketterdiń dıplomattary aldynda qasap qyrǵyn jasap, mıllıondaǵan adamnyń ǵumyryn qıyp, tutqynǵa túsýdiń azabyn ótkerip, jetimdik pen jesirliktiń taýqymetin tartqyzǵan aldyńǵy urpaqtyń kúnási úshin keshirim surady.
09 Qyrkúıek, 2021
Shamamen jıyrma shaqty jyldyń aldynda teledıdardy qosyp qalsam, marqum Sheraǵa, qazaq rýhynyń qanjary Sherhan Murtaza sóılep jatyr eken. Jaryqtyq murtyn kókke shanshyp alyp, qynabynan sýyrylǵan jalań qylyshtaı yzǵarly júzben: – «Baıqaımyn, qazirgi jastar shıryǵýdy bilmeıdi, shıryǵa almaıdy, ondaı qabiletten aıyrylǵan, bul qasiret», dedi marqum. Qaısar qalamgerdiń osy sózi kókeıimde jattalyp qalypty. Ásirese, «shıryǵý» jaıly aıtqany.
08 Qyrkúıek, 2021
Urpaq tárbıeleýden artyq uly is joq
Qazaqta ash júrseń de, toq júrseń de týǵan jerden irge ajyratpaı, halyqpen birge bolýǵa úndeıtin, óz elińniń shotyn shaýyp, sharýasynda júrýiń úshin namysyńdy qaırap, jigerińdi janıtyn «О́zge elde sultan bolǵansha, óz elińde ultan bol» nemese «It toıǵan jerine, er týǵan jerine» degen syndy naqyldar barshylyq. Alaıda búgingi qoǵamymyzda mundaı naqyl sózderge qulaq asa qoımaıtyndardyń qatary jyl saıyn ósip bara jatqandaı.
07 Qyrkúıek, 2021
Kózben kórgendi kópshilikke aıtyp, qýanysh pen qaıǵyńdy áleýmettik jelidegi dostaryńmen bólisý búginde eshkimge tańsyq emes. Uıqydan oıana salyp messendjerdi tekserý, ınstagramda tústený, feısbýkte jumys isteý, tık-tok qarap jatyp uıqyǵa ketý eldiń úırenshikti ádetine aınaldy. Áleýmettik jeliniń ómir saltymyzǵa sińip ketkeni sonshalyq, shynaıy ómir men jeliniń arajigin ajyratý qıyn bolyp tur.
03 Qyrkúıek, 2021
Tastaı berik, gúldeı názik adamzat balasynyń basyna tıgen pandemııa soqqysy qanshalyqty eseńgiretip jiberse de, álem birtindep es jınap, óziniń kúsh-jigeriniń sarqylmaǵanyn, Jer sharynda áli talaı jarqyn sátter bolatynyn dáleldeı bastady.
27 Tamyz, 2021
О́tkende qazaqtyń aıaýly tulǵasy, ult batyry Jumabek Táshenovke elorda tórinde eskertkishi ornatylǵanda muqym qazaq qatty qýandy. Shattanǵan jurt tipti eńseli eskertkishtiń ár detalin ózderinshe sóıletip, tamsana tamashalap, bir-birinen esteri shyǵa súıinshi surasty. Shynynda da, qazaqtyń bes birdeı oblysyn, shuraıly qonysyn jat qolynan arashalap qalǵan arysqa qoıylǵan tuǵyrly músin kádimgideı rýhyńdy oıatady.
26 Tamyz, 2021
Adam balasynyń eń aqymaq ókilderine beriletin «Darvın syılyǵy» deıtin bar. Evolıýsııa atasy Charlz Darvınniń qurmetine atalǵan bul «ataq» aqymaqtyǵymen ózin ózi jer jastandyryp, adamdardyń genofondyn tazartqandar úshin taǵaıyndalady. Biraq óziniń túbine ózi jetkender mundaı syılyqqa ıe bolǵandaryn bilmeı ótedi.
25 Tamyz, 2021
«О́zge elde sultan bolsań», nesi aıyp?..
Serbııanyń ulttyq valıýtasy – dınarynda Nıkolo Teslanyń beınesi bederlenipti, ony osy elge jolymyz túskende kórdik. О́z dáýirinen oza týǵan dańqty ǵalym ómiriniń basym bóligi Fransııada, AQSh-ta ótken eken. Qartaıǵan shaǵynda Nıý-Iorktiń kóshesinde taksı qaǵyp ketip, aýyr jaraqat alyp, aqyry sodan ońala almapty.
24 Tamyz, 2021